Λαζάρου μνήμη (Δ.Βασιλείου)

Paul Cezanne, Les joueurs de cartes, 1892–1895, Courtauld Institute of Art, London

Κάθε χρόνο, τέτοιες, περίπου, μέρες μπαίνουμε σε μια περίοδο έμπλεη πάθους και παθών, θαυμάτων και θαυματουργών, πόθων και προσδοκιών, απογοητεύσεων κι' ελπίδων. Με την ανάσταση της φύσης λόγω Άνοιξης, με την ανάσταση του Λαζάρου και του Ιησού, λόγω πίστης και θρησκείας, θεωρείται από πολλούς - ευτυχώς όχι απ' όλους - ότι κάπως έτσι θα προκύψει και η κοινωνική ανάσταση, ελέω Θεού και προσευχής, προικισμένων ηγετών και θαυματουργών, ελέω της καλής μας τύχης και ευτυχών φυσικών ή μη συμπτώσεων. Γνωρίζοντας, όπως και όλοι σας, ότι τίποτε δεν άλλαξε ποτέ με προσευχές και παρακλήσεις, με εκχωρήσεις  κι' υποκλίσεις ... σας προτείνω να διαβάσετε το ποίημά μου " Λαζάρου μνήμη " (Δημήτρης Βασιλείου)

Χρόνια έψαχνα, κι’ ακόμα ψάχνω,

έναν φίλο για να βρω,

όπως ο Λάζαρος εκείνος.

Τίποτα όμως!

Χαθήκαν οι θαυματουργοί

ή ήταν παραμύθι;

 

Όσες φορές κι’ αν έστησα καρτέρι

πάνω απ’ τους τάφους εκεινών,

υπόσχεση που είχαν λάβει

για φωτεινή ανάσταση,

ποτέ δεν άκουσα το «δεύρο έξω».

Τα μνημόσυνα συνεχίζονται!

 

Ρώτησα τους ειδήμονες,

τους τελετάρχες των ετησίων αναστάσεων,

και με γλυκειά φωνή μου είπαν:

«Περίμενε και προσευχήσου,

θα ’ρθεί  μια δεύτερη ζωή!»

Έσκαψα στου χρόνου το βάθος,

καμιάν ανάσταση δεν βρήκα,

κανείς δεν έζησε για δεύτερη φορά!

 

 

Ώσπου μια μέρα,

στο κέντρο της πόλης,

σ’ ένα στενό,

 πιο πέρα απ’ την πλατεία,

που τη φτώχεια τους είχαν απλωμένη

άνεργοι και μετανάστες,

συνάντησα τον Ποιητή,

αυτόν , που όλοι λέγανε τρελό,

τον αποσυνάγωγο των σαλονιών

της καθωσπρέπει ποίησης

και μ’ όλο τον καημό μου ρώτησα:

«Θα βρούμε κάποτε αυτόν

που θα μας αναστήσει;»

Βαθιά με κοίταξε στα μάτια

και με φωνή που θύμιζε

τον ερχομό της Άνοιξης, μου είπε:

«Δεν θα βρεθεί ποτέ, κανείς,

κανέναν ν’ αναστήσει!

Η ίδια σου η ζωή και η ανάστασή σου,

πίστεψέ με και πες το και στους άλλους,

μέσα στα χέρια τα δικά σας είναι.

Προσέξτε, όμως,

προσέξτε, μη σας κόψουνε τα χέρια!»

 

 

11. 04. 2025                                                             

Ποίηση - η απόλυτη ελευθερία του ανθρώπου και των ονείρων του (του Δ.Βασιλείου)

Luigi Rincicotti .Untitled

Η ποίηση ανέκαθεν βρισκόταν στη ψυχή, αλλά και στην καθημερινή ζωή των ανθρώπων, διότι ήταν και παραμένει συνυφασμένη με το ιδανικό της ελευθερίας, με τον πόθο για ελευθερία, με τον έρωτα μιας ελεύθερης ζωής.

Η εγγενής τάση, η αιώνια ώθηση του ατόμου και ταυτόχρονα ολόκληρης της κοινωνίας προς την ελευθερία, η οποία αποτελούσε και αποτελεί θεμελιακό χαρακτηριστικό της ποίησης, τρόμαζε και τρομάζει τους «άρχοντες» και τους «κρατούντες». Για το λόγο αυτό, η προσπάθεια αποξένωσης του ανθρώπου από την ποίηση όχι μόνο παραμένει σε ισχύ, αλλά εντείνεται και οξύνεται.

