Οικονομικο-Πολιτικοί Προβληματισμοί: Για όσους/ες είχαν “αγαπήσει να μισούν” το δημόσιο Πανεπιστήμιο...

Όταν τα δεδομένα χαλούν το αφήγημα της απαξίωσης και η «αριστεία» πρέπει επιτέλους να μετριέται με το ίδιο μέτρο για όλους.

Για αρκετά χρόνια στην Ελλάδα αναπτύχθηκε μια ιδιότυπη πολιτική και σαφούς προσανατολισμού και σκόπευσης, δημοσιολογική μόδα. Ήταν περίπου ένδειξη “εκσυγχρονισμού” το να απαξιώνεις και να κατακεραυνώνεις το δημόσιο Πανεπιστήμιο. Να μιλάς για τα ελληνικά ΑΕΙ σχεδόν αποκλειστικά μέσα από τις παθογένειές τους. Για καταλήψεις, «αιώνιους» φοιτητές, γραφειοκρατία, συντεχνίες, εσωστρέφεια, χαμηλές επιδόσεις. Να παρουσιάζεις ένα ολόκληρο πανεπιστημιακό σύστημα περίπου ως αποτυχημένο κατάλοιπο μιας άλλης εποχής, το οποίο αδυνατεί να παρακολουθήσει τον διεθνή ανταγωνισμό.

Και ήταν πολλοί/ες, από αξιόλογους ανθρώπους, που θα έλεγε κανείς, “αγάπησαν” να μισούν το δημόσιο Πανεπιστήμιο.

Πάνω σε αυτό το υπόβαθρο οικοδομήθηκε, σταδιακά αλλά σταθερά, ένα πολιτικό συμπέρασμα: αφού το δημόσιο Πανεπιστήμιο δεν μπορεί, ας έρθει ο ιδιωτικός ανταγωνιστής να μας δείξει πώς γίνεται.

Τη λογική αυτή την είχαμε αμφισβητήσει πολύ πριν φτάσουμε στη σημερινή συζήτηση. Ήδη γράφαμε ότι η πραγματική πρόκληση δεν ήταν η κατασκευή νέων «εχθρών» μέσα στα ΑΕΙ αλλά η χρηματοδότηση, η αξιολόγηση και ο ουσιαστικός εκσυγχρονισμός τους (Κώστας Χλωμούδης, «Για την “απελευθέρωση” των ΑΕΙ στην Ελλάδα», 22.12.2023, Μεταρρύθμιση).

Και σήμερα πλέον γνωρίζουμε ότι φτιάχνοντας δείκτες αξιολόγησης και συγκροτώντας βάσεις δεδομένων έχουμε την πολυτέλεια να αμφισβητούμε ευθέως τους μύθους. Οι μετρήσιμοι δείκτες ενίοτε καταρρίπτουν τα άκριτα και αυθαίρετα αφηγήματα.

Σύμφωνα με το Education at a Glance 2025, η δημόσια δαπάνη στην Ελλάδα αντιστοιχεί σε μόλις 4.497 δολάρια ανά φοιτητή τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, σε όρους ισοτιμίας αγοραστικής δύναμης (PPP), όταν ο αντίστοιχος μέσος όρος του ΟΟΣΑ είναι 15.102 δολάρια. Δηλαδή λιγότερο από το ένα τρίτο.

Μάλιστα, ο ΟΟΣΑ παρατηρεί ότι, σε αντίθεση με τις περισσότερες χώρες, στην Ελλάδα η δημόσια δαπάνη ανά φοιτητή είναι χαμηλότερη στην τριτοβάθμια εκπαίδευση —όπου περιλαμβάνεται και η έρευνα και ανάπτυξη— από ό,τι στις χαμηλότερες βαθμίδες! Η συνολική επένδυση στην εκπαίδευση αντιστοιχεί στο 3,9% του ΑΕΠ έναντι 4,7% κατά μέσο όρο στον ΟΟΣΑ (ΟΟΣΑ, Education at a Glance 2025: Greece, 9.9.2025).

Αυτό είναι ίσως και η μεγαλύτερη ευθύνη και ανάγκη αυτοκριτικής, για όσους επί χρόνια αναζητούσαν το πρόβλημα αποκλειστικά στο εσωτερικό των Πανεπιστημίων και ιδιαιτέρως στους πανεπιστημιακούς-ερευνητές: Τι θα μπορούσαν να κάνουν αυτά τα ιδρύματα εάν χρηματοδοτούνταν, έστω πλησιέστερα, στα επίπεδα των χωρών με τις οποίες απαιτούμε να τα συγκρίνουμε;

Διαβάστε περισσότερα στο:

Οικονομικο-Πολιτικοί Προβληματισμοί: Για όσους/ες είχαν “αγαπήσει να μισούν” το δημόσιο...:   

Μια κοινοβουλευτική ερώτηση για την "Novartis" για όσα εντέχνως κρύβονται και αποσιωπούνται

ΘΕΜΑ: «Υπόθεση Novartis. Αρχειοθέτηση της δικογραφίας για τον Άδωνι Γεωργιάδη παρά τις “αδιευκρίνιστες” καταθέσεις εκατοντάδων χιλιάδων ευρώ, χαμένη αγωγή 214 εκατομμυρίων ευρώ του Ελληνικού Δημοσίου, ανεκτέλεστες εντολές της Ολομέλειας του ΝΣΚ, παρακολούθηση του επικεφαλής της Εισαγγελίας Οικονομικού Εγκλήματος, Χρήστου Μπαρδάκη, από την ΕΥΠ και παραμονή στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής “προστατευόμενου μάρτυρα” αμετακλήτως καταδικασθέντος για ψευδή κατάθεση»

Στις 22 Ιουλίου 2026, κατά τη συζήτηση στην Ολομέλεια της αίτησης άρσης της ασυλίας του, ο πρώην Αναπληρωτής Υπουργός Υγείας και Βουλευτής Μάριος Σαλμάς κατέθεσε στα Πρακτικά της Βουλής (ΡΞΖ΄ Συνεδρίαση, σελ. 140-147) γραπτά μηνύματα του νυν Υπουργού Υγείας Άδωνι Γεωργιάδη. Στο ένα, ο κ. Γεωργιάδης παραδέχεται ότι ζήτησε από τον Αντιπρόεδρο της Novartis Hellas Κωνσταντίνο Φρουζή να δοθεί διαφήμιση της εταιρείας σε συγκεκριμένη δημοσιογράφο και ιστοσελίδα. Στο άλλο παραδέχεται ότι είχε υποσχεθεί στήριξη στον προστατευόμενο μάρτυρα της υπόθεσης Novartis Νικόλαο Μανιαδάκη «όταν δεν υποχώρησε στην Τουλουπάκη» και ότι κατέθεσε ένορκη βεβαίωση υπέρ του στη δίκη Σαλμά - Μανιαδάκη. Ο κ. Γεωργιάδης δεν αμφισβήτησε τη γνησιότητα των μηνυμάτων. Αντιθέτως, με ανάρτησή του της ίδιας ημέρας επιβεβαίωσε την ανταλλαγή τους και την ένορκη βεβαίωση. Ο Κοινοβουλευτικός Εκπρόσωπος της Νέας Δημοκρατίας δεν αμφισβήτησε τα έγγραφα, ενώ οι Κοινοβουλευτικοί Εκπρόσωποι του ΠΑΣΟΚ, του ΚΚΕ, της ΝΙΚΗΣ και της Ελληνικής Λύσης ζήτησαν τη διερεύνησή τους. Η Ολομέλεια ήρε την ασυλία του κ. Σαλμά με 157 ψήφους υπέρ.

Στις 8 Σεπτεμβρίου 2026 ο ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία, κατόπιν απόφασης της Πολιτικής Γραμματείας του, κατέθεσε πέντε έγγραφα, τα οποία επισυνάπτονται στην παρούσα: Αίτηση ανάσυρσης της δικογραφίας ΑΒΜ ΕΟΕ Δ 42/2021 ενώπιον του Εισαγγελέα Οικονομικού Εγκλήματος. Αίτηση προς τον Διοικητή της ΑΑΔΕ για φορολογικό έλεγχο. Εξώδικη δήλωση προς τους Υπουργούς Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Δικαιοσύνης και Υγείας και τον Πρόεδρο του ΝΣΚ για την τύχη των αξιώσεων του Δημοσίου κατά της Novartis. Αίτηση προς τον Πρύτανη του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής για την υπηρεσιακή κατάσταση του Ν. Μανιαδάκη. Αναφορά προς τον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου και τον Εισαγγελέα Πλημμελειοδικών Αθηνών. Τα έγγραφα αυτά θέτουν ζητήματα που εμπίπτουν ευθέως στην αρμοδιότητα και την ευθύνη της Κυβέρνησης, ανεξαρτήτως της πορείας των δικαστικών διαδικασιών.

Α. Η Πράξη Αρχειοθέτησης της 24-01-2022 και τα «αδιευκρίνιστα»

Με την υπ’ αριθ. Πρωτ. 3752/24-01-2022 Πράξη Αρχειοθέτησης του Εισαγγελέα Εφετών Παναγιώτη Καψιμάλη, εγκριθείσα από τον τότε Εισαγγελέα Οικονομικού Εγκλήματος Χρήστο Μπαρδάκη, τέθηκε στο αρχείο η δικογραφία για τον Άδωνι Γεωργιάδη, με ρητή επιφύλαξη ανάσυρσης κατ’ άρθρο 43 παρ. 6 ΚΠΔ. Ο κ. Γεωργιάδης δεν κλήθηκε ποτέ σε παροχή εξηγήσεων, παρά την αντίθετη πρόταση της τότε Επίκουρης Εισαγγελέως. Η ίδια η Πράξη καταγράφει, από τον τραπεζικό έλεγχο της Ειδικής Επιστήμονος της Εισαγγελίας, αδιευκρίνιστες πιστώσεις «άγνωστης πηγής» συνολικού ύψους 150.374,70 ευρώ στους ατομικούς και οικογενειακούς λογαριασμούς του για τα έτη 2013 έως 2018, καταθέσεις μετρητών 345.841,27 ευρώ στους λογαριασμούς των εταιρειών του «από συγγενείς και συνεργάτες και όχι από πελάτες», δηλωθέν εισόδημα 235.330 ευρώ έναντι τραπεζικών εισοδημάτων 380.269 ευρώ για το 2017, διανομή κερδών 120.000 ευρώ σε μετρητά από εταιρεία με ζημιογόνο χρήση και ανώνυμη καταγγελία για παλέτες βιβλίων του σε αποθήκη της εταιρείας DEMO ως μηχανισμό «ξεπλύματος», η οποία «δεν διερευνήθηκε περαιτέρω». Η Πράξη χαρακτήρισε τα ευρήματα αυτά «πιθανώς φορολογικές παραβάσεις» και απέκλεισε τη νομιμοποίηση εσόδων με το επιχείρημα ότι δεν βρέθηκε τραπεζικό έμβασμα απευθείας από τη Novartis. Η ίδια Πράξη καταγράφει την αυτοπρόσωπη παρέμβαση του τότε Υπουργού στη συνεδρίαση της Επιτροπής Τιμών Φαρμάκων της 1ης και 2ας Αυγούστου 2013 προς επιβολή αυξήσεων, τις αυξήσεις σε 267 σκευάσματα με τα Δελτία Τιμών της 6-8-2013 και 28-9-2013, για τις οποίες οι εισηγήσεις του ΕΟΦ και τα πρακτικά της Επιτροπής «δεν βρέθηκαν», τα 77 σκευάσματα του δελτίου της 28-9-2013 που «δεν έχουν ελεγχθεί από την ΕΤΦ», την καθυστέρηση τιμολόγησης των ανταγωνιστικών του Gilenya σκευασμάτων Aubagio και Tecfidera επί 11 και 9 μήνες, την ένταξη των Ultibro και Xoterna στη Θετική Λίστα με δαπάνη 6.202.775 ευρώ του ΕΟΠΥΥ εντός δωδεκαμήνου, και τα έτοιμα σχέδια υπουργικών αποφάσεων που αποστέλλονταν στο γραφείο του Υπουργού από το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο του Ν. Μανιαδάκη, ο οποίος ουδέποτε διορίστηκε στο Υπουργείο. Η Πράξη δέχθηκε ακόμη ότι «δεν προκύπτει κάποια σύνδεση του Α. Γεωργιάδη» με τα εικονικά τιμολόγια της διαφημιστικής MMS Communications, προς την οποία η Novartis κατέβαλε 12.302.578 ευρώ την περίοδο 2012-2016. Το γραπτό μήνυμα για τη διαφήμιση μέσω Φρουζή είναι ακριβώς αυτή η σύνδεση.

