Μόνικα Ερτλ: μια ηρωίδα της εποχής μας

Την πρωταπριλιά του 1971 χτύπησε η πόρτα στο γραφείο του πρόξενου Κινταρίγια και η γραμματέας του τον ενημέρωσε ότι μία Γερμανίδα ζητούσε να τον δει για να τη βοηθήσει σχετικά με μία βίζα. Ο Κινταρίγια απάντησε καταφατικά και την πόρτα του γραφείου πέρασε μία εντυπωσιακή ξανθιά, με ανοιχτό πουκάμισο και ψηλές γόβες. «Ερτλ, Μόνικα Ερτλ. «Ενδιαφέρομαι να επισκεφτώ τη Βολιβία για ένα ντοκιμαντέρ. Ξέρετε, είχα μείνει εκεί με τον πατέρα μου μετά τον πόλεμο. Μεταναστεύ­σαμε εκεί για κάποια χρόνια μέχρι να ηρεμήσει η κατάσταση. Δικαστήρια πολέμου, Αμερικάνοι, Ρώσοι, Αντιλαμβάνεστε».
Ο πρόξενος αφού της είπε ότι θα τη βοηθήσει, της έδωσε και μία κάρτα με τα στοιχεία του σε περίπτωση που η ωραία Γερμανίδα ήθελε να τον συνοδεύσει για ένα ποτό. Η Μόνικα διάβασε την κάρτα. «Ρομπέρτο Κιντανίγια Περέιρα, γενικός πρόξενος Βολιβίας.» Ήταν πια σίγουρη. Είχε βρει τον άνθρωπο που εκτέλεσε τον Τσε και πόζαρε περήφανος πάνω από το πτώμα του Ίντι. Ψύχραιμη, έβγαλε από την τσάντα της ένα πιστόλι «colt cobra» 38αρι και τον σημάδεψε λέγοντάς του: Victoria o Muerte senior? Η Μόνικα τον πυροβόλησε εξ επαφής τρεις φορές. «Φασίστα», του είπε, και αφού άφησε την ξανθιά περούκα και το πιστόλι στο γραφείο εξαφανίστηκε....
Πηγή: Μηχανή του χρόνου

Διαβάστε όλο το άρθρο: http://www.mixanitouxronou.gr/i-germanida-poy-ektelese-en-psychro-ton-dolofono-toy-tse-gkevara-itan-kori-synergati-toy-chitler-kai-dolofonithike-apo-proin-nazi-poy-eiche-vrei-katafygio-sti-latiniki-ameriki/

Απο τη Αγγλική Βικιπαίδια: Η Μόνικα Ερτλ γεννήθηκε στη Γερμανία, ο ναζί πατέρας της έφερε την οικογένεια στη Βολιβία όπου ξεκίνησε το αγρόκτημα La Dolorida, όπου έτρεφε ζώα. Ο πατέρας της ταλαντούχος ορειβάτης, προπολεμικά, ταυτόχρονα, ήταν και επικεφαλής κάμεραμαν του κινηματογραφικού συνεργείου της Λένι Ρίφενσταλ, της εμβληματικότερης ναζίστριας σκηνοθέτριας, το «βαρύ πυροβολικό» της προπαγανδιστικής μηχανής του Γκέμπελς, με την οποία γύρισαν μαζί την «Ολυμπία», για τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1936 στο Βερολίνο, το προπαγανδιστικό «ντεμπούτο» των ναζί σε τέτοια ευρεία κλίμακα. Στη Βολιβία, συνόδευσε τον πατέρα της σε αρκετές αποστολές γυρισμάτων και έμαθε να χρησιμοποιεί τόσο κινηματογραφική  κάμερα όσο και πυροβόλα όπλα. Αργότερα, παντρεύτηκε για λίγο, αλλά ένιωθε δυστυχισμένη παίζοντας το ρόλο της «σύζυγου-τρόπαιου» ενός Βολιβιανού-Γερμανού μηχανικού μεταλλείων. Μετά το διαζύγιό της το 1969, συνδέθηκε με τους επιζώντες του ηττημένου αντάρτικου κινήματος του Τσε Γκεβάρα, τον Εθνικό Απελευθερωτικό Στρατό της Βολιβίας (ELN). Αφού βοήθησε σε κάποιες περιπτώσεις, τελικά εντάχθηκε στην πολιτική παρανομία. Ξεκίνησε μια σχέση με τον ηγέτη του ELN, Ίντι Περέδο, διάδοχο του Τσε Γκεβάρα. Ο Περέδο σκοτώθηκε από τις βολιβιανές αστυνομικές δυνάμεις σε ανταλλαγή πυροβολισμών στη Λα Παζ στις 9 Σεπτεμβρίου 1969.  Στη Γερμανία, έγινε γνωστή ως «η εκδικήτρια του Τσε Γκεβάρα» λόγω της εμπλοκής της στη δολοφονία του Συνταγματάρχη Ρομπέρτο Κιντανίλα Περέιρα το 1971 στο Αμβούργο, που εκείνη την εποχή υπηρετούσε στο Αμβούργο ως πρόξενος της Βολιβίας. Ένα μήνυμα που βρέθηκε στον τόπο της δολοφονίας έγραφε «Νίκη ή Θάνατος», ένα σύνθημα του ELN. Ο πρώην ηγέτης του ELN, Οσβάλντο «Τσάτο» Περέδο, επιβεβαίωσε, σε μια συνέντευξη που γυρίστηκε από τον Γερμανό σκηνοθέτη Κρίστιαν Μποντισέν το 1988, ότι ο Κιντανίλα ήταν πρωταρχικός στόχος του ELN, επειδή ήταν υπεύθυνος για τη διαταγή να κοπούν τα χέρια του πτώματος του Γκεβάρα και να σταλούν στη Λα Παζ για περαιτέρω ταυτοποίηση. Αναφέρει επίσης ότι η Ερτλ, «αφού εκτέλεσε την αποστολή στο Αμβούργο», επέστρεψε στην Κούβα όπου συναντήθηκε με τον Ρεζίς Ντεμπρέ.

Αφού βρισκόταν υπό μυστική παρακολούθηση στη Βολιβία για αρκετές ημέρες, αυτή και ένας άλλος αντάρτης τελικά έπεσαν σε ενέδρα και σκοτώθηκαν από τις βολιβιανές δυνάμεις ασφαλείας στις 12 Μαΐου 1973 στο Ελ Άλτο (στη Λα Παζ), όπου αναδιοργάνωνε τον ELN. Σύμφωνα με τον Ρεζίς Ντεμπρέ, προετοίμαζε επίσης την απαγωγή του πρώην αρχηγού της Γκεστάπο της Λυών, Κλάους Μπάρμπι, για να τον οδηγήσει στη Χιλή και κατά συνέπεια στη δικαιοσύνη στη Γαλλία, όπου καταζητούνταν ως Ναζί εγκληματίας πολέμου. Εκείνη την εποχή, ο Μπάρμπι ήταν γνωστό ότι ήταν σύμβουλος της μυστικής αστυνομίας στη Βολιβία. Το σώμα της δεν παραδόθηκε στην οικογένειά της για να ταφεί και αναπαύεται σε άγνωστο τάφο.

Η Ερτλ είναι μεταξύ των εξέχοντων χαρακτήρων σε μια μυθοπλαστική αφήγηση της οικογένειάς της, Los Afectos (Affections) του Βολιβιανού συγγραφέα Ροντρίγκο Χασμπούν. 

Ένα ντοκιμαντέρ που γυρίστηκε για τη ζωή της, με τίτλο «Ζητείται: Η Μόνικα Ερτλ», προβλήθηκε στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Βερολίνου το 1989.

Το βιβλίο του Régis Debray «La neige brûle» είναι αφιερωμένο στην Ερτλ.

Το τραγούδι «Mozambique» του Amon Düül II είναι αφιερωμένο επίσης στην Ερτλ.

Επίσης εδώ

Franca Rame: Μια υπέροχη γυναίκα!

"Για κάποιους ήταν "λέαινα", για άλλους ήταν "μάγισσα", για τους περισσότερους "η γυναίκα του Ντάριο Φο" και για τους πέντε φασίστες που την βίασαν, βασάνισαν, έκοψαν το σώμα της με ξυράφι
κι ύστερα το πετάξανε στο πάρκο, ήτανε μια πουτ@να που έπρεπε επιτέλους να σωπάσει...

Γιατί αλήθεια αυτή η "όμορφη" δεν επαναπαύτηκε στην ομορφιά της ?Γιατί αυτή η "θεατρίνα" δεν καθότανε στ' αυγά της ? Γιατί 2 μήνες μετά τον τιμωρητικό της βιασμό, συνέχισε να βγάζει πύρινους αντιφασιστικούς λόγους ? Γιατί δεν διεκδίκησε ποτέ την "πατρότητα" των κειμένων που χάρισαν στον άντρα της το Νόμπελ, ενώ ο ίδιος παραδέχθηκε στην κηδεία της, ότι τα περισσότερα τα έγραψε εκείνη κι ότι το μόνο που τον σταματούσε από το να το ομολογήσει ήταν η ματαιοδοξία του ?