Στον αντίποδα και κόντρα σ’ αυτή την προσπάθεια της εξουσίας, της κάθε εξουσίας, μεγάλο, πρωταρχικό θα έλεγα, καθήκον όλων μας, κυρίως των ποιητών, αποτελεί η «κάθοδος» της ποίησης και των ποιητών στον κάθε άνθρωπο, να του δώσουμε την δυνατότητα όχι μόνο να διαβάζει, αλλά να κοινωνεί με ποίηση και να επικοινωνεί μέσω της ποίησης, στην αέναη κίνηση προς την ελευθερία.

Αδήριτη ανάγκη και προϋπόθεση - η ελευθερία της ποίησης και των ποιητών.

ΛΕΥΤΕΡΙΑ ΣΤΟΥΣ ΠΟΙΗΤΕΣ

Λευτερώστε

την ποίηση και τους ποιητές

απ’ τη θηλιά των αντιτύπων

κι’ απ’ τα φιλιά των κριτικών.

Λευτερώστε

την ποίηση και τους ποιητές

από διαγωνισμούς, από βραβεία

και απ’ του κράτους τη φροντίδα.

Λευτερώστε

την ποίηση και τους ποιητές

απ’ των αστών τα καθωσπρέπει

και το νομοταγές σινάφι τους.

17.07.2025, Αθήνα

Αποκρυπτογράφηση (Δ.Βασιλείου)

Αποκρυπτογραφείστε

τις υπόγειες ρίζες

της επίγειας φτώχειας.

Αποκρυπτογραφείστε

τους μυστικούς κώδικες

των φυλακών του μυαλού.

Αποκρυπτογραφείστε

τα βάθη της μοναξιάς

για να ερωτευθείτε.

Αποκρυπτογραφείστε

τα σκοτάδια του “εγώ”

για να λάμψει το “εμείς”.

Αποκρυπτογραφείστε

τους φόβους του παρόντος

να θαρρευτεί το μέλλον.

Αποκρυπτογραφείστε

τα λάθη του σήμερα

για να ’ρθει το αύριο.

Αποκρυπτογραφείστε

τα βάσανα της σκλαβιάς

κι’ απελευθερωθείτε.

Αποκρυπτογραφείστε

τη θανή των ονείρων

και επαναστατείστε.

Αποκρυπτογραφείστε

την ιστορία τώρα.

Αύριο θα ’ναι αργά.

21-22.02.2026, Αθήνα

ΤΟ ΤΡΕΝΟ ΤΩΝ ΟΚΤΩ (στον Μάνο Ελευθερίου)

Έφυγε το τρένο, Μάνο,

έφυγε στις οχτώ!

Μα εμείς αργήσαμε,

το χάσαμε το τρένο των οχτώ!

Αφού το ξέρατε, θα μου πεις,

γιατί αργήσατε; Γιατί το χάσατε;

Το ’χαμε ρίξει στην κουβέντα,

δημιουργική, σοβαρή συζήτηση, το είπαν κάποιοι.

Θα πάρουμε τρένο

ή να πάμε με τα πόδια;

Θέλουν όλοι να πάρουμε τρένο;

Κι αν πάρουμε τρένο,

θα πάρουμε αυτό των οχτώ

ή να βρούμε άλλην ώρα;

Κι ο χρόνος κυλούσε

χωρίς να μας περιμένει!

Ποιοι θα μπούνε στο τρένο

και ποιοι θα είναι οδηγοί;

Περνούσε η ώρα,

μα τα ρολόγια των οδηγών

ή ήταν σταματημένα

ή πήγαιναν πίσω, πολύ πίσω!

Άσε που κάποιοι ήταν χωρίς ρολόγια!

Τα είχαν παραδώσει,

κρυφά από μας,

σ’ αυτούς, που δεν θέλανε να πάρουμε το τρένο!

Κι ο χρόνος κυλούσε

χωρίς να μας περιμένει!

Μερικοί φώναξαν:

τρέξτε να προλάβουμε το τρένο!

Όποιος θέλει και μπορεί.

Τότε, κάποια ρολόγια δούλεψαν

και βρήκαν τον χρόνο,

αυτών των μερικών,

λειψό!

Τους σκότωσαν!

Κι ο χρόνος κυλούσε

χωρίς να μας περιμένει!

Εμείς, οι πολλοί, στεκόμασταν

ματωμένοι,

πεινασμένοι,

κουρασμένοι,

ορφανοί,

ανήμποροι ν’ αποφασίσουμε.