Β. Η παρακολούθηση του Προϊσταμένου της Εισαγγελίας Οικονομικού Εγκλήματος

Κατά τα δημοσιεύματα του 2024 και του 2026 και την επίσημη ενημέρωση της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, ο Εισαγγελέας Εφετών Χρήστος Μπαρδάκης, Προϊστάμενος της Εισαγγελίας Οικονομικού Εγκλήματος από τον Ιούνιο του 2020 έως τον Μάιο του 2023, τελούσε υπό άρση του απορρήτου των επικοινωνιών του από την ΕΥΠ, για «λόγους εθνικής ασφάλειας», από την 1-6-2020 έως τις 12-6-2022, δυνάμει δώδεκα διαδοχικών εισαγγελικών διατάξεων, και συγκαταλέγεται στα 92 πρόσωπα που στοχοποιήθηκαν με το Predator. Το διάστημα αυτό καλύπτει πλήρως τη διενέργεια της προκαταρκτικής εξέτασης για τον Άδ. Γεωργιάδη, τη σύνταξη των πορισματικών αναφορών του Δεκεμβρίου 2021 και την έκδοση της Πράξης Αρχειοθέτησης. Ουδεμία αρχή έχει έως σήμερα ερευνήσει εάν η παρακολούθηση του επικεφαλής της Εισαγγελίας που χειριζόταν τις δικογραφίες Novartis συνδέεται με τον χειρισμό τους, ποιος είχε πρόσβαση στο προϊόν της και εάν αυτό χρησιμοποιήθηκε. Δικαστικός λειτουργός που τελεί υπό παρακολούθηση είναι εξ αντικειμένου εκβιάσιμος, ανεξαρτήτως του εάν πράγματι εκβιάστηκε.

Γ. Η φορολογική διάσταση

Κατά το άρθρο 21 παρ. 4 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος, κάθε προσαύξηση περιουσίας από άγνωστη πηγή φορολογείται ως κέρδος από επιχειρηματική δραστηριότητα με συντελεστή 33%. Η ίδια η Εισαγγελική Αρχή παρέπεμψε τα ευρήματα στη σφαίρα των «φορολογικών παραβάσεων». Παρήλθαν τεσσεράμισι έτη. Ουδέν στοιχείο υπάρχει περί έκδοσης εντολής ελέγχου, πράξεων προσδιορισμού φόρου ή προστίμων. Κατά το άρθρο 37 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας, η πενταετία για τα έτη 2016, 2017 και 2018 έληξε ενώ η Πράξη ήταν ήδη διαθέσιμη στις δημόσιες αρχές, η δε δεκαετής προθεσμία για το έτος 2015 λήγει στις 31-12-2026. Κάθε ημέρα αδράνειας ισοδυναμεί με οριστική απώλεια δημοσίων εσόδων.

Δ. Η απώλεια των αξιώσεων του Ελληνικού Δημοσίου κατά της Novartis

Στις ΗΠΑ, με τη Συμφωνία Αναστολής Δίωξης της 25-06-2020, η Novartis Hellas κατέβαλε ποινή 225 εκατομμυρίων δολαρίων και η Novartis AG επιπλέον 112,8 εκατομμύρια δολάρια στην SEC, για πράξεις που τελέστηκαν στην Ελλάδα εις βάρος του ελληνικού συστήματος υγείας. Η Ολομέλεια του ΝΣΚ, με πρακτικό που δημοσιοποιήθηκε στις 7-1-2021, γνωμοδότησε ομόφωνα υπέρ έξι ενεργειών, ήτοι αγωγών κατά της Novartis Hellas, διαβίβασης των στοιχείων για φορολογικές και άλλες παραβάσεις, εξέτασης του αποκλεισμού της εταιρείας από τις δημόσιες συμβάσεις, αιτήματος προς τις ΗΠΑ για το σύνολο των στοιχείων, επιδίωξης είσπραξης των απαιτήσεων και πρόσκλησης της εταιρείας σε εξωδικαστική επίλυση. Στις 10-05-2022 ο τότε Υπουργός Υγείας, Αθανάσιος Πλεύρης, συγκρότησε «Επιτροπή Διαπραγμάτευσης» υπό τον Εφέτη Παναγιώτη Καρακωνσταντή, αποσπασμένο επί χρόνια στο Υπουργείο Δικαιοσύνης, και ανήγγειλε τον διορισμό δικηγορικής εταιρείας στις ΗΠΑ. Είκοσι οκτώ ημέρες αργότερα, στις 7-6-2022, το Ελληνικό Δημόσιο, διά οκτώ λειτουργών του ΝΣΚ, άσκησε αγωγή κατά της Novartis Hellas αποκλειστικά για χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης, ύψους 214 εκατομμυρίων ευρώ, με ιστορική βάση μόνο την αμερικανική Συμφωνία, χωρίς κανένα αίτημα για την υλική ζημία από τις υπερτιμολογήσεις. Με την υπ’ αριθ. 1329/2025 απόφασή του (8-5-2025), το Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών απέρριψε την αγωγή ως απαράδεκτη λόγω πλήρους αοριστίας, διότι «ελλείπουν ειδικές αναφορές σε συγκεκριμένες πράξεις δωροδοκίας», στα υποκείμενά τους και στα ωφελήματα, και καταδίκασε το Δημόσιο στα δικαστικά έξοδα της εναγομένης. Το κενό που κατέστησε το δικόγραφο απαράδεκτο είναι ακριβώς εκείνο που η εντολή του ΝΣΚ για αίτημα προς τις ΗΠΑ αποσκοπούσε να καλύψει και το οποίο, εξάλλου, εμπεριεχόταν στις ίδιες τις ελληνικές ποινικές δικογραφίες. Κατά τις εκθέσεις 6-K της Novartis AG προς την SEC, το Δημόσιο άσκησε έφεση τον Οκτώβριο του 2025 και ο ΕΟΠΥΥ αυτοτελή αγωγή τον Ιούνιο του 2025, ύψους περίπου 229 εκατομμυρίων ευρώ. Ουδέν από αυτά έχει ανακοινωθεί από ελληνική πλευρά. Για τον e-ΕΦΚΑ και τα νοσοκομεία του ΕΣΥ ουδεμία ενέργεια είναι γνωστή, ενώ η πενταετία από τη δημοσιοποίηση της Συμφωνίας συμπληρώθηκε στις 25-6-2025. Η έφεση δεν θεραπεύει την αοριστία, δεδομένου ότι κατά το άρθρο 526 ΚΠολΔ απαγορεύεται η μεταβολή της βάσης της αγωγής στον δεύτερο βαθμό, και σε περίπτωση τελεσίδικης απόρριψης η διακοπή της παραγραφής εξανεμίζεται αναδρομικά, εκτός εάν ασκηθεί νέα αγωγή εντός εξαμήνου (άρθρο 263 ΑΚ).

Ε. Ο «προστατευόμενος μάρτυρας» Νικόλαος Μανιαδάκης και το Πανεπιστήμιο Δ.Αττικής

Ο Νικόλαος Μανιαδάκης, Καθηγητής πρώτης βαθμίδας της Σχολής Δημόσιας Υγείας του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής, κατέθεσε στις 3-1-2018 ενόρκως, ως προστατευόμενος μάρτυρας με την κωδική ονομασία «Ιωάννης Αναστασίου», ενώπιον της Εισαγγελίας Εγκλημάτων Διαφθοράς, καταμηνύοντας ψευδώς τον πρώην Αναπληρωτή Υπουργό Υγείας Μάριο Σαλμά για δωροληψία. Καταδικάσθηκε πρωτοδίκως (3153/8-12-2022) και κατ’ έφεση (Εφετείο Αθηνών 1728, 1937/2025) για ψευδή καταμήνυση, ψευδή κατάθεση μάρτυρα και συκοφαντική δυσφήμηση, σε φυλάκιση δώδεκα μηνών για κάθε πράξη. Με την υπ’ αριθ. 1357/2025 απόφαση του Αρείου Πάγου (14-11-2025) αναιρέθηκε μόνον η καταδίκη για συκοφαντική δυσφήμηση, για τυπικό λόγο. Οι καταδίκες για ψευδή καταμήνυση και ψευδή κατάθεση είναι αμετάκλητες. Στο ακροατήριο ο ίδιος παραδέχθηκε ότι όσα κατέθεσε ήταν ψευδή και ζήτησε συγγνώμη, συκοφαντώντας παράλληλα τους τότε Εισαγγελείς Διαφθοράς, Ελένη Τουλουπάκη, Χρήστο Ντζούρα και Στυλιανό Μανώλη. Κατά το άρθρο 16 παρ. 6 του Συντάγματος οι καθηγητές των ΑΕΙ παύονται με τις ουσιαστικές προϋποθέσεις του άρθρου 88 παρ. 4, δηλαδή τις προϋποθέσεις παύσης των δικαστικών λειτουργών, μεταξύ των οποίων η ποινική καταδίκη. Κατά τα άρθρα 44 παρ. 1 περ. ε΄ και 72 του Κώδικα Οργανισμού Δικαστηρίων (ν. 4938/2022), δικαστικός λειτουργός που καταδικάζεται αμετάκλητα για ψευδή κατάθεση ή ψευδή καταμήνυση παύεται υποχρεωτικά. Κατά τον ν. 4957/2022 και την εγκύκλιο του Υπουργείου Παιδείας Φ.ΠΕΙΘ/136992/Ζ2/4-11-2022, οι αμετάκλητες καταδίκες μελών ΔΕΠ πέμπονται αμελλητί στο Πειθαρχικό Συμβούλιο μελών ΔΕΠ (άρθρο 193 παρ. 1), οι καταδικαστικές αποφάσεις θεμελιώνουν υποχρεωτική άσκηση πειθαρχικής δίωξης εντός μηνός (άρθρο 182 παρ. 3), η δίωξη γνωστοποιείται στον Υπουργό Παιδείας για την εξέταση του μέτρου της αποχής (άρθρα 181 παρ. 7 και 194 παρ. 3) και η παράλειψη άσκησης της πειθαρχικής αρμοδιότητας συνιστά αυτοτελές πειθαρχικό παράπτωμα (άρθρο 177 παρ. 2 περ. ια΄). Δέκα μήνες μετά το αμετάκλητο, ο κ. Μανιαδάκης εξακολουθεί να υπηρετεί με πλήρεις αποδοχές, να εμφανίζεται δημοσίως ως Καθηγητής του Ιδρύματος και, κατά τα διαθέσιμα στοιχεία, ουδεμία υπηρεσιακή ή πειθαρχική συνέπεια έχει επέλθει. Παράλληλα, κατά το άρθρο 114 παρ. 6 του Υπαλληλικού Κώδικα, ο Εισαγγελέας Πρωτοδικών και οι γραμματείς των δικαστηρίων υποχρεούνται να ανακοινώνουν αμέσως στην προϊσταμένη αρχή κάθε ποινική δίωξη και κάθε καταδικαστική απόφαση. Δεν είναι γνωστό εάν τούτο έγινε.

