Οι παγκόσμιοι κίνδυνοι στην αρχή της νέας χρονιάς

Το Barcelona Centre for International Affairs (CIDOB) είναι ένα ερευνητικό κέντρο διεθνών υποθέσεων που, μέσω της αριστείας και της συνάφειας, επιδιώκει να αναλύσει τα παγκόσμια ζητήματα που επηρεάζουν την πολιτική, κοινωνική και διακυβερνητική δυναμική, από το διεθνές έως το τοπικό. Ως αναγνωρισμένος ανεξάρτητος φορέας που έχει γεννηθεί στην κοινωνία των πολιτών με μακρά ιστορία, το CIDOB επιδιώκει την αριστεία και την αυστηρότητα στις αναλύσεις, τις δημοσιεύσεις και τα έργα του. Στόχος του είναι να αποτελέσει ένα χρήσιμο εργαλείο για την κοινωνία, να διασφαλίσει την ανοιχτή πρόσβαση στη γνώση και να προωθήσει τη μελέτη των διεθνών ζητημάτων που επηρεάζουν την καθημερινή ζωή των πολιτών (https://www.cidob.org/en/about-cidob )

Το Eurasia Group ιδρύθηκε το 1998 σαν πρώτη αφιερωμένη εταιρεία στην κατανόηση του αντίκτυπου της πολιτικής στις αγορές. Σήμερα είναι απο τις κορυφαίες στην ανάλυση και συμβουλευτική πολιτικών κινδύνων (https://www.eurasiagroup.net/ )

Το Foreign Policy είναι ένα αμερικάνικο εκδοτικό σκέψης που ιδρύθηκε το 1970 και επικεντρώνεται στη παγκόσμια πολιτική και τα τρέχοντα γεγονότα. Παράγει περιεχόμενο καθημερινά στην ιστοσελίδα του και διμηνιαίες ανασκοπήσεις (https://foreignpolicy.com/) 

Παρακάτω στο πίνακα μπορειτε να βρείτε τους κύριους κινδύνους που ξεχωρίζουν τα τρία αυτά διαφορετιά ιδρύματα και να σκεφτείτε τα κοινά σημεία και τις διαφορές τους.

		Foreign Policy	Eurasia Group	Centre for Int’l Affairs CIDOB
Οριζόντια θέματα παγκόσμιων επιπτώσεων	Ασύδοτος παρεμβατισμός & εμπορική πολιτική	ν	ν	ν
	Αδιαφορία για το κλίμα	ν		ν
	Χάσμα προσδοκιών και πραγματικότητας Gen Z	ν		ν
	Κίνδυνοι Τεχνητής Νοημοσύνης	ν	ν	ν
	Τεχνολογική & ενεργειακή αναμέτρηση ΗΠΑ - Κίνας		ν
	Απομάκρυνση ΗΠΑ από τη Δημοκρατία		ν	ν
	Αναδιαμόρφωση της παγκόσμιας τάξης πραγμάτων	ν		ν
	Αύξηση στρατιωτικών δαπανών	ν		ν
	«Φούσκα» τεχνολογικών μετοχών			ν
	Παγίδα αποπληθωρισμού στην Κίνα		ν
	Στασιμότητα, φόβος & απαισιοδοξία στην οικονομία και την κοινωνία			ν
Γεωπολιτικά θέματα	Δόγμα Ντονρόε - Στροφή ΗΠΑ προς Δυτικό Ημισφαίριο	ν	ν
	Διενέξεις Μέσης Ανατολής	ν
	Ασταθής κατάσταση περιοχής Ασίας-Ειρηνικού	ν
	Ευρωπαϊκός στρατηγικός αποπροσανατολισμός		ν	ν
	Πιθανότητα ενίσχυσης Πούτιν από τον πόλεμο Ουκρανίας	ν
	Υβριδικός πόλεμος Ρωσίας με ΝΑΤΟ		ν
	Ιδιωτικοποίηση των ειρηνευτικών προσπαθειών		ν	ν
	Διενέξεις υδάτινων πόρων		ν

Διαβάστε αυτό για τους κίνδυνους της δεκαετίας που ήδη διανύουμε

Διαβάστε και αυτό της Ι.Βαρδαλαχάκη (απο Ναυτεμπορική)

Στοιχεία για τις πολυεθνικές (ΟΟΣΑ - 2021) που δεν επικαιροποιούνται πιά

Σύμφωνα με στοιχεία της δημοσιευθείσας το 2021 έρευνας του ΟΟΣΑ "Αναλυτική Βάση δεδομένων για τις Πολυεθνικές και τα παραρτήματά τους"  (Analytical Database on Individual Multinationals and Affiliates - ADIMA), που αφορά τις 500 μεγαλύτερες από αυτές, σε όλο το κόσμο είχαν 130.616 συνδεδεμένες επιχειρήσεις. 

Τότε είχαμε παρουσιάσει ποιές απο αυτές έχουν παρουσία σε Ελλάδα, Κύπρο και Τουρκία. Θα δείτε τα στοιχεία (2021) παρακάτω.

Δυστυχώς πιο πρόσφατα στοιχεία όχι μόνο δεν έχουν δημοσιευτε, αλλά και είναι απο δύκολο έως αδύνατο να βρεθούν και τα παλιά του 2021 στην ιστοσελίδα του ΟΟΣΑ. Άλλοι καιροί πιά...