 
Η Φράνκα στα υπέροχα χρόνια των εργατικών αγώνων στην Ιταλία, είχε το θράσος να τα βάλει μέσα από τα έργα και τις πράξεις της με την εκκλησία, το κράτος, τους φασίστες και τη χούντα των βιομηχάνων του Ιταλικού βορρά.
Η Φράνκα που δυο μήνες μετά το βιασμό και τον βασανισμό της από τους παρακρατικούς φασίστες που ενεργούσαν για λογαριασμό υψηλόβαθμων στελεχών της αστυνομίας του Μιλάνου, ανέβηκε στη σκηνή για να παίξει στην παράσταση “φτάνει πια με τους φασίστες”.
Η Φράνκα που ομολόγησε τον βιασμό της πάνω στη σκηνή με ένα μονόλογο στη Lucca το 1975.
Η Φράνκα που είδε κάποιους από τους φασίστες βιαστές της να ομολογούν κοντά δεκαπέντε χρόνια αργότερα. Να ομολογούν ότι λειτουργούσαν με εντολές της αστυνομίας περιγράφοντας το κλίμα τη βραδιά που ο βιασμός της Rame έγινε γνωστός στο αστυνομικό τμήμα ως εορταστικό. Ο διοικητής μάλιστα είχε πει “καιρός ήταν”. Αλλά είχαν περάσει χρονιά, είπε η δικαιοσύνη και τα αδικήματα είχαν παραγραφεί.

Η Φράνκα που την αφόρησε το βατικανό, της απαγόρεψαν την είσοδο στις ΗΠΑ το '84 ως “ανεπιθύμητη” και έζησε μόνιμα στο στόχαστρο όλων των καθαρμάτων των θεσμών. Δεν θα την δείτε σε εξώφυλλα περιοδικών, ούτε σε αναφορές στα μίντια. Δεν θα μπορούσε να χωρέσει στην ημέρα της γυναίκας. Η Φράνκα Ράμε δεν πρέπει να υπάρχει πουθενά.

Δεν θα βρεις και πολλά στις μηχανές αναζήτησης. Γιατί η ζωή της θα ήταν το μέτρο κάθε άξιας να αναφερθεί αντίστασης. Δεν θα μπορούσαν ουτε να την κάνουν μόδα. Και γι' αυτό η Franca Rame νίκησε.
Και για αυτό στον τάφο της πιο όμορφης γυναίκας στον κόσμο είναι χαραγμένες δυο λέξεις:
Bella Ciao".

Πηγή: Ανάρτηση Ioannis Skarlatos στο Facebook

Διαβάστε εδώ από την ελληνική Βικιπαίδια

Η οργάνωση και συγκάληψη του βιασμού (απο την Ιταλική Βικιπαίδια)

Στις 9 Μαρτίου 1973, η Φράνκα Ράμε αναγκάστηκε να μπει σε ένα βαν από πέντε άνδρες της ακροδεξιάς, οι οποίοι στη συνέχεια τη βίασαν και τη βασάνισαν εναλλάξ. Η ιστορία παρουσιαστηκε μετά από κάποιο χρονικό διάστημα στο έργο Lo rape το 1981, μέρος της παράστασης Tutta casa, letto e chiesa.Η ποινική διαδικασία ολοκληρώθηκε μόλις τον Φεβρουάριο του 1998 (25 χρόνια αργότερα), με αποτέλεσμα την παραγραφή του εγκλήματος. Ο ακροδεξιός Μπιάτζιο Πιταρέσι από τ Μιλάνο, επιβεβαιώνοντας όσα είχαν ειπωθεί το 1988 από τον νεοφασίστα και κοινό εγκληματία Άντζελο Ίτσο, δήλωσε το 1998 ότι ο βιασμός «εμπνεύστηκε» από ορισμένους αξιωματικούς της Μεραρχίας Παστρένγκο των Καραμπινιέρων και ανέφερε ορισμένα ονόματα των βιαστών: Άντζελο Άντζελι, «κάποιος Μίλερ» και «κάποιος Πατρίσιο», νεοφασίστες που εμπλέκονταν σε εμπόριο όπλων, οι οποίοι έδρασαν ως προβοκάτορες σε αριστερούς κύκλους και ως πληροφοριοδότες των μυστικών υπηρεσιών και της αστυνομίας. 

Dario Fo και Franca Rame

Ο Στρατηγός των Καραμπινιέρων Νικολό Μπότσο, σχετικά με αυτό το περιστατικό, δήλωσε ότι «ένα έγκλημα αυτού του είδους δεν προέρχεται από τοπικό επίπεδο», υποδηλώνοντας έτσι ότι πίσω από το συμβάν υπήρχε «μια πολύ μεγαλύτερη εξουσία» από αυτή του τότε διοικητή του Παστρένγκο, Τζιοβανμπατίστα Παλούμπο (μέλος της στοάς P2). Ο Μπότσο επιβεβαίωσε επίσης ότι η είδηση του βιασμού έγινε δεκτή με «επιδείξεις χαράς».Κατά τη διάρκεια της έρευνας για τη σφαγή της Μπολόνια, βρέθηκε ένα σημείωμα του πρώην επικεφαλής των Υπηρεσιών Πληροφοριών Τζιαναδέλιο Μαλέτι, το οποίο περιέγραφε έναν βίαιο καβγά μεταξύ δύο στρατηγών:του Τζιοβανμπατίστα Παλούμπο και του Βίτο Μιτσέλι (επικεφαλής της Υπηρεσίας Πληροφοριών Άμυνας, από τις 18 Οκτωβρίου 1970 έως τις 30 Ιουλίου 1974 και εμπλεκόμενου στην προσπάθεια πραξικοπήματος, τότε αναπληρωτής του Ιταλικού Κοινωνικού Κινήματος και εξαρτώμενος από τον Υπουργό Άμυνας Μάριο Τανάσι). Ο ίδιος ο Παλούμπο, όπως έγραφε το σημείωμα του Μαλέτι, είχε επιπλήξει τον Μιτσέλι κατά τη διάρκεια της διαμάχης για την «ενέργειά» του εναντίον της Φράνκα Ράμε. Η χρονολόγηση αυτού του επιχειρήματος είναι ωστόσο αβέβαιη: σύμφωνα με τον εισαγγελέα Μανκούσο, το σημείωμα θα το τοποθετούσε «στους πρώτους μήνες του 1970», δηλαδή πριν από τον βιασμό, και θα μιλούσε για «μια παράνομη ενέργεια κατά της θεατρικής ομάδας των Ντάριο Φο και Φράνκα Ράμε». Η ημερομηνία προηγείται επίσης της ανάληψης των καθηκόντων του Μικέλι ως επικεφαλής της SID.

Η Ιταλική Βικιπαίδια για τη Φράνκα Ράμε

Και το επίσημο website της Φράνκα Ράμε

Μια ζωή ξαφνικά (2010, 325 σελίδες) Όταν ανοίγει η αυλαία, εμφανίζονται δύο μεγάλες οθόνες στις οποίες προβάλλονται μια αφίσα και ένα σκηνικό από την Κομέντια ντελ' Άρτε. Η Φράνκα μπαίνει στο προσκήνιο. Έτσι ξεκινά η ιστορία της ζωής της Φράνκα Ράμε: μια ζωή γεμάτη εμπειρίες που ο σύζυγός της Ντάριο, ο γιος της Γιάκοπο και οι φίλοι της την είχαν επανειλημμένα παροτρύνει να μοιραστεί, χωρίς να καταφέρνουν να ξεπεράσουν την αντίστασή της. Ώσπου μια μέρα ο Ντάριο, ανοίγοντας ένα συρτάρι της ντουλάπας, ανακαλύπτει τυχαία έναν μεγάλο φάκελο με πραγματικό θησαυρό. Γεμάτος περιέργεια, ρίχνεται κρυφά στην ανάγνωση: ιστορίες που αφηγούνται τη Φράνκα ως παιδί, την εξαιρετική οικογένειά της από ηθοποιούς του θεάτρου «ιταλικού τύπου», των οποίων οι ρίζες χρονολογούνται πέντε αιώνες πριν, το λεωφορείο που ονομαζόταν Μπαλόρντα με το οποίο ταξίδευαν από πλατεία σε πλατεία, τη συνάντησή της με τον Ντάριο, τη ζωή τους και το κοινό τους θεατρικό έργο, τη δημόσια επιτυχία της και την βασανισμένη ιστορία της RAI, την κοινωνική και πολιτική της δέσμευση, με παραστάσεις που καταγγέλλουν τη διαφθορά και τη Μαφία, από το πραξικόπημα στη Χιλή μέχρι τον θάνατο του Πινέλι - τις μάχες και τη λογοκρισία, τον βιασμό που υπέστη, μέχρι και τη δέσμευσή της ως γερουσιαστής. «Τώρα προσπάθησε να μου πεις ότι δεν μπορείς να γράψεις τις ιστορίες σου! Τι είναι αυτές;!» της λέει ο Ντάριο, χτυπώντας τα λάφυρα στο τραπέζι. Διαφωνούν, διαφωνούν άγρια, και μετά η Φράνκα ξεσπάει: «Εντάξει, είμαι μέσα! Θα δεσμευτώ να το κάνω θεατρικό έργο... ακόμα και βιβλίο αν θέλεις! Αλλά περιμένω να μου βοηθήσεις.» Ο Ντάριο γελάει και πιάνει δουλειά σαν αστραπή.

Ebook - Κάθε βιβλίο είναι ένα τρένο. 1η διαδρομή: από την αρχαϊκή εποχή στο Μεσαίωνα

Το ζητούσατε και έγινε πράξη. Κυκλοφόρησε η 1η διαδρομή σε Ebook απο τις εκδόσεις https://www.bookstars.gr

Ξεκίνησα μια περιπλάνηση στο χρόνο και σε διαφορετικές ηπείρους και τόπους, που είναι αφιερωμένη σε 76 έργα – σταθμούς από την Αρχαϊκή – προφορική περίοδο και μέχρι το Μεσαίωνα, που άφησαν ανεξίτηλο το αποτύπωμά τους στην παγκόσμια λογοτεχνία. Δεν είμαι κριτικός ούτε λογοτέχνης, αλλά απλός αναγνώστης που συγκινείται, ονειρεύεται και ταξιδεύει με ένα βιβλίο. Τελικός σταθμός δεν υπάρχει, αλλά μόνο συνεχές ταξίδι, με στάσεις, σταθμούς, εκπλήξεις και περιπλανήσεις. Αυτές είναι και οι προσδοκίες μου. Προσδοκίες που ίσως συναντιόνται με κάποιες από τις δικές σας.