ΣΤ. Η σύγκρουση συμφερόντων του Υπουργού Υγείας

Ο νυν Υπουργός Υγείας είναι το πρόσωπο σε βάρος του οποίου σχηματίστηκε η δικογραφία ΑΒΜ ΕΟΕ Δ 42/2021, της οποίας ζητήθηκε η ανάσυρση, το πρόσωπο που κατέθεσε ένορκη βεβαίωση υπέρ του Ν. Μανιαδάκη και ο Υπουργός που εποπτεύει τον ΕΟΦ και τον ΕΟΠΥΥ, φορείς των αξιώσεων κατά της Novartis.

Κατόπιν των ανωτέρω,

Ερωτώνται:

Ο κ. Πρωθυπουργός, ως εποπτεύων την Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών

1. Για ποιους «λόγους εθνικής ασφάλειας» ο Προϊστάμενος της Εισαγγελίας Οικονομικού Εγκλήματος Χρήστος Μπαρδάκης τέθηκε υπό παρακολούθηση από την ΕΥΠ επί δύο έτη, ενόσω χειριζόταν τις δικογραφίες Novartis, ποιος ζήτησε και ποιος ενέκρινε την παρακολούθηση, ποια πρόσωπα είχαν πρόσβαση στο προϊόν της και εάν αυτό διαβιβάστηκε σε οποιονδήποτε εκτός ΕΥΠ;

2. Έχει ενημερωθεί ο ίδιος, κατά τη διαδικασία του ν. 5002/2022, για την άρση του απορρήτου του και τους λόγους της; Έχει ενημερωθεί το Υπουργείο Δικαιοσύνης ή η Εισαγγελία του Αρείου Πάγου ότι εν ενεργεία εισαγγελικός λειτουργός, με εκκρεμείς ενώπιόν του δικογραφίες κατά μελών της Κυβέρνησης, τελούσε υπό παρακολούθηση;

3. Γνώριζε ο Πρωθυπουργός ή το Γραφείο του την επιλογή να μην περιληφθεί στην από 7-6-2022 αγωγή του Δημοσίου κατά της Novartis Hellas ούτε ένα ευρώ υλικής ζημίας, και καμία αναφορά περί υπερτιμολόγησης; Δεσμεύεται η Κυβέρνηση για την άμεση άσκηση νέας, πλήρους αγωγής για το σύνολο της ζημίας του Δημοσίου, του ΕΟΠΥΥ, του e-ΕΦΚΑ και των νοσοκομείων;

Ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών

4. Ποιος Υπουργός, με ποια έγγραφη εντολή και με ποια αιτιολογία καθόρισε το αντικείμενο της από 7-6-2022 αγωγής αποκλειστικά σε χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης, χωρίς αξίωση για την υλική ζημία από την τιμολόγηση των ετών 2013-2014, την καθυστέρηση τιμολόγησης των ανταγωνιστικών του Gilenya σκευασμάτων και την ένταξη των Ultibro και Xoterna στη Θετική Λίστα;

5. Ασκήθηκε έφεση κατά της υπ’ αριθ. 1329/2025 απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, πότε, με ποιον αριθμό κατάθεσης, με ποιους λόγους και ποια δικάσιμος έχει ορισθεί; Έχει προετοιμασθεί νέα, πλήρως ορισμένη αγωγή ώστε να ασκηθεί σε κάθε περίπτωση εντός της εξάμηνης προθεσμίας του άρθρου 263 ΑΚ, και με ποιο αντικείμενο;

6. Ποιες από τις έξι ενέργειες που γνωμοδότησε ομόφωνα η Ολομέλεια του ΝΣΚ εκτελέστηκαν, πότε, από ποιο όργανο και με ποιο αποτέλεσμα; Ειδικώς, απεστάλη προς τις αρχές των ΗΠΑ αίτημα παροχής του συνόλου των στοιχείων της υπόθεσης, πότε, τι απάντηση ελήφθη, ποιο υλικό περιήλθε στο Δημόσιο και για ποιον λόγο δεν ενσωματώθηκε στο αγωγικό δικόγραφο;

7. Διετάχθη ένορκη διοικητική εξέταση ή ασκήθηκε πειθαρχική δίωξη κατά των λειτουργών του ΝΣΚ που συνέταξαν το απορριφθέν δικόγραφο (άρθρα 89 επ. ν. 4831/2021); Διαβιβάστηκε ο φάκελος στον Γενικό Επίτροπο της Επικρατείας στο Ελεγκτικό Συνέδριο προς καταλογισμό της δημοσιονομικής ζημίας; Εάν όχι, για ποιον λόγο;

8. Εξετάστηκε ο αποκλεισμός της Novartis Hellas από τις δημόσιες συμβάσεις κατ’ άρθρο 73 του ν. 4412/2016, όπως γνωμοδότησε το ΝΣΚ, και ποιο υπήρξε το πόρισμα; Πόσες συμβάσεις, διαπραγματεύσεις τιμών και εντάξεις σκευασμάτων της εταιρείας έχουν λάβει χώρα με φορείς του Δημοσίου από την 25-6-2020;

9. Διαβιβάστηκε στην ΑΑΔΕ η Πράξη Αρχειοθέτησης της 24-1-2022 με την έκθεση της Ειδικής Επιστήμονος και τις εκθέσεις της Οικονομικής Αστυνομίας, από ποια αρχή και πότε; Εκδόθηκε εντολή ελέγχου για τα φορολογικά έτη 2013 έως 2018 ως προς τον Άδωνι Γεωργιάδη, την σύζυγό του και τις εταιρείες «ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΕΠΕ», «ΑΦΟΙ ΓΕΩΡΓΙΑΔΗ ΚΑΙ ΣΙΑ ΕΕ» και «ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ ΚΑΙ ΣΙΑ ΕΕ», από ποια υπηρεσία και σε ποιο στάδιο βρίσκεται; Αξιολογήθηκε ο κίνδυνος παραγραφής και ποια έτη θεωρεί η ΑΑΔΕ παραγεγραμμένα; Εάν δεν διενεργήθηκε έλεγχος, ποιο όργανο το αποφάσισε και με ποια αιτιολογία;

Ο Υπουργός Δικαιοσύνης

10. Απεστάλη, διά του Υπουργείου Δικαιοσύνης ως κεντρικής αρχής, αίτημα δικαστικής συνδρομής προς το Υπουργείο Δικαιοσύνης και την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς των ΗΠΑ για τον πλήρη φάκελο της Novartis Hellas, συμπεριλαμβανομένων της Συμφωνίας της 25-6-2020 με το συνημμένο Statement of Facts και των αναφορών των μαρτύρων του 2016; Πότε και με ποιο αποτέλεσμα;

11. Ποια δικηγορική εταιρεία των ΗΠΑ διορίστηκε, κατά την αναγγελία της 13-5-2022, με ποια απόφαση και διαδικασία, με ποια αμοιβή, με ποιο αντικείμενο εντολής, ποια παραδοτέα παρέδωσε και πού τηρούνται;

12. Η «Επιτροπή Διαπραγμάτευσης» της υπ’ αριθ. Α1β/Γ.Π. οικ. 26220/10-5-2022 απόφασης, της οποίας Πρόεδρος ορίστηκε Εφέτης αποσπασμένος στην Ειδική Νομική Υπηρεσία του Υπουργείου Δικαιοσύνης, συνεδρίασε; Πόσες φορές, με ποια σύνθεση, ποια πρακτικά συντάχθηκαν, απηύθυνε πρόσκληση στην εταιρεία, ποιο υπήρξε το πόρισμά της και εάν υφίσταται ακόμη;

13. Ανακοινώθηκαν, κατ’ άρθρο 114 παρ. 6 του Υπαλληλικού Κώδικα, στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής η ποινική δίωξη και οι υπ’ αριθ. 3153/2022, 1728 και 1937/2025 και 1357/2025 καταδικαστικές αποφάσεις κατά του Ν. Μανιαδάκη, από ποια εισαγγελία ή γραμματεία, πότε και με ποιον αριθμό πρωτοκόλλου; Υπάρχει εγκύκλιος της Εισαγγελίας του Αρείου Πάγου για την ανακοίνωση διώξεων και καταδικών μελών ΔΕΠ στα ΑΕΙ και στο Πειθαρχικό Συμβούλιο μελών ΔΕΠ; Προτίθεται το Υπουργείο, από κοινού με το Υπουργείο Παιδείας, να ρυθμίσει ρητά την υποχρέωση αυτή, όπως έπραξε για τους φοιτητές με το άρθρο 85 του ν. 5224/2025;

14. Ο Χρήστος Μπαρδάκης, αφού ενημερώθηκε επισήμως από την ΑΠΔΠΧ για τη στοχοποίησή του, ανήγγειλε την αυτεπαγγέλτως διωκόμενη πράξη σε εισαγγελική αρχή ή στον Υπουργό Δικαιοσύνης; Εξετάστηκε ποτέ ως μάρτυρας από την Εισαγγελία του Αρείου Πάγου στην έρευνα για τις υποκλοπές, η οποία θα ανοίξει εκ νέου κι εξ αυτού του λόγου;