Τότε παρουσιάζονταν στην Ελλάδα, τη Κύπρο και τη Τουρκία με φυσική παρουσία (παραρτήματα, θυγατρικές, εγγονές) ή και ψηφιακή οι 226 (το 45,2% των 500 μεγαλύτερων).

Ακολουθεί απόσπασμα απο την παλιά δημοσίευση: 

Η Τουρκία συγκεντρώνει τις πιο πολλές απο αυτές 202 (το 89,38% όσων δραστηριοποιούνται στα 3 κράτη). 

Αναλυτικότερα:

Οι 52 πολυεθνικές που έχουν κοινή παρουσία και στις 3 χώρες παρουσιάζονται παρακάτω και όλες "έλκουν τη καταγωγή" τους απο 9 παραδοσιακές δυτικές χώρες και την Ιαπωνία.

Περισσότερες πληροφορίες στο ADIMA του OECD Δύσκολο να βρεθεί πιά στους σύγχρονους καιρούς της δεύτερης θητείας Τραμπ και της λικνιζόμενης ΕΕ στο ταγκό του οικονομικού φιλελευθερισμού και της πολεμοκαπηλείας......

Αυτό που μπορείτε να βρείτε τώρα όμως είναι οι ¨Οδηγίες του ΟΟΣΑ για τις Πολυεθνικές Επιχειρήσεις¨ (MNE Guidelines) δηλαδή συστάσεις (ή παρακλήσεις θα λέγαμε εμείς) των κυβερνήσεων προς τις πολυεθνικές, προκειμένου να "διασφαλίζεται" ότι τα κέρδη φορολογούνται εκεί που γίνεται η πραγματική οικονομική δραστηριότητα, με στόχο την καταπολέμηση της φοροαποφυγής (BEPS). Σκοπός τους είναι να παρέχουν ένα ενοποιημένο πλαίσιο για τις φορολογικές αρχές και τις επιχειρήσεις και να "αντιμετωπίσουν" τις πρακτικές διάβρωσης της φορολογικής βάσης και μεταφοράς κερδών. Οι οδηγίες αυτές αναθεωρούνται τακτικά, ενσωματώνοντας τις τελευταίες εξελίξεις, όπως αυτές που προκύπτουν από το πλαίσιο BEPS του ΟΟΣΑ/G20, εστιάζοντας ειδικά στις ενδοομιλικές χρηματοοικονομικές συναλλαγές και την κατανομή κερδών.

Βασικά Σημεία των Οδηγιών:

Φορολογική Συμμόρφωση (Tax Compliance): Οι επιχειρήσεις οφείλουν να συμμορφώνονται με το γράμμα και το πνεύμα της φορολογικής νομοθεσίας, παρέχοντας πλήρη και έγκαιρη πληροφόρηση στις αρχές.

Ενδοομιλικές Τιμολογήσεις (Transfer Pricing): Εφαρμογή της αρχής του πλήρους ανταγωνισμού στις τιμές μεταξύ συνδεδεμένων εταιρειών (π.χ. πώληση αγαθών, παροχή υπηρεσιών), ώστε να αντανακλούν τις τιμές αγοράς.

Διαφάνεια και Αναφορά (Transparency & Reporting): Υποχρέωση παροχής λεπτομερών πληροφοριών για τις δραστηριότητες και τις συναλλαγές εντός του ομίλου, ειδικά στο πλαίσιο του BEPS (Base Erosion and Profit Shifting).

Διαχείριση Φορολογικού Κινδύνου: Τα διοικητικά συμβούλια πρέπει να ενσωματώσουν τη φορολογική διακυβέρνηση στα συστήματα διαχείρισης κινδύνων τους, αξιολογώντας τους χρηματοοικονομικούς, ρυθμιστικούς κινδύνους και κινδύνους φήμης.

Και η δημοσίευση του ¨δικού μας" Υπουργείου Οικονομίας & Ανάπτυξης'

Η σύμβαση του ΟΗΕ για το δίκαιο της θάλασσας θεμέλιος λίθος για τη διευθέτηση διακρατικών διαφορών

Πώς μπορεί άραγε να δημιουργηθεί ένα πλαίσιο για την επίλυση διενέξεων σχετικών με τα θαλάσσια σύνορα και την εθνική κυριαρχία; Η σύμβαση του ΟΗΕ για το δίκαιο της θάλασσας έδωσε μια πρωτότυπη απάντηση, που ακόμη αποτελεί θεμέλιο λίθο για τη διευθέτηση διακρατικών διαφορών σχετικά με τα χωρικά ύδατα και την υφαλοκρηπίδα –και βεβαίως αφορά άμεσα την Ελλάδα.

www.monde-diplomatique.gr/cartes

Η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS) είναι διεθνής συμφωνία που θεσπίζει νομικό πλαίσιο για όλες τις θαλάσσιες δραστηριότητες. Από τον Ιούνιο του 2016, 168 χώρες είναι συμβαλλόμενα μέρη.