Έτσι αρχίζει η εξιστόρησή των λογοτεχνικών αναγνώσεων μου:

" Οι πρώτες μου λογοτεχνικές αναζητήσεις έγιναν νωρίς, τότε που η οικογενειακή βιβλιοθήκη έμοιαζε με άγνωστη ήπειρο. Ανάμεσα σε ράφια γεμάτα Ροΐδη, Παπαδιαμάντη, Μυριβήλη, Τσβάιχ, Ρολάν, Ώστεν, Δουμά, Ουγκώ, Γκόρκι, Χεμινγουέι και τόσους άλλους, άρχισα να ψηλαφώ έναν κόσμο που δεν κατανοούσα πάντα, ούτε με γοήτευε πάντοτε. Το παιδικό μου βλέμμα αναζητούσε μάχες και ηρωισμούς· συχνά έβρισκε εσωτερικές συγκρούσεις και σιωπηλές εντάσεις. Όμως ο σπόρος είχε ήδη φυτευτεί. Αργότερα, σε βιβλιοθήκες συγγενών (ιδιαίτερα των Κωνσταντίνου και Λέλας Μπαλογιάννη και του Γιάννη και Φλωρεντίας Μακρυνικόλα) και κατόπιν στις δικές μου αγορές, το ταξίδι συνεχίστηκε πιο συνειδητά, ώσπου η ανάγνωση έγινε προσωπική υπόθεση και σταθερή συντροφιά".

Και έτσι τελειώνει:

" Παρουσιάσαμε στη πρώτη μας διαδρομή 76 λογοτεχνικούς σταθμούς έργων ανώνυμων και επώνυμων δημιουργών από τον τότε γνωστό κόσμο.  Η εξέλιξη της παγκόσμιας λογοτεχνίας από την αρχαϊκή προφορική περίοδο μέχρι το 1400 χαρακτηρίζεται από τη μετάβαση από προφορικές αφηγήσεις σε γραπτά κείμενα, με αλλαγές στη φόρμα, το περιεχόμενο και τα μοτίβα που αντανακλούν τις οικονομικές, κοινωνικές και θρησκευτικές μεταβολές.​ Η αρχική προφορική φόρμα βασιζόταν σε επαναληπτικές φόρμουλες, ρυθμό και απαγγελία για μνήμη και παρουσίαση. Με την εφεύρεση γραφής (Μεσοποταμία ~3200 π.Χ., Κίνα ~1250 π.Χ.), εμφανίστηκαν ποιητικά μέτρα όπως εξάμετρο και καταλόγοι, ενώ στο Μεσαίωνα κυριάρχησαν επικά ποιήματα και ρίμες σε λαϊκές γλώσσες. Μέχρι το 1400, η λογοτεχνία ενσωματώνει πεζά και δράματα, προετοιμάζοντας τη κυριαρχία του  μυθιστορήματος.​

Στην προφορική εποχή, κυριαρχούν μύθοι, ηρωικές πράξεις, θεοί και ηθικές διδαχές. Στην κλασική αρχαιότητα, εστιάζουν στην ανθρώπινη μοίρα και στους πολέμους, ενώ στο Μεσαίωνα εμφανίζονται μοτίβα αγάπης, αμαρτίας και ιπποτισμού δίπλα σε άλλα της υπαίθρου, της φύσης και αποκρυφισμού. Κοινά μοτίβα παραμένουν ο ηρωισμός, η εκδίκηση και η κοινωνική συνοχή.​

Από τις κοινοτικές, τελετουργικές προοπτικές της αρχαϊκής περιόδου, η λογοτεχνία γίνεται ατομική και φιλοσοφική στη κλασσική αρχαιότητα, εξερευνώντας τη ταυτότητα και το μεταφυσικό. Στο Μεσαίωνα, μετατοπίζεται σε ηθική καθοδήγηση και τη φεουδαρχική ταυτότητα, που αργότερα μετά από δεκάδες πολεμικές συγκρούσεις οδήγησε στην εθνική «ταυτότητα», διαμέσου του εμπορίου, των λαϊκών γλωσσών και της αύξησης της καλλιτεχνικής έκφρασης.

Τις επερχόμενες αλλαγές θα τις ψηλαφίσουμε στις επόμενες διαδρομές που είναι:

1400 – 1850: Αναγέννηση, Διαφωτισμός και Ρομαντισμός

1850 – 1900: Ο Ρεαλισμός

1901 – 1945: Ο Μοντερνισμός

1946 – 1969: Η ατομική εποχή 

1970 – 1991: Ο πολυπολιτισμικός μεταμοντερνισμός

1992 – σήμερα: Ο διασυνδεδεμένος υβριδικός κόσμος ".

Μπορείτε να το προμηθευτείτε online απο το https://www.bookstars.gr αναζητώντας το στα Ebooks με το τίτλο ή το όνομα του συγγραφέα.

Αποκρυπτογράφηση (Δ.Βασιλείου)

Αποκρυπτογραφείστε

τις υπόγειες ρίζες

της επίγειας φτώχειας.

Αποκρυπτογραφείστε

τους μυστικούς κώδικες

των φυλακών του μυαλού.

Αποκρυπτογραφείστε

τα βάθη της μοναξιάς

για να ερωτευθείτε.

Αποκρυπτογραφείστε

τα σκοτάδια του “εγώ”

για να λάμψει το “εμείς”.

Αποκρυπτογραφείστε

τους φόβους του παρόντος

να θαρρευτεί το μέλλον.

Αποκρυπτογραφείστε

τα λάθη του σήμερα

για να ’ρθει το αύριο.

Αποκρυπτογραφείστε

τα βάσανα της σκλαβιάς

κι’ απελευθερωθείτε.

Αποκρυπτογραφείστε

τη θανή των ονείρων

και επαναστατείστε.

Αποκρυπτογραφείστε

την ιστορία τώρα.

Αύριο θα ’ναι αργά.

21-22.02.2026, Αθήνα

1989: Από την απόγνωση της Ανατ. Ευρώπης, στις αναζητήσεις της Ασίας και στη νοσταλγία της «Δύσης»

Η μελαγχολία της αντίστασης (Λάσλο Κρασναχορκάι – 1989) Θεωρείται ευρέως το αριστούργημά του και η πιο ουσιαστική εισαγωγή στον κόσμο του. Είναι η πιο ώριμη και ολοκληρωμένη πραγμάτευση των ίδιων θεμάτων που παρουσίασε ήδη στο «Τανγκό του Σατανά» και το μυθιστόρημα που τον καθιέρωσε διεθνώς. Έχει χαρακτηριστεί ως "ο προφήτης της Αποκαλυπτικής Μελαγχολίας".

Αναπτύσσει το θέμα της αντίστασης - όχι μόνον πολιτικής ή κοινωνικής, αλλά εσωτερικής, υπαρξιακής - απέναντι στην κατάρρευση των δημόσιων και προσωπικών αξιών. Αρκετοί κριτικοί το εκθειάζουν γιατί αναπτύσσει θέματα παρακμής, πολιτικής και πνευματικής σήψης στην ύστερη κομμουνιστική Ευρώπη, την αναζήτηση νοήματος σε έναν «κόσμο χωρίς θεό», και στην ίδια την ανθρώπινη φύση έναντι της βίας και της ιστορίας.

Τοποθετείται σε μια πόλη που βιώνει τη διάλυση - η διοικητική αναποτελεσματικότητα, η κοινωνική αποσύνθεση και η απειλή ενός τσίρκου που φέρνει μια φάλαινα ως μοναδικό είδος «αξιοθέατου» δημιουργούν μία ατμόσφαιρα συγκλονιστικής αβεβαιότητας και σχεδόν αποκαλυπτικής έντασης. Η φάλαινα, το τσίρκο, η πόλη που μπάζει από παντού, γίνονται μεταφορές για τον κόσμο που χάνει τον έλεγχο, για την κοινότητα που δεν μπορεί να αντιδράσει αποτελεσματικά. Εξερευνά θέματα όπως η παρακμή, ο φόβος, η μαζική υστερία και η αδυναμία του ανθρώπου να αντισταθεί στο χάος.