Ο Υπουργός Υγείας, με την επισήμανση της ενότητας ΣΤ

15. Έχει προσδιοριστεί, από ποια υπηρεσία, με ποια μεθοδολογία και με ποιο αποτέλεσμα, η υλική ζημία του Δημοσίου, του ΕΟΠΥΥ και των νοσοκομείων από τις υπερτιμολογήσεις της περιόδου 2012-2016, τις αυξήσεις σε 267 σκευάσματα με τα Δελτία Τιμών της 6-8-2013 και 28-9-2013, την καθυστέρηση τιμολόγησης των Aubagio και Tecfidera και την ένταξη των Ultibro και Xoterna στη Θετική Λίστα, στην οποία ρητώς επιφυλάχθηκε το Υπουργείο κατά την αναγγελία της 13-5-2022;

16. Ποιο είναι το ακριβές αντικείμενο, η ιστορική βάση, το αιτούμενο ποσό και η πορεία της αγωγής που άσκησε ο ΕΟΠΥΥ τον Ιούνιο του 2025; Αφορά υλική ζημία ή μόνον χρηματική ικανοποίηση; Έχουν ασκήσει αγωγές τα νοσοκομεία του ΕΣΥ και έχει διακοπεί η παραγραφή των αξιώσεών τους; Εάν όχι, ποιο όργανο αποφάσισε την αδράνεια;

17. Τι απέγιναν οι εισηγήσεις του ΕΟΦ της 27-5-2013, 4-6-2013 και 1-8-2013 και τα πρακτικά της Επιτροπής Τιμών Φαρμάκων του Αυγούστου 2013, τα οποία μνημονεύονται στα «έχοντας υπόψη» των υπουργικών αποφάσεων και δεν βρέθηκαν ούτε στο Υπουργείο ούτε στον ΕΟΦ; Διενεργήθηκε ένορκη διοικητική εξέταση για την απώλειά τους; Ελέγχθηκαν ποτέ τα 77 σκευάσματα του δελτίου της 28-9-2013 που «δεν έχουν ελεγχθεί από την ΕΤΦ»;

18. Με ποια ιδιότητα και με ποια διοικητική πράξη ο Ν. Μανιαδάκης απέστελλε, από 22-12-2013 έως 4-6-2014, σχέδια υπουργικών αποφάσεων τιμολόγησης στο γραφείο του Υπουργού Υγείας, ενώ, κατά την Πράξη Αρχειοθέτησης, δεν περιλαμβάνεται στα 53 πρόσωπα που υπηρέτησαν στο Υπουργείο την περίοδο 2010-2014 και γι’ αυτό και μόνον απαλλάχθηκε με Βούλευμα, αμιγώς για τυπικούς λόγους;

19. Δεσμεύεται ο Υπουργός Υγείας ότι θα απόσχει, κατ’ άρθρο 7 του ν. 2690/1999, από κάθε χειρισμό που αφορά τις αξιώσεις κατά της Novartis, την Επιτροπή Διαπραγμάτευσης, τον ΕΟΠΥΥ και τον ΕΟΦ ως προς την υπόθεση αυτή; Σε ποιον Αναπληρωτή Υπουργό ή Υφυπουργό θα ανατεθεί ο χειρισμός;

Η  Υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού

20. Έλαβε το Υπουργείο, από τον Πρύτανη του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής ή από οποιαδήποτε άλλη αρχή, γνωστοποίηση της ποινικής δίωξης, της πρωτόδικης, της εφετειακής ή της αμετάκλητης καταδίκης του Ν. Μανιαδάκη, κατ’ άρθρο 181 παρ. 7 του ν. 4957/2022 ή άλλως; Πότε και με ποιον αριθμό πρωτοκόλλου;

21. Έχει διαβιβαστεί η αμετάκλητη καταδίκη στο Πειθαρχικό Συμβούλιο μελών ΔΕΠ των ΑΕΙ κατ’ άρθρο 193 παρ. 1; Έχει ασκηθεί πειθαρχική δίωξη εντός της μηνιαίας προθεσμίας του άρθρου 182 παρ. 3; Έχει διαταχθεί ένορκη διοικητική εξέταση; Εάν όχι, ποια είναι η θέση του Υπουργείου για την τήρηση της εγκυκλίου Φ.ΠΕΙΘ/136992/Ζ2/4-11-2022 από το Ίδρυμα και ποιες ενέργειες προτίθεται να αναλάβει, δεδομένου ότι η παράλειψη άσκησης της πειθαρχικής αρμοδιότητας συνιστά αυτοτελές πειθαρχικό παράπτωμα (άρθρο 177 παρ. 2 περ. ια΄);

22. Προτίθεται η Υπουργός να ασκήσει την αρμοδιότητα του άρθρου 194 παρ. 3 του ν. 4957/2022 και να θέσει τον Ν. Μανιαδάκη σε αποχή από την άσκηση των καθηκόντων του έως την απόφαση του Πειθαρχικού Συμβουλίου, και πότε;

23. Κατέχει σήμερα ο Ν. Μανιαδάκης θέση Διευθυντή Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών, μέλους εκλεκτορικών σωμάτων ή συλλογικών οργάνων, ή επιστημονικού υπευθύνου έργων του ΕΛΚΕ του Ιδρύματος; Ποιες αποδοχές και ποιες αμοιβές από τον ΕΛΚΕ και τα ΠΜΣ έχει λάβει από την 14-11-2025 και εντεύθεν;

24. Πόσα μέλη ΔΕΠ των ΑΕΙ έχουν παραπεμφθεί στο Πειθαρχικό Συμβούλιο μελών ΔΕΠ λόγω αμετάκλητης ποινικής καταδίκης από την έναρξη ισχύος του ν. 4957/2022 και σε πόσες περιπτώσεις επιβλήθηκε οριστική παύση; Θεωρεί το Υπουργείο ότι το άρθρο 193 του ν. 4957/2022 εφαρμόζεται στην πράξη ή παραμένει ανενεργό;

Η Υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης

25. Έχει ασκήσει ο e-ΕΦΚΑ αγωγή κατά της Novartis Hellas για τη ζημία των ασφαλιστικών ταμείων από τις υπερτιμολογήσεις, όπως γνωμοδότησε η Ολομέλεια του ΝΣΚ; Έχει διακοπεί η παραγραφή των αξιώσεών του; Εάν όχι, ποιο όργανο αποφάσισε την αδράνεια και με ποια αιτιολογία;

Αιτούμαστε την κατάθεση των ακόλουθων εγγράφων.

1. Το πλήρες πρακτικό-γνωμοδότηση της Ολομέλειας του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους επί της υπόθεσης Novartis (Δεκέμβριος 2020, δημοσιοποίηση 7-1-2021), με τα έγγραφα που είχαν διαβιβασθεί σε αυτήν.

2. Τις έγγραφες εντολές των αρμοδίων Υπουργών προς το ΝΣΚ για την άσκηση της από 7-6-2022 αγωγής και για τον καθορισμό του αντικειμένου της, την ίδια την αγωγή και την από 23-3-2023 παρεμπίπτουσα αγωγή, καθώς και κάθε εισήγηση ή σημείωμα του ΝΣΚ ή του Υπουργείου Υγείας για το εάν θα περιληφθεί αξίωση υλικής ζημίας.

3. Την υπ’ αριθ. 1329/2025 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, την ασκηθείσα έφεση με την έκθεση κατάθεσής της και το τυχόν νέο αγωγικό δικόγραφο με την έκθεση κατάθεσής του.

4. Την από Ιουνίου 2025 αγωγή του ΕΟΠΥΥ κατά της Novartis Hellas με την έκθεση κατάθεσής της, κάθε αγωγή του e-ΕΦΚΑ και νοσοκομείων του ΕΣΥ και κάθε πράξη διακοπής παραγραφής, ή βεβαίωση περί μη άσκησης.

5. Το αίτημα δικαστικής συνδρομής ή διοικητικής συνεργασίας προς τις αρχές των ΗΠΑ για το σύνολο των στοιχείων της υπόθεσης Novartis Hellas, την απάντησή τους και το τυχόν διαβιβασθέν υλικό, ή βεβαίωση ότι αίτημα δεν απεστάλη.

6. Την απόφαση ανάθεσης στη δικηγορική εταιρεία των ΗΠΑ, τη σύμβαση, τα παραδοτέα της και τα παραστατικά καταβολής της αμοιβής της.

7. Την υπ’ αριθ. Α1β/Γ.Π. οικ. 26220/10-5-2022 απόφαση του Υπουργού Υγείας, το σύνολο των πρακτικών της Επιτροπής Διαπραγμάτευσης, την τυχόν πρόσκληση προς την εταιρεία και την απάντησή της, το πόρισμα της Επιτροπής, ή βεβαίωση ότι δεν συνεδρίασε, καθώς και την τυχόν πράξη λύσης της και τα στοιχεία αμοιβών ή αποζημιώσεων των μελών της.

8. Τα πορίσματα του Σώματος Επιθεωρητών Υπηρεσιών Υγείας και Πρόνοιας, του Μικτού Κλιμακίου Ελέγχου της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας, του ΣΟΕΛ και του ΕΟΠΥΥ για την τιμολόγηση των ετών 2013-2014, τα Δελτία Τιμών της 6-8-2013 και 28-9-2013, τα σκευάσματα Gilenya, Aubagio, Tecfidera, Ultibro και Xoterna και τον προσδιορισμό της ζημίας, καθώς και τις εισηγήσεις του ΕΟΦ και τα πρακτικά της Επιτροπής Τιμών Φαρμάκων για τα ως άνω Δελτία, ή βεβαίωση της απώλειάς τους και το τυχόν πόρισμα ένορκης διοικητικής εξέτασης για αυτήν.

9. Τα έγγραφα διαβίβασης της Πράξης Αρχειοθέτησης της 24-1-2022 και των εκθέσεων ελέγχου προς την ΑΑΔΕ, την τυχόν εντολή ελέγχου και τα διαδικαστικά στοιχεία του ελέγχου (υπηρεσία, ημερομηνία, στάδιο), τηρουμένου του άρθρου 21 του ν. 5104/2024, καθώς και την απάντηση της ΑΑΔΕ στην από 8-9-2026 αίτηση του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ.

10. Τα έγγραφα με τα οποία εισαγγελικές αρχές ή γραμματείες δικαστηρίων ανακοίνωσαν στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής την ποινική δίωξη και τις καταδικαστικές αποφάσεις κατά του Ν. Μανιαδάκη, τα έγγραφα του Πρύτανη προς το Υπουργείο Παιδείας κατ’ άρθρα 181 παρ. 7 και 193 παρ. 1 του ν. 4957/2022, τη διαβίβαση προς το Πειθαρχικό Συμβούλιο μελών ΔΕΠ, την τυχόν εισήγηση ή απόφαση του άρθρου 194 παρ. 3, και την απάντηση του Πρύτανη και τις αποφάσεις της Συγκλήτου επί της από 8-9-2026 αίτησης του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ.

11. Πίνακα των θέσεων ευθύνης (ΠΜΣ, εκλεκτορικά σώματα, συλλογικά όργανα, έργα ΕΛΚΕ) που κατέχει ο Ν. Μανιαδάκης στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής και των αποδοχών και αμοιβών του από 14-11-2025.