Η Σύμβαση προέκυψε από την τρίτη Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS III), η οποία πραγματοποιήθηκε μεταξύ 1973 και 1982. Αντικατέστησε τέσσερις συνθήκες της Σύμβασης του 1958 για την Ανοικτή Θάλασσα. Ετέθη σε ισχύ το 1994.

Ενώ ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών λαμβάνει έγγραφα επικύρωσης και προσχώρησης και τα Ηνωμένα Έθνη παρέχουν υποστήριξη στις συνεδριάσεις των κρατών μελών της Σύμβασης, η Γενική Γραμματεία του ΟΗΕ δεν έχει άμεσο επιχειρησιακό ρόλο στην εφαρμογή της Σύμβασης. Ένας εξειδικευμένος οργανισμός του ΟΗΕ, ο Διεθνής Οργανισμός Ναυσιπλοΐας, διαδραματίζει, ωστόσο, κάποιο ρόλο, καθώς και άλλοι φορείς, όπως η Διεθνής Επιτροπή Φαλαινοθηρίας και η Διεθνής Αρχή των Θαλάσσιων Βυθών, η οποία ιδρύθηκε από την ίδια τη Σύμβαση.

Η Συνθήκη συστηματοποιεί και κωδικοποιεί τα πρότυπα και τις αρχές του διεθνούς ναυτικού δικαίου, τα οποία βασίζονται σε αιώνες ναυτιλιακής εμπειρίας και εκφράζονται σε μεγάλο βαθμό στον Καταστατικό Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και τους τρέχοντες κανόνες διεθνούς ναυτικού δικαίου, όπως οι Συμβάσεις της Γενεύης του 1958. Ένα μεγάλο μέρος αυτών των απαιτήσεων ενισχύθηκαν περαιτέρω και επεκτάθηκαν.

Η Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας αποτελείται από προοίμιο, 17 μέρη και 9 παραρτήματα.

Μεταξύ άλλων, καλύπτει τα ακόλουθα θέματα

Χωρικά ύδατα

Η Σύμβαση ορίζει ότι κάθε κράτος έχει το δικαίωμα να καθορίσει τα χωρικά του ύδατα μέχρι ενός ορίου που δεν υπερβαίνει τα 12 ναυτικά μίλια, μετρούμενου από τη γραμμή βάσης που καθορίζεται στη Σύμβαση.

Στα πλοία δόθηκε το δικαίωμα αβλαβούς διέλευσης μέσω οποιωνδήποτε χωρικών υδάτων. Ως «αβλαβής διέλευση» ορίζεται από τη σύμβαση η διέλευση μέσα από ύδατα με ταχύ και συνεχή τρόπο, που δεν είναι «επιβλαβής για την ειρήνη, την καλή τάξη ή την ασφάλεια» του παράκτιου κράτους. Το ψάρεμα, η ρύπανση, η πρακτική των όπλων και η κατασκοπεία δεν είναι «αβλαβή», και τα υποβρύχια και άλλα υποθαλάσσια οχήματα πρέπει να πλοηγούνται στην επιφάνεια και να δείχνουν τη σημαία τους. Τα έθνη μπορούν επίσης να αναστείλουν προσωρινά την αβλαβή διέλευση σε συγκεκριμένες περιοχές των χωρικών τους υδάτων, εάν κάτι τέτοιο είναι απαραίτητο για την προστασία της ασφάλειάς τους.

Όταν οι ακτές δύο κρατών είναι γειτονικές ή αντικριστά, κανένα από αυτά τα κράτη δεν έχει το δικαίωμα, εκτός εάν συμφωνηθεί διαφορετικά, να επεκτείνει τα χωρικά του ύδατα πέρα ​​από μια μέση γραμμή της οποίας τα σημεία απέχουν ίση απόσταση από τα πλησιέστερα σημεία των γραμμών βάσης από τα οποία μετρώνται τα χωρικά ύδατα καθενός από τα εν λόγω κράτη, εκτός εάν λόγω της ύπαρξης ιστορικών δικαιωμάτων ή άλλων ειδικών περιστάσεων, είναι απαραίτητο να οριοθετηθούν τα χωρικά ύδατα και των δύο κρατών με άλλο τρόπο.

Συνορεύουσα ζώνη

Πέρα από το όριο των 12 ναυτικών μιλίων, υπάρχουν άλλα 12 ναυτικά μίλια από τη γραμμή βάσης, η συνορεύουσα ζώνη. Εδώ ένα κράτος μπορεί να συνεχίσει να επιβάλλει νόμους, για την: Αποτροπή παραβιάσεων των τελωνειακών, φορολογικών, μεταναστευτικών ή υγειονομικών νόμων και κανονισμών που διαπράττονται στο έδαφός του ή στα χωρικά του ύδατα; Τιμωρία των παραβιάσεων εκείνων των νόμων και κανονισμών που διαπράττονται στο έδαφός του ή στα χωρικά του ύδατα.