Η λογοτεχνική σημασία έγκειται στο ότι δεν είναι απλώς μυθιστόρημα κοινωνικής αποσύνθεσης, είναι ένα όραμα απολύτρωσης και αποκαλυπτικής δυτικής / ανατολικο-ευρωπαϊκής πραγματικότητας, γραμμένο με τρόπο που θυμίζει μύθους και αποκαλύψεις με σχεδόν θρησκευτική γλώσσα. Χρησιμοποιεί εμβριθείς, ατέλειωτες προτάσεις (το λεγόμενο "κύμα της απόγνωσης") που δημιουργούν μια αίσθηση κλονισμένου ρυθμού, παρατεταμένου χρόνου και επικείμενης καταστροφής. Η γλώσσα του δεν είναι απλά ένα εργαλείο αφήγησης, είναι η ίδια η υπόσταση της εμπειρίας του αναγνώστη. Η απομάκρυνση από την «κανονική» αφήγηση – η ένταση, η αναμονή της καταστροφής, η αίσθηση ότι κάτι «έρχεται» – το καθιστούν έργο - σταθμό. Η μοναδική μου παρατήρηση (για τους κριτικούς και όχι για το συγγραφέα) έχει χαρακτήρα ερωτημάτων: Αλήθεια, γιατί για να βρει ο άνθρωπος νόημα στη ζωή του χρειάζεται ένα θεό; Ποιοι από τους «υπάρχοντες θεούς, πνευματικούς ή υλικούς» πάψανε να βασανίζουν ανθρώπινες υπάρξεις, σταμάτησαν τις αδικίες, πολέμους, βάσανα της ανθρωπότητας και άλλαξαν την πορεία της με ορθολογισμό, σοφία και δικαιοσύνη;

Το έργο χαρακτήρισε τον Κρασναχορκάι ως έναν από τους πιο απαιτητικούς και οριακούς συγγραφείς της σύγχρονης ευρωπαϊκής λογοτεχνίας: η γλώσσα του είναι πυκνή, οι περίοδοι μακρές, η ένταση συναισθηματική και υπαρξιακή. Έχει επηρεάσει μια ολόκληρη γενιά συγγραφέων που πειραματίζονται με τη δομή και το ρυθμό. Η προφητική του οξυδέρκεια για τον αναδυόμενο εθνικισμό και την παρακμή το κάνουν δυστυχώς επίκαιρο. Σε μετάφραση της Ιωάννας Αβραμίδου κυκλοφόρησε το 2016 από τις εκδόσεις «Πόλις».

Τα Απομεινάρια μιας Μέρας (Καζούο Ισιγκούρο - 1989) Το μυθιστόρημα έχει ως αφηγητή τον Stevens, έναν ηλικιωμένο μπάτλερ μιας βρετανικής εξοχικής έπαυλης, ο οποίος το καλοκαίρι του 1956 ξεκινά ένα ταξίδι στον αγγλικό ύπαιθρο που τον οδηγεί στο να αναστοχαστεί τη ζωή του. Καθώς αφηγείται την ιστορία του, ο Στίβενς αναλογίζεται τις επιλογές του και τις αποφάσεις του σχετικά με την αφοσίωση και την πίστη στην εργασία του, ενώ παράλληλα ανακαλύπτει τις προσωπικές του αποτυχίες και τα λάθη του. Το έργο συνδυάζει τη μνήμη και την ηθική με την ανασκόπηση του παρελθόντος.

Το έργο αναδεικνύει θέματα όπως η αξιοπρέπεια, η πίστη στην υπηρεσία, η υποταγή σε ιδεώδη και η σταδιακή συνειδητοποίηση ότι η «υπηρεσία» μπορεί να σημαίνει και αποξένωση, ότι η «αξιοπρέπεια» μπορεί να είναι παγίδα. Η σκηνή με τις μεταβατικές δεκαετίες ανάμεσα στους δύο παγκόσμιους πολέμους και η δόμηση του χαρακτήρα του Stevens συνδυάζουν ιστορικό και ψυχολογικό βάθος.

Η λογοτεχνική σημασία είναι σημαντική όχι μόνο για τη διεθνή του αναγνώριση αλλά γιατί αποδεικνύει την ικανότητα του Ishiguro να χειρίζεται αφηγηματικά την εσωτερική σιωπή, τις αναστοχαστικές ματιές και την αποτυχία της πράξης στο όνομα ενός υψηλότερου σκοπού. Επικεντρώνεται στην ατομική και συλλογική ηθική, στην τάξη έναντι του πάθους, στη νοσταλγία, στις πληγές του πολέμου και στην τραγωδία μιας εξαπατημένης ζωής. Με άλλα λόγια, το βιβλίο λειτουργεί ως καθρέφτης της μεταπολεμικής βρετανικής κοινωνίας, αλλά και, πιο γενικά, της ανθρώπινης κατάστασης: τι σημαίνει να ζεις «καλά», τι σημαίνει να έχεις κάνει τη «σωστή» επιλογή.

Η καινοτομία του Ishiguro βρίσκεται στην αφηγηματική φωνή. Ο αφηγητής είναι αξιόπιστος μόνο στην αφήγηση των γεγονότων, αλλά εντελώς αναξιόπιστος (και στον εαυτό του) στην κατανόηση των συναισθημάτων και της σημασίας των γεγονότων. Η γλώσσα είναι τέλεια μετρημένη, ευγενής και γεμάτη αξιοπρεπεισμό, δημιουργώντας μια σπαρακτική αναγνωστική εμπειρία όπου το απροσδιόριστο και το ανείπωτο είναι πιο ισχυρά από αυτά που λέγονται.

Είναι ένα από τα πιο μελετημένα μυθιστορήματα της σύγχρονης αγγλικής γλώσσας και έχει μπει ανεπιφύλακτα στον λογοτεχνικό κανόνα. Η τεχνική του "αναξιόπιστου αφηγητή" που κρύβει τα συναισθήματα του είναι μοντέλο για πολλούς συγγραφείς. Στη χώρα μας κυκλοφόρησε το 2005 από τις εκδόσεις Καστανιώτη.

The Strahov Library Prague

Οι Μολυβένιοι Στρατιώτες (Σβετλάνα Αλεξιέβιτς – 1989) Το έργο είναι θεμελιώδους σημασίας, αλλά ανήκει σε ένα διαφορετικό είδος. Δεν είναι μυθιστόρημα, αλλά συλλογή προφορικών μαρτυριών. Η καινοτομία και η επιρροή της Αλεξιέβιτς βρίσκονται ακριβώς στη δημιουργία αυτού του νέου λογοτεχνικού είδους, της "συμφωνίας ανθρώπινων φωνών". Πρόκειται για ένα ντοκουμέντο λογοτεχνίας στο οποίο συγκεντρώνονται μαρτυρίες στρατιωτών, οικογενειών, γιατρών και πολιτών από τον Σοβιετικό-αφγανικό πόλεμο. Ο τίτλος “μολυβένιοι στρατιώτες” παραπέμπει στα κλειστά, ψυχρά «μολυβένια» φέρετρα που χρησιμοποιούνταν για τη μεταφορά των νεκρών προς τη Σοβιετική Ένωση - μια εικόνα σκληρή και συμβολική.

Ο τρόπος γραφής της Αλεξιέβιτς, που συνδυάζει δημοσιογραφική τεκμηρίωση με λογοτεχνική ροή, φέρνει στη λογοτεχνία τη φωνή των ηττημένων και των «μικρών» ανθρώπων - κάτι που μέχρι τότε στην σοβιετική λογοτεχνία ήταν σχεδόν αδιανόητο. Η σημασία του έργου έγκειται στο ότι ανοίγει το πεδίο της συλλογικής μνήμης και της φωνής εκείνων που δεν εμφανιζόντουσαν στις «επίσημες» αφηγήσεις, προσφέρει μια αντί-ηρωική, ρεαλιστική αλλά και πικρή γραφή του πολέμου.

Είναι ένα από τα έργα που κατά τον χρόνο τους προκάλεσαν αίσθηση και αμφισβήτηση. Η θεματική της βαθύτητα για την τραγωδία του πολέμου στο Αφγανιστάν είναι σπουδαία. Όχι μόνο αυτό, αλλά όλα τα έργα της με βάση κυρίως λογοτεχνικά κριτήρια (φόρμα, γλώσσα), έχουν μια διαφορετική, πιο παραδοσιακή "λογοτεχνική" επιρροή.

Ανακατασκευή Δρ. Bernice Jones, μινωικής τοιχογραφίας

Μια προσευχή για τον Όουεν Μίνι (Τζον Ίρβινγκ - 1989) Ένα υπέροχο, δημοφιλές έργο, γραμμένο με μεγάλη δεξιοτεχνία. Ωστόσο, είναι παραδοσιακό στην αφήγηση και τη γλώσσα. Είναι περισσότερο ευπώληπτο, παρά αξιόλογο για τον λογοτεχνικό κανόνα. Είναι επίσης ένας φόρος τιμής στο διάσημο μυθιστόρημα του Günter Grass, «The Tin Drum». Ο Γκρας ήταν μεγάλη επιρροή για τον συγγραφέα. Οι κύριοι χαρακτήρες και των δύο μυθιστορημάτων, ο Owen Meany και ο Oskar Matzerath, έχουν τα ίδια αρχικά καθώς και ορισμένα άλλα χαρακτηριστικά, και οι ιστορίες τους δείχνουν μερικούς παραλληλισμούς. Ο Irving επιβεβαίωσε τις ομοιότητες, ωστόσο, ακολουθεί μια ανεξάρτητη και ξεχωριστή πλοκή.

Το μυθιστόρημα κινείται γύρω από τη φιλία δύο αγοριών, του John και του Owen Meany, σε μια μικρή πόλη του New Hampshire. Ο Owen είναι ένα μυστηριώδες αγόρι με παράξενη φωνή, που πιστεύει ότι είναι «όργανο του Θεού», αφού ένα ατύχημα στο οποίο ενεπλάκη σηματοδοτεί τη ζωή του και τους γύρω του. Το έργο αναμειγνύει ιστορικά γεγονότα (Vietnam, πολιτική αμερικανική πραγματικότητα) με υπαρξιακές και θρησκευτικές αναζητήσεις: η αμφιβολία, η πίστη, η τύχη, ο ρόλος του διεφθαρμένου κόσμου, η παιδική αθωότητα που προσκρούει στην ωριμότητα. Οι χαρακτήρες είναι πλήρεις, συγκινητικοί, και η αφήγηση διαπλέκει το προσωπικό με το συλλογικό, το παράδοξο με το ειλικρινές. Η λογοτεχνική σημασία του έργου έγκειται στο ότι μεταφέρει το σχήμα του αμερικανικού μυθιστορήματος φιλίας και ενηλικίωσης σε ένα πλαίσιο που είναι συγχρόνως ποιητικό, κοινωνικό και μεταφυσικό. Για πολλούς αναγνώστες αποτελεί κορυφαίο έργο του Irving.