12. Πίνακα των παραπομπών μελών ΔΕΠ στο Πειθαρχικό Συμβούλιο μελών ΔΕΠ λόγω ποινικής καταδίκης και των επιβληθεισών ποινών από την έναρξη ισχύος του ν. 4957/2022.

13. Κάθε έγγραφο ενημέρωσης του Υπουργείου Δικαιοσύνης ή της Εισαγγελίας του Αρείου Πάγου για την άρση του απορρήτου των επικοινωνιών του Χρήστου Μπαρδάκη, την ενημέρωσή του κατά τον ν. 5002/2022 και την τυχόν αναγγελία της πράξης από τον ίδιο, άλλως με τη διαδικασία ενώπιον της Επιτροπής Θεσμών και Διαφάνειας.

14. Πίνακα των συμβάσεων, διαπραγματεύσεων τιμών και αποφάσεων ένταξης σκευασμάτων της Novartis Hellas με φορείς του Δημοσίου από την 25-6-2020, καθώς και κάθε εισήγηση ή απόφαση για τον αποκλεισμό της κατ’ άρθρο 73 του ν. 4412/2016.

Οι Ερωτώντες και Αιτούντες Βουλευτές: Πολάκης Παύλος, Παπαηλιού Γεώργιος, Παππάς Νίκος, Αμανατίδης Γιάννης, Δούρου Ρένα, Ακρίτα Έλενα, Ακριώτου Θεoδώρα, Γιαννούλης Χρήστος, Καριπίδης Ιωάννης, Ξανθόπουλος Θεόφιλος, Μάλαμα Κυριακή 

Διαβάστε και αυτό απο την Εφ Συν

The peoples of Scotland, Wales, and Ireland have the right to self-determination. They have the right to decide their own future.

"Οι λαοί της Σκωτίας, της Ουαλίας και της Ιρλανδίας έχουν δικαίωμα στην αυτοδιάθεση. Έχουν το δικαίωμα να αποφασίσουν οι ίδιοι για το μέλλον τους"

Οι πρώτοι υπουργοί της Ουαλίας, της Σκωτίας και της Βόρειας Ιρλανδίας συναντήθηκαν σήμερα στο Κάρντιφ, σε μια σύσκεψη που σηματοδοτεί την πρόθεσή τους να ενισχύσουν τη συνεργασία μεταξύ των τριών χωρών, ακόμη και σε ζητήματα που αφορούν το συνταγματικό τους μέλλον, με τη διάλυση του Η.Β. να μην είναι και τόσο μακριά.

Παρακάτω η σχετική κοινή ανακοίνωση:

Η Σκωτία, η Ουαλία και η Ιρλανδία έχουν ξεχωριστές ιστορίες, ταυτότητες και πολιτικές παραδόσεις. Καθένα από τα έθνη μας έχει το δικαίωμα να καθορίζει το δικό του μέλλον, με δημοκρατικά μέσα και σύμφωνα με τη βούληση του λαού του. Σήμερα, το Plaid Cymru, το Εθνικό Κόμμα της Σκωτίας (SNP) και το Sinn Féin ενώνουν τις δυνάμεις τους για να επαναβεβαιώσουν τη δέσμευσή τους να συνεργάζονται εποικοδομητικά, με γνώμονα τα κοινά συμφέροντα των λαών μας. Μοιραζόμαστε την πεποίθηση ότι τα έθνη και οι κοινότητες που εκπροσωπούμε αξίζουν μεγαλύτερες φιλοδοξίες, περισσότερες οικονομικές ευκαιρίες και ισχυρότερη φωνή στον καθορισμό του μέλλοντός τους.

Το πολιτικό τοπίο σε αυτά τα νησιά αλλάζει. Για πρώτη φορά, οι πολίτες σε αυτά τα νησιά έχουν επικεφαλής κυβερνήσεων στη Σκωτία, την Ουαλία και τη Βόρεια Ιρλανδία, οι οποίοι τάσσονται όλοι υπέρ της ανεξαρτησίας από το Ηνωμένο Βασίλειο. Για όσους παρακολουθούν από αυτά τα νησιά –και για όσους παρακολουθούν από όλο τον κόσμο– δεν θα μπορούσε να υπάρχει σαφέστερη ένδειξη ότι η εποχή του Γουέστμινστερ πλησιάζει στο τέλος της. Πιστεύουμε ότι υπάρχει ένας καλύτερος δρόμος: τα έθνη να συνεργάζονται ως ίσα μεταξύ τους, να ανταλλάσσουν ιδέες και τεχνογνωσία και να οικοδομούν σχέσεις βασισμένες στον αμοιβαίο σεβασμό και στα κοινά συμφέροντα.

Η δυναμική βρίσκεται στο πλευρό των κινημάτων μας και πιστεύουμε ότι έρχονται συνταγματικές αλλαγές. Ως εκ τούτου, δεσμευόμαστε να ενισχύσουμε τη συνεργασία μεταξύ των κομμάτων μας και να εντοπίσουμε πρακτικούς τομείς στους οποίους η κοινή δράση μπορεί να επιφέρει ουσιαστικές αλλαγές.

Σε αυτούς περιλαμβάνονται:  Μια ισχυρότερη και δικαιότερη οικονομία: Ανταλλαγή ιδεών και εμπειριών για την οικοδόμηση παραγωγικών και ευημερουσών οικονομιών, οι οποίες δημιουργούν καλές θέσεις εργασίας, αντιμετωπίζουν τις ανισότητες και διασφαλίζουν ότι ο πλούτος και οι ευκαιρίες κατανέμονται πιο δίκαια. Απορρίπτουμε το αποτυχημένο οικονομικό μοντέλο του Γουάιτχολ και, αντί γι’ αυτό, θα οικοδομήσουμε οικονομίες που προάγουν την κοινωνική δικαιοσύνη και μειώνουν τις ανισότητες στα έθνη μας.

Αξιοποίηση των δικών μας ενεργειακών πόρων, ιδιαίτερα του τεράστιου δυναμικού μας στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, ώστε να μειωθούν οι λογαριασμοί για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις. Ο ενεργειακός πλούτος των εθνών μας πρέπει να υπηρετεί τις ανάγκες των λαών μας.

Ευρώπη και διεθνής συνεργασία: Το Brexit έχει πλήξει τις οικονομίες μας και έχει περιορίσει τις ευκαιρίες για τους πολίτες μας. Η Ευρώπη είναι το κοινό μας σπίτι και πιστεύουμε ότι το μέλλον των εθνών μας βρίσκεται στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Πιστεύουμε ότι το μέλλον των εθνών μας βρίσκεται στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Θέλουμε να συνεργαστούμε για να αποκαταστήσουμε και να ενισχύσουμε αυτές τις ευρωπαϊκές σχέσεις, δημιουργώντας περισσότερες ευκαιρίες για εμπόριο, επενδύσεις, πολιτισμό και συνεργασία.

Τα έθνη μας έχουν δικαίωμα στην αυτοδιάθεση. Καμία κυβέρνηση στο Γουέστμινστερ δεν έχει το δικαίωμα να εμποδίσει τη δημοκρατία ή να υπονομεύσει την αρχή ότι οι λαοί μας θα αποφασίσουν οι ίδιοι για το μέλλον τους. Αναγνωρίζουμε ότι τα κόμματά μας έχουν διαφορετικές συνταγματικές θέσεις και ότι κάθε έθνος θα καθορίσει το δικό του μέλλον, με τον δικό του τρόπο και στον δικό του χρόνο.

Ολόκληρο το Μνημόνιο Κατανόησης εδώ (αγγλ.)

Αναβάτες των καιρών (Δ.Βασιλείου)

 

Έργο του Πρεβεζάνου ζωγράφου Κώστα Καλέντζη

Με μεγάλη ταχύτητα

οι ελιές, τ’ αμπέλια,

ακόμα και τα πεύκα,

τρέχουν προς τα  πίσω,

στο παρελθόν!

 

Μαζί τους και οι άνθρωποι,

που περπατούν στη σκιά τους.

 

Κι’ έτσι, φαίνεται,

πως εμείς κινούμαστε γοργά,

προς το μέλλον!

 

Δεν διακρίνουμε, όμως,

κάτι χειροπιαστό και ζωντανό,

κάτι που να μας πείσει,

τίποτα,

ούτε κι’ αυτό ακόμα

το παρόν!

 

 

15.03.2026,  Πρέβεζα - Αθήνα 

(με το λεωφορείο)

2020-2024: Επιλεγμένα έργα με έμπνευση, καινοτομία, επιρροή και διαχρονικότητα.

Έτσι με καθυστερήσεις και τις καθημερινες δυσκολίες, φτάσαμε στη παρουσίαση, πάνω απο εννιακοσίων εξήντα λογοτεχνικών έργων, της ανθρώπινης δημιουργικότητας στο πέρασμα των αιώνων. 

Δεν είναι τα καλύτερα για όλους, είναι αυτά που αρέσουν σε μένα. 

Μπορείτε να συμπληρώσετε το κατάλογο με αυτα που ξεχωρίζετε εσείς και δεν υπάρχουν σε αυτή τη λίστα. Κάθε πρόταση και συμπλήρωση, κάθε κριτική θεώρηση και αμφισβήτηση είναι ευπρόσδεκτες. Άλλωστε απο το διάλογο προκύπτει η "χρυσή τομή"...

Σάγκι Μπέιν (Ντάγκλας Στιούαρτ - 2020) Συγκινητικό μυθιστόρημα για τις επιπτώσεις της νεοφιλελεύθερης πολιτικής στη Γλασκόβη του 1980.

Είναι 1981. Η Γλασκόβη πεθαίνει, οι πολιτικές της Θάτσερ έχουν βυθίσει συζύγους και γιους στην ανεργία, και τίμιες οικογένειες καταφεύγουν σε κομπίνες για να επιβιώσουν. Ο μικρός Shuggie μεγαλώνει με μια μητέρα αλκοολική, σε ένα κοινωνικό περιβάλλον σκληρό και αδιάφορο. Το έργο εστιάζει στη στοργή, στην απόρριψη και στην ελπίδα, καθώς ο Shuggie παλεύει να διατηρήσει την αξιοπρέπειά του. Εξετάζει την κατάχρηση ουσιών, τη φτώχεια, την ομοφυλοφιλία και τη μητρική αγάπη με ένα βάθος που αποφεύγει τον εθισμό και τον ρομαντισμό.

Εισάγει μια πρωτότυπη, γλαφυρή και αυθεντική γλώσσα του Γλασκώβικου εργατικού στρώματος, μιγμένη με υφολογική ευαισθησία. Η αφήγηση είναι ρεαλιστική και αμείλικτη, αλλά βαθιά συμπονετική.