Αποκλειστική οικονομική ζώνη (ΑΟΖ)

Η αποκλειστική οικονομική ζώνη δεν μπορεί να εκτείνεται πέραν των 200 ν.μ. (370 χμ.) από τη γραμμή βάσης. Σε αυτήν την περιοχή, το παράκτιο έθνος έχει τα αποκλειστικά δικαιώματα εκμετάλλευσης όλων των φυσικών πόρων. Σε ειδικές περιστάσεις, ο όρος μπορεί να περιλαμβάνει τα χωρικά ύδατα και ακόμη και την υφαλοκρηπίδα. Πιο συγκεκριμένα, στην ΑΟΖ, το παράκτιο κράτος διαθέτει: Κυριαρχικά δικαιώματα για σκοπούς εξερεύνησης και εκμετάλλευσης, διατήρησης και διαχείρισης των φυσικών πόρων, έμβιων και μη, των υδάτων που γειτνιάζουν με τον βυθό και του βυθού και του υπεδάφους, καθώς και σε σχέση με άλλες δραστηριότητες με σκοπό την εξερεύνηση και οικονομική εκμετάλλευση της περιοχής, όπως παραγωγή ενέργειας που προέρχεται από τα υδάτινα ρεύματα και τους ανέμους;    Δικαιοδοσία, σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις της Σύμβασης, όσον αφορά:

o    ίδρυση και χρήση τεχνητών νησιών, εγκαταστάσεων και κατασκευών

o    θαλάσσια επιστημονική έρευνα

o    προστασία και διατήρηση του θαλάσσιου περιβάλλοντος

Άλλα δικαιώματα και υποχρεώσεις που προβλέπονται στην ίδια Σύμβαση.

Η ΑΟΖ εισήχθη για να σταματήσουν οι ολοένα και πιο έντονες συγκρούσεις για τα αλιευτικά δικαιώματα, αλλά και για τη δυνατότητα εξόρυξης του πετρελαίου. Από το 1947 που πέτυχε η υπεράκτια τοποθέτηση πλατφόρμας πετρελαίου στον Κόλπο του Μεξικού, η οποία επαναλήφθηκε σύντομα σε άλλα μέρη του κόσμου, μέχρι το 1970 ήταν τεχνικά εφικτό να λειτουργήσει σε ύδατα βάθους 4.000 μέτρων. Τα ξένα κράτη έχουν την ελευθερία ναυσιπλοΐας και υπερπτήσεων πάνω από την ΑΟΖ, με την επιφύλαξη των κανονισμών των παράκτιων κρατών. Τα ξένα κράτη μπορούν επίσης να τοποθετήσουν υποθαλάσσιους σωλήνες και καλώδια.

Υφαλοκρηπίδα

Είναι η φυσική προέκταση μιας ηπείρου, η οποία καλύπτεται κατά τη διάρκεια μεσοπαγετώνων περιόδων όπως η σημερινή εποχή από σχετικά ρηχές θάλασσες και κόλπους. Ξεκινάει από την ακτή και συνήθως καταλήγει σε ένα σημείο στην περιοχή της αυξανόμενης κλίσης. Ο βυθός πίσω από αυτή την κλίση είναι το υφαλοπρανές. Πίσω από το υφαλοπρανές βρίσκεται το ηπειρωτικό ανύψωμα, που καταλήγει να ενώνεται με τον βαθύ βυθό, την αβυσσαλέα πεδιάδα.

Σε χωρικά ύδατα 12 μιλίων

Σύμφωνα με τη Σύμβαση, η υφαλοκρηπίδα ενός παράκτιου κράτους περιλαμβάνει την κοίτη και το υπέδαφος των υποθαλάσσιων περιοχών που εκτείνονται πέρα ​​από τα χωρικά ύδατά του και σε όλη τη φυσική επέκταση της επικράτειάς του μέχρι το εξωτερικό άκρο του ηπειρωτικού περιθωρίου ή μέχρι μια απόσταση των 200 ν.μ. από τη γραμμή βάσης, στην περίπτωση όπου το εξωτερικό άκρο της ηπείρου δεν φτάνει σε αυτή την απόσταση. Με τη σειρά του, το ηπειρωτικό περιθώριο περιλαμβάνει τη βυθισμένη επιμήκυνση της ηπειρωτικής μάζας του παράκτιου κράτους και αποτελείται από την κοίτη και το υπέδαφος της υφαλοκρηπίδας, το υφαλοπρανές και το ηπειρωτικό ανύψωμα. Δεν περιλαμβάνει τον βαθύ ωκεάνιο πυθμένα με τις ωκεάνιες κορυφογραμμές του ή το υπέδαφός του.

Η υφαλοκρηπίδα ενός κράτους μπορεί να υπερβαίνει τα 200 ν.μ. μέχρι να τελειώσει η φυσική παράταση. Ωστόσο, δεν μπορεί ποτέ να υπερβαίνει τα 350 ν.μ. (650 χλμ.) από τη γραμμή βάσης, ούτε μπορεί να υπερβαίνει τα 100 ν.μ. (190 χλμ) πέρα από το ισοβαθές των 2.500 μέτρων (η γραμμή που συνδέει το βάθος των 2 500 μ). Τα παράκτια κράτη έχουν το δικαίωμα να συλλέγουν ορυκτά και μη έμβια υλικά στο υπέδαφος της υφαλοκρηπίδας τους, με τον αποκλεισμό άλλων κρατών. Τα παράκτια κράτη έχουν επίσης αποκλειστικό έλεγχο στους έμβιους πόρους που είναι «συνδεδεμένοι» στην υφαλοκρηπίδα, αλλά όχι σε πλάσματα που ζουν στη στήλη του νερού πέρα από την αποκλειστική οικονομική ζώνη.