ΤΟ ΤΡΕΝΟ ΤΩΝ ΟΚΤΩ (στον Μάνο Ελευθερίου)

Έφυγε το τρένο, Μάνο,

έφυγε στις οχτώ!

Μα εμείς αργήσαμε,

το χάσαμε το τρένο των οχτώ!

Αφού το ξέρατε, θα μου πεις,

γιατί αργήσατε; Γιατί το χάσατε;

Το ’χαμε ρίξει στην κουβέντα,

δημιουργική, σοβαρή συζήτηση, το είπαν κάποιοι.

Θα πάρουμε τρένο

ή να πάμε με τα πόδια;

Θέλουν όλοι να πάρουμε τρένο;

Κι αν πάρουμε τρένο,

θα πάρουμε αυτό των οχτώ

ή να βρούμε άλλην ώρα;

Κι ο χρόνος κυλούσε

χωρίς να μας περιμένει!

Ποιοι θα μπούνε στο τρένο

και ποιοι θα είναι οδηγοί;

Περνούσε η ώρα,

μα τα ρολόγια των οδηγών

ή ήταν σταματημένα

ή πήγαιναν πίσω, πολύ πίσω!

Άσε που κάποιοι ήταν χωρίς ρολόγια!

Τα είχαν παραδώσει,

κρυφά από μας,

σ’ αυτούς, που δεν θέλανε να πάρουμε το τρένο!

Κι ο χρόνος κυλούσε

χωρίς να μας περιμένει!

Μερικοί φώναξαν:

τρέξτε να προλάβουμε το τρένο!

Όποιος θέλει και μπορεί.

Τότε, κάποια ρολόγια δούλεψαν

και βρήκαν τον χρόνο,

αυτών των μερικών,

λειψό!

Τους σκότωσαν!

Κι ο χρόνος κυλούσε

χωρίς να μας περιμένει!

Εμείς, οι πολλοί, στεκόμασταν

ματωμένοι,

πεινασμένοι,

κουρασμένοι,

ορφανοί,

ανήμποροι ν’ αποφασίσουμε.

Kαι χάσαμε το τρένο των οχτώ!

Τώρα, χωμένοι σε τρύπες και ιδρύματα,

γι’ αυτούς που έχασαν το τρένο,

αλυσοδεμένοι

και με σειρήνες γύρω μας

κρατάμε την καρδιά μας λεύτερη,

το μυαλό μας ζωντανό

και μέσα μας, βαθιά,

τη μνήμη και την περηφάνια μας

κι αναπολούμε το μέλλον,

κοντεύοντας την ώρα του επόμενου τρένου!

Μόνο που δεν δίνουμε, πλέον,

σημασία στην ώρα, οχτώ … εννιά … δέκα …

Το τρένο, όμως, να το βρούμε,

όλοι εμείς οι πολλοί,

να βρούμε το τρένο

που να μας πάει

σε μιαν άλλη, καινούργια,

καλύτερη κι ελεύθερη ζωή!

Δημήτρης Βασιλείου - 20.06.2024, Αθήνα

Κρατείστε τη μνήμη (του Δημήτρη Βασιλείου)

Τις τελευταίες ημέρες "κυριαρχεί" το θέμα με τις φωτογραφίες απ' τις τελευταίες στιγμές των 200 κομμουνιστών, καθώς οδηγούνται για εκτέλεση, από τους ναζί κατακτητές Γερμανούς, στον τοίχο της Καισαριανής την Πρωτομαγιά του 1944.
Το ζήτημα της ιστορικής, κοινωνικής, ταξικής και όχι μόνον μνήμης, αποτελεί συστατικό στοιχείο της πορείας της κοινωνίας στο μέλλον (Δ.Βασιλείου)

Κρατείστε στη μνήμη σας

τη ζωή που έχει περάσει.

 

Κρατείστε τη μνήμη σας

σημαία στο σήμερα,

διαθήκη στο αύριο.

 

Κρατείστε τη μνήμη σας

σαν κάστρο τελευταίο,

κόντρα στους πολιορκητές

 

Κρατείστε τη μνήμη ζωντανή.

 

Καταργείστε το θάνατο.

 

 

6-11/07/2023

Αθήνα

".....παραμονή Πρωτομαγιάς του 1944, η ναζιστική διοίκηση εξέδωσε μία ακόμη ανακοίνωση:

"Την 27 Απριλίου 1944 κομμουνιστικαί συμμορίαι παρά τους Μολάους κατόπιν μίας εξ ενέδρας επιθέσεως εδολοφόνησαν ανάνδρως έναν Γερμανόν στρατηγόν και 3 συνοδούς του. Πολλοί Γερμανοί στρατιώται ετραυματίσθησαν.
Ως αντίποινα θα εκτελεσθή: Ο τυφεκισμός 200 κομμουνιστών την 1 Μαΐου 1944.
Ο τυφεκισμός όλων των ανδρών τους οποίους θα συναντήσουν τα γερμανικά στρατεύματα επί της οδού Μολάων προς την Σπάρτην έξωθεν των χωρίων"

Τι είχε συμβεί;

Πιθανότατα στις 12η Απριλίου και όχι στις 27 όπως αναφέρει η γερμανική ανακοίνωση ίσως για να δώσει την αίσθηση επείγοντος ένας λόχος του ΕΛΑΣ έστησε ενέδρα στη θέση Γκαγκανιά, κοντά στη Μονεμβασιά, σε μια μικρή φάλαγγα Γερμανών. Η φάλαγγα εξοντώθηκε: δεκαέξι στρατιώτες νεκροί και τέσσερις αξιωματικοί. Μεταξύ των αξιωματικών όμως υπήρχε ένας πολύ σπουδαίος, ο αντιστράτηγος Κρεζ, στρατιωτικός διοικητής Πελοποννήσου.
Σε κάθε περίτπωση, την Πρωτομαγιά είχε έρθει η ώρα των ναζιστικών αντιποίνων.
Οι 200 ήταν έγκλειστοι, οι πιο πολλοί παλιά στελέχη του ΚΚΕ που από την εποχή της 4ης Αυγούστου, χωρίς διακοπή, παρέμεναν στις φυλακές.
Οδηγήθηκαν στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής και εκεί τουφεκίστηκαν κατά ομάδες ανά 20. Η επόμενη εικοσάδα, πριν στηθεί μπροστά στο απόσπασμα, παραλάμβανε τα πτώματα των προηγούμενων 20 και τα τοποθετούσε στα αυτοκίνητα που περίμεναν. Η μακάβρια διαδικασία διήρκεσε δύο ώρες περίπου. Και τη συνόδευε ο Εθνικός Ύμνος που τραγουδούσαν με πάθος αυτοί που παρατάσσονταν μπροστά στις κάννες των όπλων" (από τη Ναυτεμπορική)

Διαβάστε το άρθρο εδώ

Πολιορκία (του Δ.Βασιλείου)

                                                                                  

Death_of_Marat_by_David

                                                                Προσπαθούσα να κλείσω

τις τρύπες του τείχους,

απ’ τους εχθρούς που προστατεύει

και πίσω μου

χλιμίντριζαν οι Ίπποι... οι Δούρειοι.

Από εχθρούς πολιορκούμενος

με πάθος αντιστέκομαι,

τα όνειρά μας να φυλάξω

και πίσω μου

οι... ορθολογιστές τα βρίσκουν με τους έξω.

Αρχίζω την επίθεση

μ’ όλες μου τις δυνάμεις,

στο φως να βγάλω τη ζωή

και πίσω μου

φίλοι...τον ήλιο σβήνουν και τ’ αστέρια.

Δεν σταματώ και συνεχίζω

στης ιστορίας τη ροή.

Πάντα θα υπάρχουν Έκτορες,

της ουτοπίας εραστές ,

και πάντα ένας Προμηθέας

θα μεταλαμπαδεύεται

σε άλικο Οκτώβρη!

25.05.2023, Αθήνα

1987 - 1988: Οι Μόρισον, Πράτσετ, Ρούσντι, Μο Γιάν και Μουρακάμι ανανεώνουν το λογοτεχνικό πλαίσιο

Αγαπημένη (Τόνι Μόρρισον – 1987) Θεωρείται κύριο έργο της αφροαμερικανικής λογοτεχνίας, παίρνει θέση στον διάλογο για τη σκλαβιά, τη μνήμη, και την ψυχολογική καταστροφή που αφήνει πίσω της η καταπίεση. Κινείται εναλλάξ στο παρόν και στο παρελθόν, χρησιμοποιεί φανταστικά στοιχεία ως μέσο για να ερευνήσει την ενοχή, τη μητρότητα, την ταυτότητα.

Διαδραματίζεται μετά τον Αμερικανικό Εμφύλιο και ακολουθεί τη ζωή της Sethe, μιας πρώην δούλης, η οποία ζει σε ελεύθερη πολιτεία αλλά είναι εμμονικά προσκολλημένη στο τραυματικό παρελθόν της. Ζει σε ένα σπίτι που φαίνεται να είναι στοιχειωμένο. Η Sethe, έχει διαπράξει μια φρικτή πράξη για να προστατεύσει την κόρη της από τη δουλεία: τη σκότωσε. Ωστόσο, το πνεύμα της νεκρής κόρης της επιστρέφει, εμφανίζεται ως "Αγαπημένη", και  ανασταίνει τη πληγή από το παρελθόν, φέρνει στην επιφάνεια τις μνήμες, τις ενοχές και τις πληγές της Sethe. Η πνευματική παρουσία αναγκάζει την Sethe και την οικογένειά της να αντιμετωπίσουν τη βαρβαρότητα του παρελθόντος τους και τις ψυχικές πληγές που προκάλεσε η δουλεία.   