Έχει ήδη επαναπροσδιορίσει το σύγχρονο μυθιστόρημα ανατροπής και γκέτο, θέτοντας ένα νέο πρότυπο για αφηγήσεις που συνδυάζουν προσωπικό και κοινωνικό τραύμα.  Έχει όλα τα στοιχεία ενός σύγχρονου κλασικού. Θα συνεχίσει να μελετάται ως καθοριστικό έργο για τη δεκαετία του '20 και τη ζωή στη μεταβιομηχανική Βρετανία. Κυκλοφόρησε από το Μεταίχμιο το 2021

Ο καθρέφτης των δεινών μας (Πιέρ Λεμέτρ - 2020) Εξαιρετικό λογοτεχνικό μυθιστόρημα που παρουσιάζει  οικογενειακά μυστικά και σπουδαίους χαρακτήρες, έχει δυνατή αφήγηση, ανατροπές, σκωπτικό και τραγικό ύφος.

Τα γερμανικά στρατεύματα προελαύνουν προς το Παρίσι, ο γαλλικός στρατός βρίσκεται σε άτακτη υποχώρηση και εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι τρέπονται σε φυγή, χωρίς τρόφιμα, χωρίς νερό, χωρίς βενζίνη για τα αυτοκίνητά τους, αναζητώντας κάποιο ασφαλές μέρος. Την ίδια στιγμή μια τριαντάχρονη δασκάλα, η Λουίζ, τρέχει γυμνή στο μπουλβάρ Μονπαρνάς. Ποια είναι η τραγική εμπειρία που μόλις βίωσε; Γιατί θα κατηγορηθεί για εκβιασμό;

Η Λουίζ θα βυθιστεί μέσα στην τρέλα μιας εποχής που όμοιά της δεν είχε υπάρξει στην ιστορία. Συνοδευόμενη από τον πιστό Ζιλ θα πάρει κι αυτή τον δρόμο της φυγής, διανύοντας συγχρόνως και τη διαδρομή της προσωπικής της ιστορίας στην προσπάθειά της να εξιχνιάσει το οδυνηρό μυστικό που διέλυσε τη ζωή της μητέρας της. Καθώς ολόκληρη η Γαλλία καταλαμβάνεται από τον πανικό της εξόδου και βουλιάζει στο χάος, μέσα από το σκηνικό του πολέμου αναδύονται ήρωες αλλά και δειλοί, ψεύτες και απατεώνες, αλλά και άνθρωποι με ειλικρινή αισθήματα, υψηλές αξίες και καλές προθέσεις. Κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Μίνωας το 2021

Οι γυναίκες της Τροίας (Πατ Μπάρκερ – 2021) Η Μπάρκερ συνεχίζει με επιτυχία το έργο της στην επανεγγραφή αρχαίων μύθων από τη σκοπιά των γυναικών.

Εξετάζει τη βία, το τραύμα, τη μνήμη και τη σιωπηρή γνώμη των γυναικών μετά τον πόλεμο, με ισχυρές αντιδράσεις στη σύγχρονη πολιτική. Η γλώσσα της είναι απότομη, σύγχρονη και ψυχολογικά εμβριθής, αποδομώντας τον επικό λόγο.

Είναι μέρος μιας ισχυρής ομάδας στη σύγχρονη λογοτεχνία (μαζί με την Άτγουντ, τη Μίλερ κ.ά.) που επαναπροσδιορίζει τη μυθολογία. Το έργο της επηρεάζει βαθύτατα τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τα κλασσικά κείμενα. Ως μέρος της διαχρονικής σειράς της για τον Τρωικό Πόλεμο, είναι βέβαιο ότι θα διαρκέσει αρκετά ως σημαντική επανάγνωση ενός αιώνιου μύθου.

The Empusium (Όλγα Τοκάρτσουκ – 2022) Η Τοκάρτσουκ γνωστή για την πειραματική της φόρμα χρησιμοποιεί την  «ιστορία τρόμου σε θεραπευτήριο» ως αλληγορικό πλαίσιο για να διερευνήσει κοινωνικά φαινόμενα με έναν υπερρεαλιστικό και πολυφωνικό τρόπο.

Πολωνική έκδοση

Η ιστορία διαδραματίζεται το 1913 σε ένα σανατόριο στην Κάτω Σιλεσία, ένα από τα πρώτα που αντιμετώπισαν τη φυματίωση. Ο νεαρός Μιέτσισλαβ, φοιτητής υδραυλικής μηχανικής από το Λβόβ, φτάνει εκεί για να θεραπεύσει τους πνεύμονές του με την καθαρό αέρα του βουνού και τον υγιεινό τρόπο ζωής. Κατά τη διάρκεια της θεραπείας του, καταλαμβάνει ένα δωμάτιο σε έναν ξενώνα για κυρίους που διευθύνει ο Βίλχελμ και συναντά άλλους ασθενείς, όπως τον καθολικό καθηγητή Λόνγκιν, τον ρουμανικής καταγωγής σοσιαλιστή Άουγκουστ, τον Γερμανό φοιτητή Καλών Τεχνών Τίλο, ακόμη και έναν σύμβουλο της μυστικής αστυνομίας. Σε αυτό το μέρος, αποκομμένο από τον κόσμο και τις ασχολίες του συζητούν για τη θρησκεία, τον πολιτισμό, την πολιτική και ιδιαίτερα το αγαπημένο τους θέμα, τη φύση των γυναικών. Ακούγοντάς τους στις σκιές, οι μυστηριώδεις εμπούσες τους παρατηρούν και τους καραδοκούν.

Τα θέματα του έργου (εθνικισμός, σεξισμός, οικολογική κρίση μέσω της μεταφοράς του παρασίτου / του «Άλλου») είναι στη πρώτη γραμμή των σύγχρονων καθημερινών συζητήσεων αλλά και κοινωνιολογικών αναζητήσεων, γεγονός που καθιστά το μυθιστόρημα αρκούντως επίκαιρο. Αυτό σε συνδυασμό με Νόμπελ και το ενδιαφέρον της για μυθοπλαστικά πειράματα εξασφαλίζει μακροχρόνια προσοχή.

Vladimir (Τζούλια Μέι Τζόνας - 2022) Πολύ δημοφιλές και καλογραμμένο, που ανταποκρίνεται στη στιγμή (#MeToo), αλλά είναι νωρίς για να πούμε αν θα επηρεάσει βαθιά τον κανόνα σε βάθος χρόνου.

Ένα προκλητικό, αιχμηρό και επίκαιρο μυθιστόρημα για μια αγαπημένη καθηγήτρια Αγγλικών που αντιμετωπίζει μια σειρά από κατηγορίες εναντίον του συζύγου της από τους πρώην φοιτητές του - μια κατάσταση που γίνεται πιο περίπλοκη όταν η ίδια αναπτύσσει μια δική της εμμονή.. Ο σύζυγος της, ένας χαρισματικός καθηγητής στο ίδιο μικρό κολέγιο ελευθέρων τεχνών, βρίσκεται υπό έρευνα για τις ακατάλληλες σχέσεις του με τους πρώην φοιτητές του. Το ζευγάρι έχει από καιρό αμοιβαία κατανόηση όσον αφορά τις εξωσυζυγικές τους επιδιώξεις, αλλά με αυτές τις νέες κατηγορίες, η ζωή έχει γίνει πολύ λιγότερο άνετη και για τους δύο. Και όταν ο ανώνυμος αφηγητής μας γοητεύεται ολοένα και περισσότερο από τον Βλαντιμίρ, έναν διάσημο, παντρεμένο νεαρό μυθιστοριογράφο που μόλις έφτασε στην πανεπιστημιούπολη, ο κόσμος τους, σαν πυριτιδαποθήκη, πλησιάζει επικίνδυνα στην έκρηξη.

Η συγγραφέας μας οδηγεί σε φορτισμένα εδάφη, όπου οι περιορισμοί της ηθικής συγκρούονται με τις παρορμήσεις της ανθρώπινης καρδιάς. Σκοτεινά αστείος και συγκινητικός, ο Βλαντιμίρ χαρτογραφεί το προσωπικό και πολιτικό ναρκοπέδιο της τρέχουσας στιγμής μας, αποκαλύπτοντας τις ακατάστατες αντιφάσεις της εξουσίας και της επιθυμίας. «Όταν ήμουν παιδί, αγαπούσα τους ηλικιωμένους και μπορούσα να πω ότι με αγαπούσαν και εκείνοι». Mας μεταφέρει σε φορτισμένο έδαφος, όπου τα όρια της ηθικής έρχονται σε αντίθεση με τις παρορμήσεις της ανθρώπινης φύσης.

Μαθήματα (Ιαν ΜακΓιούαν - 2022) Σημαντικό έργο από έναν ήδη κανονικό συγγραφέα, που συνοψίζει θέματα μιας ολόκληρης ζωής. Ίσως λείπει η καινοτομία φόρμας, αλλά έχει θεματικό βάθος.

Ενώ ο κόσμος συνεχίζει να μετράει τις πληγές του Β΄ Παγκοσμίου πολέμου και το Σιδηρούν Παραπέτασμα χωρίζει ήδη την Ευρώπη στα δυο, η ζωή του μικρού Ρόλαντ Μπέινς ανατρέπεται. Δύο χιλιάδες μίλια μακριά από την προστατευτική αγάπη της μητέρας του, εσωτερικός σ’ ένα περίεργο οικοτροφείο, ευάλωτος και μοναχικός, προσελκύει το ενδιαφέρον της δασκάλας του πιάνου, Μίριαμ Κορνέλ. Η συνάντησή τους θ’ αφήσει ένα ανεπούλωτο τραύμα αλλά και την ανάμνηση μιας αγάπης που ποτέ δε θα ξεθωριάσει. Είκοσι πέντε χρόνια αργότερα, η Γερμανίδα γυναίκα του Ρόλαντ εξαφανίζεται αφήνοντάς τον μόνο με τον επτά μηνών γιο τους. Καθώς η ακτινοβολία από την έκρηξη του Τσερνόμπιλ εξαπλώνεται στην Ευρώπη, ο Ρόλαντ αρχίζει μια εναγώνια αναζήτηση για απαντήσεις που θα τον οδηγήσει στα βάθη της οικογενειακής του ιστορίας.

Πολυδιάστατο έργο που καλύπτει τις κοινωνικές, πολιτικές και προσωπικές αλλαγές. Ο συγγραφέας εξετάζει τη μνήμη, την τύχη, την απογοήτευση και την ευθύνη σε μια συνεχώς μεταβαλλόμενη κοινωνία, Κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Πατάκη το 2023                                                                      

James (Πέρσιβαλ Έβερετ – 2024) Πλημμυρισμένο από το διεγερτικό χιούμορ και τις οξυδερκείς παρατηρήσεις που ανέδειξαν τον συγγραφέα σε λογοτεχνικό είδωλο και έναν από τους πλέον αναγνωρισμένους συγγραφείς της εποχής μας, το μυθιστόρημα είναι προορισμένο να γίνει ακρογωνιαίος λίθος της αμερικανικής λογοτεχνίας του εικοστού πρώτου αιώνα.