Η Σύμβαση, μεταξύ άλλων θεμάτων, καθιερώνει έναν ορισμό για το αρχιπελαγικό κράτος και τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να καθορίσει τα όριά του.

Θεσπίζει γενικές υποχρεώσεις για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος και την ελευθερία της επιστημονικής έρευνας στην ανοιχτή θάλασσα. Δημιουργεί επίσης ένα καινοτόμο νομικό καθεστώς για την οργάνωση και τον έλεγχο των δραστηριοτήτων στον βυθό της θάλασσας και στον πυθμένα του ωκεανού και στο υπέδαφός του εκτός των ορίων της εθνικής δικαιοδοσίας (τομέας που ονομάζεται Ζώνη), που ανακηρύχθηκε κοινή κληρονομιά της ανθρωπότητας (η Ζώνη και οι πόροι της) και για την οποία είναι αρμόδια η Διεθνής Αρχή των Θαλάσσιων Βυθών, ιδίως με σκοπό τη διαχείριση των πόρων της.

Αναγνωρίζει τα περίκλειστα κράτη, δηλαδή τα κράτη που δεν έχουν θαλάσσια ακτή, το δικαίωμα πρόσβασης από και προς τη θάλασσα, χωρίς να υπόκεινται σε δασμούς, φόρους ή άλλες επιβαρύνσεις από τα κράτη διέλευσης, με εξαίρεση τα τέλη που επιβάλλονται για συγκεκριμένες υπηρεσίες που παρέχονται σε σχέση με αυτές τις μετακινήσεις.

Οι ασαφείς και οι διαφωνούντες

Η θέση των ΗΠΑ απέναντι στη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS) είναι παράδοξη: αν και ποτέ δεν την κύρωσαν, αυτοανακηρύχθηκαν σε προστάτη του δικαίου της θάλασσας και πραγματοποιούν ναυτικές επιχειρήσεις για να υπενθυμίσουν την αρχή της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας εντός των χωρικών υδάτων άλλων κρατών, ιδιαίτερα στη Θάλασσα της Νότιας Κίνας, στα ανοιχτά των νήσων Πάρασελ και Σπάρτλεϋ, των οποίων την κυριότητα διεκδικεί η Κίνα. Το Τμήμα ΧΙ της UNCLOS αναδιατυπώθηκε για να ικανοποιήσει την Ουάσιγκτον και, από την εποχή του Ρόναλντ Ρήγκαν, όλοι οι πρόεδροι των ΗΠΑ έχουν ταχθεί υπέρ της Σύμβασης, με εξαίρεση τον Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος δεν είχε λάβει θέση για το ζήτημα. Η κυβέρνηση του Μπαράκ Ομπάμα είχε περιλάβει την υιοθέτηση του κειμένου στις προτεραιότητές της, όμως οι διαδικασίες κύρωσης των διεθνών συμβάσεων από τη Γερουσία αποτελούν εμπόδιο, καθώς απαιτούν πλειοψηφία δύο τρίτων.

Αντίθετα, η Κίνα, η οποία έχει υπογράψει τη Σύμβαση από το 1982, δίνει την εντύπωση ότι αποστασιοποιείται από αυτό το μνημείο του διεθνούς δικαίου. Εξαρχής, το Πεκίνο είχε αρνηθεί στα πολεμικά πλοία την αρχή της αβλαβούς διέλευσης από τα χωρικά του ύδατα. Μετά την απόφαση της 12ης Ιουλίου 2016 σχετικά με τη Θάλασσα της Νότιας Κίνας, η Λαϊκή Δημοκρατία αρνείται τον χαρακτήρα της Σύμβασης ως «Συντάγματος των Ωκεανών» και αναπτύσσει νέες νομικές έννοιες προκειμένου να υποστηρίξει όλα όσα θεωρεί ως ιστορικά της δικαιώματα σε αυτή τη ζώνη. Για τον σκοπό αυτό, μπορεί να υπολογίζει στην υποστήριξη μερικών «διαφωνούντων» με το δίκαιο της θάλασσας: ορισμένων κρατών της Λατινικής Αμερικής που θεωρούν ότι διαθέτουν πλήρη εθνική κυριαρχία και όχι απλή δικαιοδοσία στα 200 ναυτικά μίλια των ΑΟΖ τους, αλλά και χωρών όπως η Τουρκία, που διατυπώνουν τις δικές τους θέσεις πάνω στο δίκαιο των νήσων. Αυτές οι αμφισβητήσεις από μια δύναμη πρώτου μεγέθους παραμένουν περιθωριακές και δεν έχουν επίπτωση στο σύνολο της αρχιτεκτονικής του δικαίου της θάλασσας. Ωστόσο, η στάση του Πεκίνου θα μπορούσε να παρακινήσει και άλλες χώρες να πάρουν αποστάσεις από το δίκαιο της θάλασσας.