Είναι ένα από τα κεντρικά κείμενα της αφροαμερικανικής λογοτεχνίας και του φεμινισμού. Επηρέασε βαθιά τον τρόπο που η λογοτεχνία αντιμετωπίζει τη σκλαβιά και τα μετατραυματικά της επακόλουθα. Θεωρείται κλασικό του 20ού αιώνα και συνεχίζει να είναι αντικείμενο μελετών και ανάγνωσης. Εκδόθηκε στα ελληνικά το 2019 από τις εκδόσεις Παπαδόπουλος

Ο Νυχτερινός Χορός – «The Nocturnal Chorus»  (Μο Γιαν - 1987) Αποτελεί μια χαρακτηριστική νουβέλα που ενσωματώνει τα κύρια στοιχεία της λογοτεχνικής προσέγγισης του συγγραφέα: το μαγικό ρεαλισμό, την πικρή σάτιρα και την προβληματική της πρόσφατης ιστορίας της Κίνας.

Η πλοκή επικεντρώνεται σε έναν νεαρό, τον Τιε Τζι, ο οποίος εγκαταλείπει τη ζωή του στην πόλη και επιστρέφει στο χωριό του, αποφασισμένος να ζήσει μια "ιδεατή" ύπαρξη, αφοσιωμένος στη συλλογή και τη μελέτη των ήχων της φύσης, ιδιαίτερα του τραγουδιού των πουλιών. Αυτή η απόσυρση, ωστόσο, γίνεται αμέσως αντικείμενο καχυποψίας και γελοιοποίησης από την οικογένεια και την τοπική κοινωνία. Ο πατέρας του, ένας άνθρωπος πλήρως ενταγμένος στο κοινωνικό και πολιτικό στερέωμα, τον θεωρεί τρελό και ανίκανο. Η πραγματική δράση ξεκινάει όταν ο πατέρας προσλαμβάνει έναν παλιό συμμαθητή του Τιε Τζι, τον Κόκκινο, με σκοπό να "θεραπεύσει" τον γιο του από την τρέλα του, η οποία ουσιαστικά είναι η απόκλιση από τους κανόνες.

Η αφήγηση μετατρέπεται σε μια σουρεαλιστική και κωμικοτραγική αναμέτρηση. Ο Κόκκινος, που υποτίθεται ότι είναι ο λογικός, αποκαλύπτεται ως ένας κυνικός και διεφθαρμένος τύπος. Η "θεραπεία" περιλαμβάνει αποκρουστικές και παράλογες πρακτικές, ενώ ο Τιε Τζι αντιστέκεται παθητικά-επιθετικά, βρίσκοντας παρηγοριά μόνο στον νυχτερινό χορό των πουλιών. Το αποκορύφωμα έρχεται όταν ο πατέρας και ο Κόκκινος, σε μια τελευταία απελπισμένη προσπάθεια, οργανώνουν έναν "γάμο" για τον Τιε Τζι με μια νεκρή νύφη, ένα γεγονός που συμβολίζει την απόλυτη απόρριψη της εσωτερικής του ζωής και την επιβολή ενός νεκρού, κοινωνικά έγκριτου ιδεώδους. Η νουβέλα καταλήγει με τον Τιε Τζι να έχει ενσωματωθεί επιφανειακά στην κοινωνία, έχοντας εγκαταλείψει ανοιχτά το πάθος του, αλλά με την υπονοούμενη αίσθηση ότι η υπαρξιακή πληγή του παραμένει ανοικτή.

Είναι μια ισχυρή αλληγορία για τη σύγκρουση μεταξύ του ατόμου και του συλλογικού, της δημιουργικής φαντασίας και της αυστηρής ιδεολογικής συμμόρφωσης. Ο Τιε Τζι αντιπροσωπεύει την αντίσταση του ανθρώπινου πνεύματος, την ανάγκη για οντολογική σημασία που βρίσκεται έξω από τα επιβεβλημένα κοινωνικά σχήματα. Η "τρέλα" του δεν είναι παθολογική, αλλά φιλοσοφική και ποιητική.

Το βιβλίο είναι βαθιά σατιρικό, ερευνώντας την υποκρισία και την ηθική διάβρωση μιας κοινωνίας που προτιμά τις επιφανειακές εμφανίσεις "υγιεινής" έναντι της δυσκίνητης αλλά γνήσιας αναζήτησης για νόημα. Ο τίτλος, "Ο Νυχτερινός Χορός", δεν αναφέρεται μόνο στα πουλιά, αλλά και σε αυτό το άρρηκτο, μυστικό τραγούδι της ανθρώπινης ψυχής που επιμένει, ακόμα και όταν καταπιέζεται, να βρει τη δική της μελωδία στην αφάνεια της νύχτας.

Τα μυθιστορήματά του συγγραφέα συχνά πραγματεύονται τη βία, την ιστορία και τη συλλογική μνήμη της Κίνας του 20ού αιώνα μέσα από μια μυθική, αλληγορική προοπτική. Η συνολική του δουλειά, που κορυφώθηκε με το Βραβείο Νόμπελ (2012), επαναπροσδιόρισε την κινεζική λογοτεχνία για το δυτικό κοινό και ενέπνευσε μια νέα γενιά συγγραφέων στην Κίνα.

Θανατηφόρος Βοηθός (Τέρι Πράτσετ – 1987) Θεωρείται ένα από τα πιο σημαντικά πρώιμα έργα του Pratchett, επειδή εξισορροπεί το ισοζύγιο ανάμεσα στην κωμωδία και στο φιλοσοφικό ερώτημα για το τι σημαίνει ζωή / θάνατος / μοίρα / ελευθερία. Εισάγει τον χαρακτήρα του Θανάτου ως σταθερό κομμάτι της σειράς, με ιδιαιτερότητες ψυχολογικές και ανθρώπινες.

Από τη σειρά του «Δισκόκοσμου» με πρωταγωνιστή τον Μορτ, είναι το πρώτο που αναφέρεται σε δευτερεύοντα  χαρακτήρα των προηγούμενων. Ο Mort γίνεται μαθητευόμενος του Θανάτου και αναπτύσσει σχέσεις με ανθρώπους (κυρίως με την πριγκίπισσα Κέλι), αρχίζει να αμφισβητεί την αυστηρή λειτουργία της μοίρας και των προδιαγραφών, με συνέπειες στην πραγματικότητα. Υπάρχει χιούμορ, παράλογο, φαντασία, αντίστιξη ανάμεσα στο ανθρώπινο και το μεταφυσικό. Η πίεση της δουλειάς και ο έρωτάς του για τη πριγκίπισσα που πρόκειται να πεθάνει, οδηγεί τον Μορτ σε μερικά λάθη, αλλά όπως όλοι οι καλοί ήρωες, μαθαίνει και σκληραίνει, αποκτά κάποιον αυτοέλεγχο, προκαλεί τον Χάρο σε μονομαχία και παίρνει στο τέλος το κορίτσι, αλλά όχι το κορίτσι που θα "έπρεπε". Παντρεύεται την Υζαμπέλ, την υιοθετημένη κόρη του Θανάτου και ζουν σχετικά καλά και εμείς καλύτερα ως Δούκας και Δούκισσα του στο Helit, μετά τον κατά λάθος θάνατο του πραγματικού Δούκα, κατά τη διάρκεια της μονομαχίας.                                                                       

Ο Πράτσετ δεν "εφηύρε" τη φαντασία, αλλά την επαναπροσδιόρισε μέσω του σατιρικού του πρίσματος. Δημιούργησε έναν ολόκληρο σατιρικό κόσμο που έχει επηρεάσει αμέτρητους συγγραφείς και έχει αποκτήσει θρυλική καλλιτεχνική και πολιτισμική θέση. Το "Mort" είναι συχνά το βιβλίο με το οποίο εισάγονται νέοι αναγνώστες στον Δισκόκοσμο. Η γλώσσα του είναι πνευματώδης, γεμάτη λογοπαίγνια, κοινωνική σάτιρα και φιλοσοφικό πάθος. Πίσω από την κωμωδία, το "Mort" αγγίζει βαθιά φιλοσοφικά ερωτήματα για τη ζωή, τον θάνατο, τον σκοπό και την ανθρώπινη φύση. Στη χώρα μας κυκλοφόρησε το 1997 από τις εκδόσεις Παρά Πέντε.

Χαμένοι στον Παράδεισο (Χαρούκι Μουρακάμι - 1987) Το έργο είναι μυθοπλασία ώριμης νεότητας, με αφηγητή τον Toru Watanabe που, ακούγοντας ένα τραγούδι των Beatles (“Norwegian Wood”), επιστρέφει με τη μνήμη του στη φοιτητική του ζωή στα τέλη της δεκαετίας του ’60 στο Τόκιο.  Αναπολεί τη ζωή του ως φοιτητής και τις σχέσεις του με δύο γυναίκες, την Ναόκο και την Μιβό.

Η ιστορία πραγματεύεται τη φιλία, νεανική αγάπη, την απώλεια, τη μοναξιά, την ψυχολογική κατάρρευση και την ένταση ανάμεσα στο παρελθόν και το παρόν με μια ευαίσθητη, εσωτερική αφήγηση. Ο Μουρακάμι συνδυάζει τη ρεαλιστική γραφή με στοιχεία ψυχολογικής έντασης και διατηρεί τη λυρική, νοσταλγική και μελαγχολική ατμόσφαιρα, που χαρακτηρίζουν τα προηγούμενα μυθιστορήματά του.                                                               

Αυτό το έργο αποτέλεσε καθοριστικό σημείο στην καριέρα του Murakami, φέρνοντας τον στην πρώτη γραμμή της παγκόσμιας λογοτεχνίας. Διαφέρει από τα υπερρεαλιστικά / μαγικο-ρεαλιστικά στοιχεία που αναγνωρίζονται συχνά στα έργα του συγγραφέα, δεδομένου ότι εδώ η αφήγηση είναι περισσότερο ρεαλιστική και εσωστρεφής.