Επανεγγράφει τις «Περιπέτειες του Χακ Φιν» του Μαρκ Τουαίν από τη σκοπιά του Τζιμ (James). Ο Έβερετ χρησιμοποιεί τη γλώσσα ως όπλο, δείχνοντας τον Τζέιμς να χρησιμοποιεί μια «πολιτισμένη» διάλεκτο για να επιβιώσει μπροστά στους λευκούς, ενώ εσωτερικά έχει μια περίπλοκη, σαρκαστική και φιλοσοφική φωνή. Εξερευνά τη δουλεία, την ταυτότητα, την ελευθερία, τη γλώσσα και τη λογοτεχνία με ασυναγώνιστη ευφυΐα και οξύτητα.

Έχει τη δυναμική να γίνει το καθοριστικό έργο της ανασκόπησης του κανόνα της αμερικανικής λογοτεχνίας για τη δουλεία. Είναι μια ριζική, ισχυρή και πνευματώδης απάντηση σε ένα ιερό κείμενο.

Θα μιλάμε για αυτό το βιβλίο για δεκαετίες ως ένα από τα σημαντικότερα μυθιστορήματα της αμερικανικής λογοτεχνίας του 21ου αιώνα. Κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Ψυχογιός το 2025.

Intermezzo (Σάλι Ρούνεϊ – 2024) Η συγγραφέας είναι γνωστή για τη λυρική, πνευματική και αντισυμβατική της γραφή. Το μυθιστόρημα υπόσχεται μια μουσική φόρμα, εστιάζοντας σε μια φαινομενικά μικρή στιγμή ή σχέση με μεγάλη συναισθηματική και φιλοσοφική αντήχηση.

Είναι μια ιστορία μεταξύ αδελφών, εραστών και οικογενειακών σχέσεων που δεν ταιριάζουν απόλυτα με τις συμβατικές κοινωνικές δομές. Πρόκειται για την ιστορία δύο αδελφών: του Πίτερ και του Ιβάν, που συγκλονίζονται από την απώλεια του πατέρα τους. Ο Πίτερ, ένας δικηγόρος στο Δουβλίνο, αρχίζει να αυτοθεραπεύεται από τον προηγούμενο τοξικό εαυτό του και αγωνίζεται να διατηρήσει σχέσεις μεταξύ δύο γυναικών, της διαρκούς πρώτης του αγάπης και μιας φοιτήτριας. Ο μικρότερος αδερφός του, αν και είναι κοινωνικά απροσπέλαστος σε σχέση με αυτόν, εμπλέκεται σε μια περίπλοκη σχέση με μια μεγαλύτερη γυναίκα.

Τα κύρια θέματα της (οικογενειακές σχέσεις, απώλεια, χρόνος, μνήμη) ερευνώνται με εξαιρετική λεπτότητα και ψυχολογικό βάθος.

Η βράβευσή της με το Νόμπελ την καθιστά αυτομάτως μια φωνή που διαμορφώνει τον σύγχρονο κανόνα. Τα έργα της επεκτείνουν τα όρια του τι μπορεί να είναι ένα μυθιστόρημα. Κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Πατάκη το 2025.

«Διορθώστε τον χάρτη»: Ο ΟΗΕ υπερψήφισε την υιοθέτηση νέου μοντέλου για τον παγκόσμιο χάρτη

Σε έναν χάρτη με Μερκατορική προβολή, η οποία σχεδιάστηκε για την ευρωπαϊκή εξερεύνηση και το θαλάσσιο εμπόριο τον 16ο αιώνα, η Γροιλανδία εμφανίζεται περίπου στο ίδιο μέγεθος με την Αφρική, ενώ στην πραγματικότητα η Αφρική είναι περίπου 14 φορές μεγαλύτερη.

Η παραμόρφωση γίνεται εντονότερη όσο απομακρύνεται κανείς από τον Ισημερινό, σημειώνει το Al Jazeera. Έτσι, επηρεάζει σχεδόν εξ ολοκλήρου το ένα μισό του πλανήτη, διογκώνοντας την Ευρώπη - συμπεριλαμβανομένης της Ρωσίας - και τη Βόρεια Αμερική, ενώ παρουσιάζει μικρότερες την Αφρική, τη Λατινική Αμερική και τη Νότια Ασία.

Για να αντιμετωπιστεί αυτή η στρέβλωση, η Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών (UNGA) ψήφισε την Παρασκευή (4/9) με 164 ψήφους υπέρ και μία κατά υπέρ της υιοθέτησης της προβολής Equal Earth (μτφ Ισότιμη Γη), η οποία αποτυπώνει τις ηπείρους στις πραγματικές τους αναλογίες, ως εναλλακτική στην Μερκατορική προβολή.

Η πρωτοβουλία, με επικεφαλής το Τόγκο εκ μέρους της Αφρικανικής Ομάδας και με τη στήριξη της Αφρικανικής Ένωσης, ενθαρρύνει σχολεία, θεσμούς και εταιρείες τεχνολογίας να περάσουν στη νέα προβολή, διορθώνοντας τη συρρίκνωση της Αφρικής και άλλων περιοχών κοντά στον Ισημερινό. Η Αφρικανική Ομάδα είναι το μεγαλύτερο περιφερειακό μπλοκ ψήφου και διαλόγου στον ΟΗΕ και αποτελείται από 54 κράτη-μέλη της Αφρικανικής Ένωσης.

Ολόλκληρο το άρθρο του "Έθνους" εδώ

Για την πλήρη ενημέρωσή σας διαβαστε και αυτό απο τη "Ναυτεμπορική"

2017-2019: Έργα που επικεντρώνονται στη γλώσσα και τη συνείδηση, στη λυρική μαρτυρία, στην επανάγνωση μύθων, αφηγηματική πλεκτάνη και μεταμόρφωση του είδους.

Man Ray.  Ο τοίχος 1938.

Milkman (Άννα Μπέρνς - 2018) Το έργο διακρίνεται για το ιδιαίτερο αφηγηματικό, εσωτερικό ύφος του, που αναφέρεται στις συγκρούσεις της Βόρειας Ιρλανδίας μεταξύ καθολικών και προτεσταντών.

Σε μια αόριστη πόλη, όπου το να είσαι ενδιαφέρων είναι επικίνδυνο, μια δεκαοκτάχρονη γυναίκα προσελκύει την ανεπιθύμητη και αναπόφευκτη προσοχή ενός ισχυρού και τρομακτικού μεγαλύτερου άντρα, του «Milkman». Μια ανώνυμη αφηγήτρια καταγράφει το αίσθημα μόνιμης επιτήρησης, φόβου και συλλογικής παράνοιας μέσα σε μια καταπιεσμένη κοινωνική μικροκλίμακα.

Η αφήγηση είναι μια συνεχής ροή συνειδήσεως, χωρίς παραγράφους, με πλούσια, επαναλαμβανόμενη ρητορική και χωρίς ονόματα χαρακτήρων ή τόπων (ο αφηγητής είναι η «μέση αδελφή», ο ανταγωνιστής ο «Milkman», η πόλη είναι απλώς «εδώ»). Αποδομεί τη γλώσσα της επιτήρησης, της φήμης και της τραυματικής μνήμης.

Επέδειξε πώς μια μυθιστορηματική φόρμα μπορεί να αποτυπώσει τη ψυχολογία ενός κοινωνικού τραύματος (της Β. Ιρλανδίας) πέρα από το παραδοσιακό ιστορικό μυθιστόρημα. Εξετάζει την επιβίωση κάτω από την καθημερινή βία, τον σεξισμό, την παρενόχληση, την παρακμή της κοινωνίας μέσα από την πίεση της συλλογικότητας και τον τραυματισμό.

Έχει επηρεάσει τη συζήτηση για το πώς λέγονται δύσκολες ιστορίες και για τη δύναμη της «αφηρημένης» αφήγησης. Πρόκειται για ένα έργο που ήδη έχει εδραιωθεί ως ένα από τα σημαντικότερα λογοτεχνικά επιτεύγματα της δεκαετίας του 2010.

Η σιωπή των κοριτσιών (Πατ Μπάρκερ – 2018) Ένα αντιπολεμικό και αντιηρωικό μυθιστόρημα. Ενώ η φόρμα είναι πιο παραδοσιακή (ιστορικό μυθιστόρημα), η καινοτομία έγκειται στη αφηγηματική προοπτική. Το έργο ξαναγράφει την «Ιλιάδα» από την οπτική γωνία των αιχμαλωτισμένων γυναικών της Τροίας, δίνοντας φωνή στις αποσιωπημένες από το επικό μύθο.

Εξετάζει τη βία του πολέμου, τη λεηλασία του θηλυκού σώματος ως πολεμικό λάφυρο, τη σιωπή ως τραύμα και τη μετατροπή του πένθους σε αφήγηση. Είναι μια βαθιά μελέτη για την επιβίωση και το κόστος της. Η γλώσσα είναι σφοδρή, ρεαλιστική, ωμή όπως οι πολεμικές σκηνές που περιγράφει και αποδομεί τους ηρωισμούς του ομηρικού έπους.

Εντασσόμενο στη μεγάλη παράδοση του «επανακαθορισμού» μύθων (βλ. «Πηνελόπη» της Άτγουντ, «Circe» της Μίλερ), το βιβλίο συνέβαλε ουσιαστικά στη σύγχρονη τάση επαναπροσδιορισμού των κλασικών αφηγημάτων μέσα από φεμινιστική και τραυματική οπτική.

Είναι πλέον αναπόσπαστο μέρος της σύγχρονης επανάγνωσης των κλασικών. Η ελληνική έκδοση του βιβλίου έγινε από τις Εκδόσεις Αιώρα 

Τα χρώματα της πυρκαγιάς (Πιέρ Λεμέτρ – 2018) Η καινοτομία εδώ έγκειται στη πολυμορφία του έργου. Αρχίζει ως εξαιρετικά γραμμένο αστυνομικό μυθιστόρημα, αλλά στη μέση του μεταμορφώνεται ριζικά, αποκαλύπτοντας ότι ανήκει σε άλλο είδος εντελώς – μια ισχυρή μεταμφίεση που αλλάζει ολοσχερώς την ανάγνωση των γεγονότων. Είναι ένα tour de force στη διαχείριση της αφηγηματικής εξέλιξης και της ανατροπής αναγνωστικών προσδοκιών.

Η πλοκή εκτυλίσσεται με φόντο τα μεγάλα ιστορικά γεγονότα και την κοινωνική, οικονομική και πολιτική κατάσταση της Γαλλίας στα χρόνια πριν τον Β΄ ΠΠ. O τραπεζίτης Μαρσέλ Περικούρ πεθαίνει επτά χρόνια μετά την τραγική αυτοκτονία του γιου του, Εντουάρ. Η κόρη του, Μαντλέν, αναλαμβάνει τα ηνία της οικονομικής αυτοκρατορίας που δημιούργησε ο πατέρας της, σε μια εποχή που οι γυναίκες δεν έχουν καν το δικαίωμα να υπογράφουν επιταγές. Η μοίρα, όμως, έχει άλλα σχέδια. Μια αναπάντεχη και τραγική χειρονομία θα αλλάξει για πάντα τη ζωή της Μαντλέν και του επτάχρονου γιου της, Πολ. Με τον πρώην σύζυγό της στη φυλακή εξαιτίας ενός τεράστιου ηθικού και οικονομικού σκανδάλου, η Μαντλέν θα βρεθεί αντιμέτωπη με τη μοχθηρία και την απληστία των ανθρώπων, τη σκληρότητα της εποχής της και τη διαφθορά του στενού της περιβάλλοντος. Πόση δύναμη θα χρειαστεί για να ανταπεξέλθει στον αμείλικτο κόσμο που την περιβάλλει; Μπροστά σε όλες τις ανυπέρβλητες δυσκολίες η Μαντλέν θα πρέπει να ξεδιπλώσει αποθέματα εξυπνάδας και ενεργητικότητας για να επιβιώσει και να ξαναφτιάξει τη ζωή της. Προσπάθεια διπλά δύσκολη σε μια Γαλλία που παρατηρεί ανίσχυρη τα χρώματα της πυρκαγιάς που θα ανάψει σε λίγα χρόνια η άνοδος του φασισμού και θα ρημάξει όλη την Ευρώπη.