Πηγές: Κύρωση της Σύμβασης του ΟΗΕ από την Ελλάδα

Το δίκαιο της θάλασσας, ένα διπλωματικό κατόρθωμα

Βικιπαιδεια

Έκθεση EuroMemorandum 2025 «Η Ευρώπη και ο κόσμος πέρα από την πολυκρίση: Πιθανά μέλλοντα»

By Banyai Istvan 1974

Τριάντα χρόνια ζωής συμπληρώνει φέτος το δίκτυο Ευρωπαίων Οικονομολόγων για μια Εναλλακτική Οικονομική Πολιτική στην Ευρώπη, που απαρτίζεται από ετερόδοξους οικονομολόγους και κοινωνικούς και πολιτικούς επιστήμονες.

Το δίκτυο, που είναι γνωστό ως EuroMemo Group (https://euromemo.eu), συντάσσει κάθε χρόνο μια έκθεση/υπόμνημα (Euromemorandum) κριτικής αποτίμησης των οικονομικών, κοινωνικών και πολιτικών εξελίξεων στην ΕΕ από τη σκοπιά του κόσμου της εργασίας, των ασθενέστερων στρωμάτων, και της αποτροπής της κλιματικής καταστροφής με όρους παγκόσμιας περιβαλλοντικής δικαιοσύνης και διατυπώνει εναλλακτικές προτάσεις στα πεδία της οικονομικής και κοινωνικής πολιτικής της ΕΕ με στόχο τον ριζικό οικολογικό και κοινωνικό μετασχηματισμό των ευρωπαϊκών οικονομιών.

Η φετινή έκθεση, η οποία τιτλοφορείται «Η Ευρώπη και ο κόσμος πέρα από την πολυκρίση: Πιθανά μέλλοντα», αναλύει κριτικά τόσο τις πρόσφατες εξελίξεις στην οικονομική, κοινωνική και βιομηχανική πολιτική της ΕΕ όσο και τις στρατηγικές κατευθύνσεις και εναλλακτικές προοπτικές της Ένωσης με βάση την εμπειρία των 25 ετών από την ίδρυση της ΟΝΕ και τις πρόσφατες στρατηγικές αποφάσεις της EΕ για μια ενεργή βιομηχανική πολιτική, που θα στηρίζεται στον προσανατολισμό μεγάλου όγκου των δημόσιων επενδύσεων των κρατών μελών και ευρωπαϊκών πόρων στους εξοπλισμούς και τις πολεμικές δαπάνες.

Εξάλλου, το φετινό συνέδριο του EuroMemo Group, που θα πραγματοποιηθεί στις 22-23 Σεπτεμβρίου στην Αθήνα (Πάντειο Πανεπιστήμιο), πραγματεύεται το κρίσιμο ζήτημα του προσανατολισμού της Ευρώπης: «Πού βαδίζει η Ευρώπη: Στρατιωτικοποίηση ή Κοινωνικός και Οικολογικός Μετασχηματισμός;» (Europe Quo Vadis: Militarisation or Socio-Ecological Transformation?).

Η έκθεση EuroMemorandum 2025 θα παρουσιαστεί σε εκδήλωση-συζήτηση που θα διοργανώσει το Ινστιτούτο Εναλλακτικών Πολιτικών ΕΝΑ, τη Δευτέρα 30 Ιουνίου, στις 18:30, στον χώρο εκδηλώσεών του (Ζαλοκώστα 8, Αθήνα – 2ος όροφος).

Εισηγούνται:

Μαρία Καραμεσίνη, καθηγήτρια Οικονομικών της Εργασίας & της Κοινωνικής Πολιτικής, Πάντειο Πανεπιστήμιο, πρ. διοικήτρια ΟΑΕΔ, μέλος της Συντονιστικής Επιτροπής του EuroMemo Group, μέλος Γνωμοδοτικού Συμβουλίου ΕΝΑ

Μαρίκα Φραγκάκη, οικονομολόγος, συμπρόεδρος της Συντονιστικής Επιτροπής του EuroMemo Group, μέλος του ΔΣ του Ινστιτούτου Νίκος Πουλαντζάς

Σχολιάζει ο Λόης Λαμπριανίδης, εκτελεστικός διευθυντής, Πάντειο Πανεπιστήμιο, αφ. καθηγητής ΠΑΜΑΚ, πρ. ΓΓ Ιδιωτικών Επενδύσεων υπ. Οικονομίας & Ανάπτυξης, μέλος Γνωμοδοτικού Συμβουλίου ΕΝΑ

Τη συζήτηση θα συντονίσει ο Γιάννης Κιμπουρόπουλος, δημοσιογράφος, Εφημερίδα των Συντακτών

Διαβάστε εδώ την Έκθεση

 

9 Μάη: Κανείς και τίποτα δεν θα ξεχαστεί (του Δημήτρη Βασιλείου)

                            Ψυχή μου λευκή, στην αγορά της λύπης μη με ξοδέψεις.

Συμπληρώνονται στις 9 Μάη 2025, ογδόντα χρόνια από την ημέρα, 9 Μάη 1945, που ο Κόκκινος Στρατός της Σοβιετικής Ένωσης έμπηξε την Κόκκινη Σημαία της Νίκης στην καρδιά του φασιστικού τέρατος, μέσα στην ίδια του τη φωλιά, αναγκάζοντας την φασιστική Γερμανία σε πλήρη και απόλυτη συνθηκολόγηση.