Εισήγαγε το μοναδικό στυλ του Μουρακάμι (μείγμα δυτικής κουλτούρας και ιαπωνικής αισθητικής) σε ένα ευρύ κοινό. Αποτέλεσε φαινόμενο στη Ιαπωνία και βοήθησε στη διείσδυση της ιαπωνικής λογοτεχνίας στο δυτικό κόσμο. Συνεχίζει να είναι η πιο δημοφιλής και αναγνωρισμένη του δουλειά, που λειτουργεί ως "πύλη" για την σύγχρονη Ιαπωνική λογοτεχνία συνολικά.

The Decagon House Murders (Yukito Ayatsuji - 1987) Ένα εξαιρετικό αστυνομικό μυθιστόρημα που ακολουθεί τη φόρμα του κλασικού μυστηρίου (“locked-room” / απομονωμένο νησί), με μια ομάδα επτά νεαρών φοιτητών (μέλη της λέσχης μυστηρίου του πανεπιστήμιου), που πηγαίνουν για διακοπές σε ένα σπίτι-καταφύγιο στο νησί όπου πριν λίγο καιρό έγινε μια ομαδική δολοφονία.

Σταδιακά άνθρωποι πεθαίνουν και οι χαρακτήρες προσπαθούν να καταλάβουν ποιος είναι ο δολοφόνος και ποια η σύνδεση με το παρελθόν του σπιτιού. Εν τω μεταξύ, πίσω στην ηπειρωτική χώρα, ένα πρώην μέλος της λέσχης λαμβάνει μια επιστολή που αναφέρει ότι ο θάνατος ενός κοριτσιού που πέθανε σε ένα πάρτι σε κλαμπ ένα χρόνο νωρίτερα ήταν δολοφονία. Και η εν λόγω κοπέλα τυχαίνει να είναι η κόρη του σφαγιασμένου ιδιοκτήτη του νησιού. Αφού μαθαίνει ότι αρκετοί άλλοι άνθρωποι έχουν λάβει μια παρόμοια επιστολή, αρχίζει επίσης να υποψιάζεται ότι συμβαίνει κάτι δυσοίωνο.

Το έργο θεωρείται αντιπροσωπευτικό της “shinhonkaku” (νεο-ορθόδοξης) σχολής μυστηρίου της Ιαπωνίας, που αναβιώνει και μετασχηματίζει τα στοιχεία της κλασικής μυστηριώδους αφήγησης με έμφαση στον γρίφο, την ατμόσφαιρα, και λιγότερο στην σκληρή δράση ή στο θρίλερ. Προκαλεί το ενδιαφέρον και ως έργο μυστηρίου αλλά και ως ψυχολογικό δράμα: ποιος μπορεί να εμπιστευτεί ποιον, πώς η απομόνωση και η ιστορία του χώρου (η προηγούμενη βία) επιδρούν στους χαρακτήρες.

Η Οικογένεια του Κόκκινου Σόργου «Red Sorghum Family» (Μο Γιαν – 1987) Συνδυάζει λαϊκούς μύθους, ιστορία, βιωματική αφήγηση της ζωής στην επαρχία, επανάσταση, πόλεμο, εθνική ταυτότητα. Παρουσιάζει μια πολυφωνική αφήγηση, με ισχυρά στοιχεία αισθητικής που συνδέουν το τοπικό με το πολιτικό, την εποχή των Ιαπωνικών εισβολών και τη μεταπολεμική Κίνα.

Η πλοκή περιστρέφεται γύρω από τρεις γενιές της οικογένειας Shandong μεταξύ 1923 και 1976. Ο αφηγητής αφηγείται την ιστορία των αγώνων της οικογένειάς του, αρχικά ως ιδιοκτήτες αποστακτηρίων που παρασκευάζουν κρασί σόργου και στη συνέχεια ως μαχητές της αντίστασης κατά τη διάρκεια του Δεύτερου Σινοϊαπωνικού Πολέμου. Το μυθιστόρημα περιγράφει επίσης λεπτομερώς τις εμφύλιες διαμάχες μεταξύ αντιμαχόμενων κινεζικών ομάδων, συμπεριλαμβανομένων αντίπαλων συμμοριών και πολιτικών δυνάμεων. Το βιβλίο αναφέρεται επίσης στην Πολιτιστική Επανάσταση και την επανέναρξη των διπλωματικών σχέσεων μεταξύ Κίνας και Ιαπωνίας το 1972. Ως η κύρια καλλιέργεια της βορειοανατολικής πόλης Gaomi της επαρχίας Shandong (η πατρίδα του συγγραφέα), το κόκκινο σόργο (σόργο δίχρωμο) πλαισιώνει την αφήγηση ως σύμβολο ζωτικότητας. Εν μέσω δεκαετιών αιματοχυσίας και θανάτου, αναπτύσσεται σταθερά για να παρέχει τροφή, στέγη, κρασί και ζωή.

Ο Mo Yan χρησιμοποιεί ένα λακωνικό ύφος στο μυθιστόρημα που χαρακτηρίζεται από συντομία και μη χρονολογική αφήγηση γραμμένη σε πρώτο πρόσωπο. Το έργο περιέχει στοιχεία λαϊκού παραμυθιού που συνδυάζονται με μύθους και δεισιδαιμονίες, τοποθετώντας το στο είδος του μαγικού ρεαλισμού. 

Οι σατανικοί στίχοι (Σάλμαν Ρούσντι - 1988) Ο τίτλος παραπέμπει στις «Σατανικές Σούρες» του Κορανίου, μια ιστορία που η παράδοση αποδίδει ότι ο προφήτης Μωάμεθ είχε προσωρινά συμπεριλάβει στίχους που τιμούσαν τις θεότητες Αλλάτ, Ουζζά, και Μανάτ, και αργότερα τους αποκήρυξε – η ίδια ιστορία ως παραβολικό υλικό χρησιμοποιείται από τον Rushdie.

Το έργο του Rushdie είναι από τα πλέον αμφιλεγόμενα της σύγχρονης λογοτεχνίας: συνδυάζει στοιχεία μαγικού ρεαλισμού, μεταναστευτικής εμπειρίας, ταυτότητας, θρησκευτικής κριτικής και πολιτισμικών συγκρούσεων. Το αφήγημα περιστρέφεται γύρω από δύο Ινδούς ηθοποιούς του Μπόλιγουντ που βρίσκονται στη Λονδίνο, εμπλέκονται σε μια τρομοκρατική έκρηξη, μεταμορφώνονται - κυριολεκτικά - σε αγγέλους και διαχειρίζονται ένα όραμα που παραπέμπει - με διάθεση παραβολική και μεταφορική - στη θρησκευτική παράδοση του Ισλάμ και στην εμπειρία της αποικιοκρατίας, της μετανάστευσης, και της αλλοτρίωσης.
Το όραμα έχει μια σειρά από ονειρικές αφηγήσεις. Μία από τις ιστορίες είναι της ζωής του Μωάμεθ (που ονομάζεται «Mahound» ή «ο Αγγελιοφόρος») στη Μέκκα (ονομάζεται Jahilia). Στο επίκεντρό της είναι το επεισόδιο των λεγόμενων σατανικών στίχων, για τους οποίους ο προφήτης διακηρύσσει πρώτα μια αποκάλυψη που απαιτεί την υιοθέτηση τριών από τις παλιές πολυθεϊστικές θεότητες, αλλά αργότερα την αποκηρύσσει ως σφάλμα που προκλήθηκε από τον Διάβολο. Υπάρχουν επίσης δύο αντίπαλοι του «Αγγελιοφόρου»: μια ειδωλολατρική ιέρεια, η Hind, και ένας σκεπτικιστής και σατιρικός ποιητής, ο Baal. Όταν ο προφήτης επιστρέφει θριαμβευτικά στη Μέκκα, ο Baal κρύβεται σε έναν υπόγειο οίκο ανοχής, όπου οι πόρνες παίρνουν την ταυτότητα των συζύγων του προφήτη. Ένας από τους συντρόφους του προφήτη δραπετεύει στην Τζαχίλια και ισχυρίζεται ότι, αμφιβάλλοντας για την αυθεντικότητα του «Αγγελιοφόρου», έχει αλλάξει διακριτικά τμήματα του Κορανίου όπως του υπαγορεύτηκαν, φαινομενικά διαψεύδοντας τη θεία αποκάλυψη του Μαχούντ. Η δεύτερη σειρά αφηγείται την ιστορία της Ayesha, μιας Ινδής αγρότισσας που ισχυρίζεται ότι λαμβάνει αποκαλύψεις από τον Αρχάγγελο Γαβριήλ. Δελεάζει όλη την κοινότητα του χωριού της να ξεκινήσουν ένα πεζό προσκύνημα στη Μέκκα, υποστηρίζοντας ότι θα μπορέσουν να διασχίσουν την Αραβική Θάλασσα με τα πόδια. Το προσκύνημα τελειώνει σε μια καταστροφική κορύφωση καθώς όλοι οι πιστοί μπαίνουν στο νερό και εξαφανίζονται. Μια τρίτη ονειρική ακολουθία παρουσιάζει τη φιγούρα ενός φανατικού εκπατρισμένου θρησκευτικού ηγέτη, του «Ιμάμη», σε ένα σκηνικό του τέλους του 20ού αιώνα, μια νύξη για τον Χομεϊνί στην εξορία του στο Παρίσι. 