Πέρα από τον εντυπωσιακό μηχανισμό πλοκής, εξετάζει θέματα ταυτότητας, ψευδής μνήμης, πένθους και της ίδιας της φύσης της αφήγησης - πώς οι ιστορίες που λέμε στον εαυτό μας διαμορφώνουν την πραγματικότητά μας. Επιδεικνύει πώς τα λογοτεχνικά μυθιστορήματα μπορούν να αξιοποιήσουν τις συμβάσεις των ειδών (αστυνομικό, ψυχολογικό θρίλερ) και να τις χρησιμοποιήσουν για να δημιουργήσουν βαθύτερα σχόλια για την ψυχή και τη μνήμη. Διαμορφώνει έναν υψηλό πήχη για την ευρηματικότητα στη σύγχρονη ευρωπαϊκή αφήγηση.

Έχει ήδη αναγνωριστεί ως κλασικό της σύγχρονης γαλλικής λογοτεχνίας και θα συνεχίσει να αναφέρεται ως παράδειγμα αριστείας στον χώρο του λογοτεχνικού θρίλερ και της αφηγηματικής επινόησης. Κυκλοφόρησε το 2019 από τις εκδόσεις Μίνωας.

Οι υπάλληλοι (Όλγκα Ράουν 2018) Σε ένα όχι και τόσο μακρινό μέλλον, έτη φωτός μακριά από τη Γη. Το πλήρωμα ενός διαστημόπλοίου αποτελείται από αυτούς που γεννήθηκαν και αυτούς που δημιουργήθηκαν. Αυτούς που θα πεθάνουν και αυτούς που δεν θα πεθάνουν. Όταν σε αυτό καταφθάνει μια σειρά από παράξενα αντικείμενα από τον πλανήτη Νέα Ανακάλυψη, το πλήρωμα δένεται βαθιά μαζί τους και άνθρωποι και ανθρωποειδή αρχίζουν να λαχταρούν τα ίδια πράγματα: ζεστασιά και οικειότητα. "Ένα βιβλίο διαφορετικό από τα άλλα, για ένα μακρινό μέλλον που μοιάζει με εφιαλτικό παρόν: γραμμένο αρχικά για να συνοδεύσει μια εικαστική εγκατάσταση, το πολύπτυχο έργο της Δανής συγγραφέως συμπυκνώνει μια σειρά από μαρτυρίες υπαλλήλων-μελών ενός παράδοξου πληρώματος που ζουν για να φέρουν εις πέρας μια προδιαγεγραμμένη αποστολή, που είναι αυτή της εξουθενωτικής εργασίας. Οι ακραίες επιπτώσεις της αλλοτρίωσης αρχίζουν να εμφανίζονται όταν καταφθάνουν από άλλο πλανήτη μια σειρά από αντικείμενα –έμψυχα και άψυχα– με τα οποία οι υπάλληλοι αναπτύσσουν μια παράδοξη σχέση, καλλιεργοώντας παράξενες αντιδράσεις. Όλο αυτό το φάσμα των αντιδράσεων συμπυκνώνεται σε ένα πολύπτυχο λεκτικό εγχείρημα που καθιστά το βιβλίο της Ράουν όχι μόνο άξιο προσοχής αλλά και σημείο εκκίνησης πολλαπλών συζητήσεων" (Τίνα Μανδηλαρά - LiFO)

Δομημένο ως μια σειρά από μαρτυρίες υπαλλήλων που συγκέντρωσε μια ειδική επιτροπή, το έργο διερευνά τι σημαίνει να είσαι άνθρωπος, συναισθηματικά και οντολογικά. Παράλληλα, αποτελεί και έναν σχεδόν «αργοπορημένο» κριτικό στοχασμό για μια ζωή που καταδυναστεύεται από την αποθέωση της εργασιακής ανέλιξης και της παραγωγικότητας. Στη χώρα μας κυκλοφορεί απο τις εκδόσεις Ίκαρος.

On Earth We’re Briefly Gorgeous (Όσεαν Βουόνγκ – 2019) Εντελώς πρωτότυπο ως μυθιστόρημα από ποιητή. Έχει επεκτείνει τα όρια του μυθιστορήματος - μυθοπλασίας, φέρνοντάς το πιο κοντά στη λυρική ποίηση και στο δοκίμιο. Εισήγαγε μια νέα, ποιητική φωνή στη συζήτηση για τη διασπορά του Βιετνάμ και την Αμερικανική εμπειρία.

Επικεντρώνεται στην τραυματική κληρονομιά του πολέμου, στη δυσκολία της γλωσσικής και πολιτισμικής μετάβασης, στην ομοφυλοφιλική σεξουαλικότητα εντός μιας μεταναστευτικής κοινότητας, στη τοξική αρρενωπότητα και στη θεραπευτική δύναμη της γραφής.

Η γλώσσα είναι λυρική, ευαίσθητη, σχεδόν στιχουργική, αλλά και ωμή. Είναι γραμμένο ως γράμμα από γιο σε μητέρα που δεν μπορεί να το διαβάσει, δημιουργώντας ένα ιδιόμορφο ρητορικό πλαίσιο για ομοφυλοφιλία, μετανάστευση, πόνο και οικογενειακή ιστορία.

Έχει ήδη γίνει ένα κατεξοχήν σύγχρονο κλασικό της λογοτεχνίας της διασποράς και της queer λογοτεχνίας. Η επιρροή του Ocean  Vuong ως ποιητή εγγυάται ότι το κείμενο αυτό θα συνεχίσει να αναγνωρίζεται.

Η αλυσίδα (Άντριαν ΜακΚίντι - 2019) Εξαιρετικά δημοφιλές και καλογραμμένο θρίλερ, που η λογοτεχνική του αξία είναι περισσότερο στη δυνατή πλοκή και στη ρυθμική αφήγηση και λιγότερο στην καινοτομία της φόρμας.

Η μέρα ξεκινά όπως όλες οι άλλες. Η Ρέιτσελ αφήνει την κόρη της, Κάιλι, στη στάση του λεωφορείου και φεύγει για τη δουλειά της. To τηλεφώνημα από έναν άγνωστο αριθμό όμως θα ανατρέψει τα πάντα. Η γυναίκα από την άλλη άκρη της γραμμής πληροφορεί τη Ρέιτσελ ότι η Κάιλι βρίσκεται δεμένη και φιμωμένη στο πίσω κάθισμα του αυτοκινήτου της, και ότι ο μόνος τρόπος για να την ξαναδεί είναι να απαγάγει και η ίδια ένα άλλο παιδί. Η γυναίκα στο τηλέφωνο είναι μητέρα και ο γιος της έχει απαχθεί, και αν η Ρέιτσελ δεν κάνει αυτό που της ζητείται, τότε το αγόρι θα πεθάνει – το ίδιο και η Κάιλι. Τώρα η Ρέιτσελ είναι μέρος της «Αλυσίδας», μιας τρομακτικής οργάνωσης που μετατρέπει τους γονείς από θύματα σε θύτες και ταυτόχρονα επιτρέπει σε κάποιον να κερδίσει πολλά χρήματα. Η Ρέιτσελ είναι μια απλή, καθημερινή γυναίκα, ωστόσο τις επόμενες μέρες οι καταστάσεις θα την ωθήσουν πολύ πέρα από τα όριά της. Θα υποχρεωθεί σε απίστευτες ηθικές επιλογές και σε φρικτές, παράλογες πράξεις. Η «Αλυσίδα» είναι αδίστακτη, τρομακτική και ανώνυμη. Οι κανόνες είναι απλοί: βρες τα χρήματα, βρες το επόμενο θύμα, κάνε το ασύλληπτο έγκλημα που δεν είχες φανταστεί πως ήσουν ικανός να διαπράξεις μόλις είκοσι τέσσερις ώρες πριν. Αυτό που οι εγκέφαλοι της γνωρίζουν καλά είναι ότι οι γονείς θα κάνουν τα πάντα για τα παιδιά τους. Αυτό που δεν ξέρουν όμως είναι ότι τελικά θα συναντήσουν έναν ικανό αντίπαλο. Η Ρέιτσελ είναι ευφυής και αποφασισμένη να βρεθεί στην πλευρά των νικητών. Θα είναι τελικά αυτή που θα σπάσει την «Αλυσίδα»; Έχει κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα το 2019

Ενσυνείδητος φόνος (Κάρστεν Ντους  - 2019) Αρχή της εντυπωσιακής πενταλογίας του συγγραφέα. Η κυνική και με μεγάλες δόσεις μαύρου χιούμορ, πορεία αυτοπραγμάτωσης - προσωπικής κι επαγγελματικής - ενός ποινικολόγου, ο οποίος προσπαθώντας με τη βοήθεια του θεραπευτή του να διασώσει το γάμο και την οικογένειά του, μεταμορφώνεται σε έναν «ενσυνείδητο» δολοφόνο. Ο Μπγιορν εξαναγκάζεται από τη γυναίκα του να παρακολουθήσει ένα σεμινάριο ενσυνείδησης προκειμένου ν’ ανακτήσει τη χαμένη του «work-life-balance». Κι αυτό επειδή ο Μπγιορν είναι ένας επιτυχημένος δικηγόρος και, όπως είναι αναμενόμενο, έχει ελάχιστο χρόνο για την οικογένειά του. Το σεμινάριο πράγματι αποφέρει καρπούς: Ο Μπγιορν, τελικά, ενσωματώνει τις αρχές της ενσυνείδησης στη δουλειά του - όχι, πάντως, με τον αναμενόμενο τρόπο. Όταν λοιπόν αρχίζει να του δημιουργεί προβλήματα ένας μεγαλοπελάτης του - πρόκειται για έναν αδίστακτο αρχιμαφιόζο - τον δολοφονεί έτσι απλά, σε κάθε περίπτωση, σύμφωνα με όλες τις αρχές της ενσυνείδησης.

Έχει κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις ΚΨΜ το 2022. Έχουν κυκλοφορήσει επίσης άλλα δυο έργα της πενταλογίας του Karsten Dusse: "Το παιδί μέσα μου φονεύει" και ο "Ενσυνείδητoς φόνος στην άκρη του κόσμου".