Περισσότερα εδώ

Η Ευρώπη και η Ασία περιοχές με τους περισσότερους οικονομικούς μετανάστες

Από το 2000, ο ΔΟΜ συντάσσει εκθέσεις παγκόσμιας μετανάστευσης. Η Έκθεση Παγκόσμιας Μετανάστευσης 2024, η δωδέκατη στη σειρά εκθέσεων παγκόσμιας μετανάστευσης, έχει εκπονηθεί για να συμβάλει στην αυξημένη κατανόηση της μετανάστευσης σε όλο τον κόσμο. Αυτή η νέα έκδοση παρουσιάζει βασικά δεδομένα και πληροφορίες σχετικά με τη μετανάστευση καθώς και θεματικά κεφάλαια για εξαιρετικά επίκαιρα ζητήματα μετανάστευσης.

Ο πληθυσμός των διεθνών μεταναστών

Η Ευρώπη και η Ασία φιλοξένησαν η καθεμία περίπου 87 και 86 εκατομμύρια διεθνείς μετανάστες, αντίστοιχα – που αποτελούν το 61% του παγκόσμιου αποθέματος διεθνών μεταναστών.

Αυτές τις περιοχές ακολούθησε η Βόρεια Αμερική, με σχεδόν 59 εκατομμύρια διεθνείς μετανάστες το 2020, ή το 21% του παγκόσμιου αποθέματος μεταναστών, η Αφρική με 9%, η Λατινική Αμερική και η Καραϊβική με 5% και η Ωκεανία με 3%.

Σε σύγκριση με το μέγεθος του πληθυσμού σε κάθε περιοχή, τα μερίδια των διεθνών μεταναστών το 2020 ήταν υψηλότερα στην Ωκεανία, τη Βόρεια Αμερική και την Ευρώπη, όπου οι διεθνείς μετανάστες αντιπροσώπευαν, αντίστοιχα, το 22 τοις εκατό, το 16 τοις εκατό και το 12 τοις εκατό του συνολικού πληθυσμού. Συγκριτικά, το μερίδιο των διεθνών μεταναστών είναι σχετικά μικρό στην Ασία και την Αφρική (1,8% και 1,9%, αντίστοιχα) και τη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική (2,3%).

Ωστόσο, η Ασία γνώρισε την πιο αξιοσημείωτη ανάπτυξη από το 2000 έως το 2020, στο 74 τοις εκατό (περίπου 37 εκατομμύρια άνθρωποι σε απόλυτες τιμές). Η Ευρώπη γνώρισε τη δεύτερη μεγαλύτερη ανάπτυξη κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, με αύξηση 30 εκατομμυρίων διεθνών μεταναστών, ακολουθούμενη από αύξηση κατά 18 εκατομμύρια στη Βόρεια Αμερική και 10 εκατομμύρια στην Αφρική.

Στην Ελλάδα ήταν 1.340.500 ή το 12,9% του πληθυσμού, από τους οποίους Αλβανοί 446.000 και Βούλγαροι 74.000. Μεταξύ των πρώτων χωρών στο κόσμο σε ποσοστό διεθνών μεταναστατών στο πληθυσμό τους είναι: ΗΑΕ 88%, Κατάρ 77%, Κουβέϊτ 73%, Σιγκαπούρη 43%, Σαουδική Αραβία 39%. Μεταξύ των παραδοσιακά ανεπτυγμένων χωρών ξεχωρίζουν: Καναδάς 21%, Σουηδία 20% και Γερμανία 19%

Τα οικονομικά εμβάσματα

Τα διεθνή εμβάσματα είναι χρηματικές μεταφορές ή μεταφορές σε είδος που πραγματοποιούνται από μετανάστες απευθείας σε οικογένειες ή κοινότητες στις χώρες καταγωγής τους.

Η Παγκόσμια Τράπεζα συγκεντρώνει παγκόσμια δεδομένα για τα διεθνή εμβάσματα, παρά τα μυριάδες κενά δεδομένων, τις διαφορές ορισμού και τις μεθοδολογικές προκλήσεις κατά την κατάρτιση ακριβών στατιστικών. Τα δεδομένα της, ωστόσο, δεν καταγράφουν μη καταγεγραμμένες ροές μέσω επίσημων ή ανεπίσημων καναλιών και, επομένως, το πραγματικό μέγεθος των παγκόσμιων εμβασμάτων είναι πιθανό να είναι μεγαλύτερο από τις διαθέσιμες εκτιμήσεις.

Τα διαθέσιμα στοιχεία αντικατοπτρίζουν μια συνολική αύξηση των εμβασμάτων τις τελευταίες δεκαετίες, από 128 δισεκατομμύρια δολάρια το 2000 σε 831 δισεκατομμύρια δολάρια το 2022.

Το 2022, η Ινδία, το Μεξικό, η Κίνα, οι Φιλιππίνες και η Αίγυπτος ήταν (με φθίνουσα σειρά) οι πέντε κορυφαίες χώρες αποδέκτες εμβασμάτων, αν και η Ινδία ήταν πολύ πάνω από τις υπόλοιπες, με συνολικά εισερχόμενα εμβάσματα που ξεπερνούσαν τα 111 δισεκατομμύρια δολάρια, η πρώτη χώρα που έφτασε και μάλιστα ξεπέρασε τα 100 δισεκατομμύρια δολάρια.