Το βιβλίο έγινε παγκόσμιο γεγονός - εν μέρει λόγω της διαμάχης και της παρέμβασης του ιρανικού θρησκευτικού κατεστημένου αλλά και της δημόσιας συζήτησης για την ελευθερία της έκφρασης. Αν και κάποιοι κριτικοί θεωρούν ότι δεν φτάνει σε ύψος το προηγούμενο του έργο Midnight’s Children, δεν παύει να είναι έργο - σταθμός του τέλους του 20ού αιώνα. Σε ελληνική μετάφραση του Γ.-Ί. Μπαμπασάκη κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ψυχογιός από το 2013

Νευρικές Καταστάσεις (Τσίτσι Ντανγκαρεμπγκά - 1988) Το μυθιστόρημα της Dangarembga, αποτελεί ένα από τα πιο σημαντικά έργα της αφρικανικής γυναικείας λογοτεχνίας. Ο τίτλος προέρχεται από την εισαγωγή του Jean-Paul Sartre στο έργο του Frantz Fanon ¨The Wretched of the Earth¨ (1961). Εξετάζει με ευαισθησία τη διεμπλοκή της εκπαίδευσης, του φύλου και του αποικισμού. Η "νευρική κατάσταση" του τίτλου αναφέρεται στην ψυχολογική διαταραχή της ζωής υπό αποικιακή καταπίεση.

Η αφήγηση αναπτύσσεται στην αποικιακή και πρώιμη μετααποικιακή Ζιμπάμπουε, και παρακολουθεί τη ζωή της νεαρής ηρωίδας, που μέσα από οικογενειακές, σχολικές και κοινωνικές συγκρούσεις αγωνιά και προσπαθεί να εκπαιδευτεί, να μη «καταρρεύσει» υπό το βάρος των προσδοκιών, του φύλου, της φυλής και της τάξης.

Ήταν το πρώτο μυθιστόρημα που δημοσιεύτηκε στα αγγλικά από μια μαύρη γυναίκα από τη Ζιμπάμπουε. Εισάγει μια φεμινιστική προοπτική που αμφισβητεί τόσο τον αποικιακό ρατσισμό όσο και τις πατριαρχικές παραδόσεις. Άνοιξε το δρόμο για μια γενιά Αφρικανών γυναικών συγγραφέων.

Οι Κοσμικοί Παράδεισοι (Ντουόνγκ Θου Χούονγκ - 1988) Το έργο της Dương Thu Hương αποτελεί μια ισχυρή φωνή της βιετναμέζικης σύγχρονης λογοτεχνίας. Η συγγραφέας ανασυνθέτει την εμπειρία του μεταπολεμικού Βιετνάμ - τη μετάβαση, τις συγκρούσεις, τη θέση της γυναίκας και τον αποικιο­κεντρικό λόγο — μέσα από τη συνείδηση της ηρωίδας. Ο τίτλος, «Οι Κοσμικοί Παράδεισοι», υπαινίσσεται έναν τόπο ή μια κατάσταση ‘παραδείσου’ που καταρρέει, μια ειρωνεία στην πραγματικότητα των κοινωνικών / πολιτικών καταστάσεων.

Ήταν ένα από τα πρώτα μυθιστορήματα από το Βιετνάμ που μεταφράστηκε ευρέως στη Δύση και που αμφισβητούσε ανοιχτά το καθεστώς. Έχει μια λυρική, αλλά ωμή ρεαλιστική αφήγηση. Παρουσιάζει τις καταστροφικές συνέπειες των πολιτικών μεταρρυθμίσεων στο Βιετνάμ στην οικογένεια και τις προσωπικές σχέσεις, πραγματευόμενο θέματα ιδεολογίας, θυσίας και γυναικείας επιβίωσης.

Η λογοτεχνική σημασία του έργου έγκειται στο ότι μεταφέρει τη βιετναμέζικη εμπειρία στο παγκόσμιο κοινό όχι ως εξωτική αφήγηση, αλλά ως βαθιά αντανάκλαση της ιστορίας, της μνήμης και της πολιτισμικής μετατόπισης.
Πέρα από την αφήγηση, η γραφή της Dương Thu Hương διακρίνεται για την ευαισθησία της στην περιγραφή του κοινωνικού τοπίου και την εσωτερική ζωή της ηρωίδας - δεν είναι απλώς μια πολιτική ιστορία, αλλά μια ανθρώπινη διερεύνηση.

Παραμένει ένα κλασικό της νοτιοανατολικής ασιατικής λογοτεχνίας και μια σημαντική φωνή εναντίον κάθε ιδεολογικής καταπίεσης.

Η Σιωπή των Αμνών (Τόμας Χάρις - 1988) Το μυθιστόρημα του Harris αποτελεί κλασικό δείγμα ψυχολογικού θρίλερ: η νεαρή εκπαιδευόμενη πράκτορας του FBI, Κλαρίς Στάρλινγκ, έρχεται αντιμέτωπη με τον διάσημο ψυχίατρο - δολοφόνο Χάνιμπαλ Λέκτερ, προκειμένου να λύσει την υπόθεση του «Μπούφαλο Μπιλ».

Η αφήγηση συνδυάζει την ένταση της αστυνομικής πλοκής, τον τρόμο, την ψυχολογική διερεύνηση και τη σχέση θύτη - θύματος με τρόπο συναρπαστικό.
Η λογοτεχνική σημασία έγκειται στο ότι το έργο ανέδειξε την ψυχολογική διάσταση του τρόμου - όχι μόνο ως εξωτερικό γεγονός αλλά ως εσωτερική σύγκρουση - και δημιούργησε ένα νέο «είδος» στο χώρο της mainstream μυθοπλασίας του εγκλήματος. Η αφήγηση είναι μεθοδική, με ένταση που χτίζεται σταδιακά. Ο χαρακτήρας του Λέκτερ λειτουργεί ως αρχετυπικός «εξυπνότερος εγκληματίας», ενώ η Στάρλινγκ ως σταδιακά μεταλλασσόμενος αντι-ήρωας. Το βιβλίο συνοδεύεται από έντονες σκηνές και ψυχολογικό βάθος, οπότε δεν είναι απλή «αγωνιώδης» ιστορία, αλλά και καλοστημένη λογοτεχνική κατασκευή. Εξερευνά τα βάθη της ανθρώπινης ψυχοπαθολογίας, την τραυματική εμπειρία, τη δύναμη και την ευφυΐα.

Αναβάθμισε το αστυνομικό θρίλερ σε λογοτεχνικό επίπεδο, όρισε εκ νέου το "ψυχολογικό θρίλερ" και δημιούργησε ένα αρχέτυπο (ο ευγενής δολοφόνος / διάνοια) που μιμήθηκαν αμέτρητα βιβλία και ταινίες. Η ψυχολογική λεπτότητα, η δομημένη πλοκή και η δημιουργία του Χάνιμπαλ Λέκτερ – ένας από τους πιο σημαντικούς πολιτισμικά δολοφόνους – ήταν πρωτοποριακή για το είδος. Παραμένει ένα από τα πιο γνωστά και αναγνωρισμένα βιβλία του είδους του 20ού αιώνα. Υπάρχει ελληνική μετάφραση από τις εκδόσεις Bell.

Ο Αλχημιστής (Πάουλο Κοέλιο) Παγκόσμιο μπεστ-σέλερ με τεράστια πολιτισμική επιρροή, αλλά κριτικά αποτιμάται ως ένα βιβλίο με απλό, παραβολικό ύφος και ελλιπή λογοτεχνική πολυπλοκότητα. Η λογοτεχνική του αξία είναι αντικείμενο συζήτησης.

Το έργο του Coelho αφηγείται την ιστορία του Σαντιάγο, ενός νεαρού βοσκού από την Ανδαλουσία, που ξεκινά ταξίδι στην Αίγυπτο μετά από επαναλαμβανόμενα όνειρα για την αναζήτηση ενός θαμμένου θησαυρού στην έρημο. Κατά τη διάρκεια του ταξιδιού, ο Σαντιάγκο έρχεται αντιμέτωπος με την αγάπη, τον κίνδυνο, τις ευκαιρίες, την καταστροφή και μαθαίνει πολλά για τον εαυτό του και τον κόσμο. Γνωρίζει ανθρώπους διαφορετικών νοοτροπιών και μοιράζεται τις απόψεις του μαζί τους. Στο ταξίδι του, γνωρίζει τη Φατιμά, μία όμορφη γυναίκα από την Αραβία, η οποία του εξηγεί πως αν ακολουθήσει την καρδιά του θα βρει αυτό που ψάχνει. Ωστόσο, ο πραγματικός «θησαυρός» αποδεικνύεται ότι είναι η βαθύτερη κατανόηση του εαυτού, η επίγνωση της «Προσωπικής του Ουσίας» και η σύνδεσή του με το Σύμπαν. Το κεντρικό θέμα του έργου είναι το να βρει κάποιος τον προσωπικό του μύθο.

Απευθύνεται τόσο σε μυημένους στη λογοτεχνία όσο και σε αναγνώστες που αναζητούν έμπνευση: η απλότητα είναι μέρος της δύναμής του. Ωστόσο, διαβάζεται ευχάριστα και ως «μυθιστόρημα» παρά ως θεοσοφικό εγχειρίδιο - τα μηνύματα δεν επιβάλλονται, αλλά υπονοούνται. Ελληνική έκδοση έχει γίνει από τον εκδοτικό οίκο Α.Α. Λιβάνη το 1996.