Οι χώρες υψηλού εισοδήματος είναι σχεδόν πάντα η κύρια πηγή εμβασμάτων. Για δεκαετίες, οι Ηνωμένες Πολιτείες ήταν σταθερά η κορυφαία χώρα αποστολής εμβασμάτων, με συνολική εκροή 79 δισεκατομμυρίων δολαρίων το 2022, ακολουθούμενες από τη Σαουδική Αραβία (39 δισεκατομμύρια δολάρια), την Ελβετία (31,9 δισεκατομμύρια δολάρια) και τη Γερμανία (25,6 δισεκατομμύρια δολάρια).

Ολόκληρη η έκθεση εδώ (αγγλ.)

Για τις επιπτώσεις στη χώρα μας των εχθροπραξιών στη Μέση Ανατολή.

Μεσόγειος Credit Sabine Rethore

Στο πολιτικό σκηνικό της Ελλάδας τα κόμματα δεν μας έχουν συνηθίσει δεκάδες χρόνια τώρα να αφήνουν πίσω τους μικροκομματικούς υπολογισμούς και να συνεννοούνται για τα μεγάλα θέματα του σήμερα και του αύριο της χώρας (ασφάλεια, ενέργεια, δημογραφικό, υγεία, παιδεία κ.α). Οι εχθροπραξίες στη Λωρίδα της Γάζας και στον Λίβανο που φαίνεται οτι θα συνεχιστούν για σημαντικό χρονικό διάστημα έχουν πολλές επιπτώσεις για την Ελλάδα:

Θέματα ασφάλειας

• Μεταναστευτική πίεση: Η Ελλάδα αντιμετωπίζει ήδη αυξημένες μεταναστευτικές ροές και η σύγκρουση θα μπορούσε να επιδεινώσει αυτό το ζήτημα. Η ελληνική κυβέρνηση έχει προειδοποιήσει ότι η κλιμάκωση της βίας στη Μέση Ανατολή μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση των μεταναστών χωρίς έγγραφα - βλ. https://www.voanews.com/a/greece-warns-israel-hamas-war-will-add-migration-pressure/7305212 .html.

• Περιφερειακή σταθερότητα: Η σύγκρουση ενισχύει την περιφερειακή αστάθεια, η οποία θα μπορούσε να έχει επιπτώσεις στην ασφάλεια για την Ελλάδα, ειδικά εάν οι εντάσεις επεκταθούν σε γειτονικές χώρες - βλ. https://english.elpais.com/international/2024-01-07/danger-of-gaza-war -spillover-peaks-in-middle-east-after-three-months-of-fighting.html.

Οικονομικός αντίκτυπος

• Τουρισμός: Ο τουριστικός τομέας της Ελλάδας θα μπορούσε να επηρεαστεί από την περιφερειακή αστάθεια. Οι πιθανοί ταξιδιώτες ενδέχεται να αποφύγουν την περιοχή λόγω ανησυχιών για την ασφάλεια, επηρεάζοντας την οικονομία της - βλ. https://greekreporter.com/2024/10/02/relations-greece-israel-palestine/.

• Τομέας ενέργειας: Η Ελλάδα έχει ενεργειακούς δεσμούς με το Ισραήλ, συμπεριλαμβανομένων συνεργασιών σε έργα φυσικού αερίου. Η σύγκρουση θα μπορούσε να διαταράξει αυτά τα έργα και να επηρεάσει τον ενεργειακό εφοδιασμό - βλ. https://greekreporter.com/2024/10/02/relations-greece-israel-palestine/.

Διπλωματικές Σχέσεις

• Πράξη εξισορρόπησης: Η Ελλάδα διατηρεί μια λεπτή ισορροπία στις σχέσεις της με το Ισραήλ και την Παλαιστίνη. Η σύγκρουση θέτει την Ελλάδα σε μια προκλητική διπλωματική θέση, να κρατήσει καλές σχέσεις και με τους δυο εμπλεκόμενους - δεν είναι ακατόρθωτο, το έχει πετύχει η Τουρκία στις σχέσεις της με Ρωσία και Ουκρανία -  τόσο στο διπλωματικό τομέα όσο και στο δημόσιο αίσθημα -  βλ. https://greekreporter.com/2024/10/02/relations-greece-israel-palestine/.

• Ανθρωπιστικός Ρόλος: Η Ελλάδα έχει συμμετάσχει σε ανθρωπιστικές προσπάθειες, παρέχοντας βοήθεια και υποστήριξη στις πληγείσες περιοχές. Αυτός ο ρόλος είναι πιθανό να επεκταθεί καθώς η σύγκρουση συνεχίζεται - βλ. https://greekreporter.com/2024/10/02/relations-greece-israel-palestine/.

Οι πολιτικές δυνάμεις της χώρας θα έπρεπε να αφήσουν τις μικροκομματικές σκοπιμότητες στη πάντα, να συνεννοηθούν, να παρακολουθουν στενά την κατάσταση και να προετοιμάστούν για να αντιμετωπίσουν ενιαία τυχόν πιθανές επιπτώσεις και ακόμη μεγαλύτερους κινδύνους.