Kαι χάσαμε το τρένο των οχτώ!

Τώρα, χωμένοι σε τρύπες και ιδρύματα,

γι’ αυτούς που έχασαν το τρένο,

αλυσοδεμένοι

και με σειρήνες γύρω μας

κρατάμε την καρδιά μας λεύτερη,

το μυαλό μας ζωντανό

και μέσα μας, βαθιά,

τη μνήμη και την περηφάνια μας

κι αναπολούμε το μέλλον,

κοντεύοντας την ώρα του επόμενου τρένου!

Μόνο που δεν δίνουμε, πλέον,

σημασία στην ώρα, οχτώ … εννιά … δέκα …

Το τρένο, όμως, να το βρούμε,

όλοι εμείς οι πολλοί,

να βρούμε το τρένο

που να μας πάει

σε μιαν άλλη, καινούργια,

καλύτερη κι ελεύθερη ζωή!

Δημήτρης Βασιλείου - 20.06.2024, Αθήνα

Κρατείστε τη μνήμη (του Δημήτρη Βασιλείου)

Τις τελευταίες ημέρες "κυριαρχεί" το θέμα με τις φωτογραφίες απ' τις τελευταίες στιγμές των 200 κομμουνιστών, καθώς οδηγούνται για εκτέλεση, από τους ναζί κατακτητές Γερμανούς, στον τοίχο της Καισαριανής την Πρωτομαγιά του 1944.
Το ζήτημα της ιστορικής, κοινωνικής, ταξικής και όχι μόνον μνήμης, αποτελεί συστατικό στοιχείο της πορείας της κοινωνίας στο μέλλον (Δ.Βασιλείου)

Κρατείστε στη μνήμη σας

τη ζωή που έχει περάσει.

 

Κρατείστε τη μνήμη σας

σημαία στο σήμερα,

διαθήκη στο αύριο.

 

Κρατείστε τη μνήμη σας

σαν κάστρο τελευταίο,

κόντρα στους πολιορκητές

 

Κρατείστε τη μνήμη ζωντανή.

 

Καταργείστε το θάνατο.

 

 

6-11/07/2023

Αθήνα

".....παραμονή Πρωτομαγιάς του 1944, η ναζιστική διοίκηση εξέδωσε μία ακόμη ανακοίνωση:

"Την 27 Απριλίου 1944 κομμουνιστικαί συμμορίαι παρά τους Μολάους κατόπιν μίας εξ ενέδρας επιθέσεως εδολοφόνησαν ανάνδρως έναν Γερμανόν στρατηγόν και 3 συνοδούς του. Πολλοί Γερμανοί στρατιώται ετραυματίσθησαν.
Ως αντίποινα θα εκτελεσθή: Ο τυφεκισμός 200 κομμουνιστών την 1 Μαΐου 1944.
Ο τυφεκισμός όλων των ανδρών τους οποίους θα συναντήσουν τα γερμανικά στρατεύματα επί της οδού Μολάων προς την Σπάρτην έξωθεν των χωρίων"

Τι είχε συμβεί;

Πιθανότατα στις 12η Απριλίου και όχι στις 27 όπως αναφέρει η γερμανική ανακοίνωση ίσως για να δώσει την αίσθηση επείγοντος ένας λόχος του ΕΛΑΣ έστησε ενέδρα στη θέση Γκαγκανιά, κοντά στη Μονεμβασιά, σε μια μικρή φάλαγγα Γερμανών. Η φάλαγγα εξοντώθηκε: δεκαέξι στρατιώτες νεκροί και τέσσερις αξιωματικοί. Μεταξύ των αξιωματικών όμως υπήρχε ένας πολύ σπουδαίος, ο αντιστράτηγος Κρεζ, στρατιωτικός διοικητής Πελοποννήσου.
Σε κάθε περίτπωση, την Πρωτομαγιά είχε έρθει η ώρα των ναζιστικών αντιποίνων.
Οι 200 ήταν έγκλειστοι, οι πιο πολλοί παλιά στελέχη του ΚΚΕ που από την εποχή της 4ης Αυγούστου, χωρίς διακοπή, παρέμεναν στις φυλακές.
Οδηγήθηκαν στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής και εκεί τουφεκίστηκαν κατά ομάδες ανά 20. Η επόμενη εικοσάδα, πριν στηθεί μπροστά στο απόσπασμα, παραλάμβανε τα πτώματα των προηγούμενων 20 και τα τοποθετούσε στα αυτοκίνητα που περίμεναν. Η μακάβρια διαδικασία διήρκεσε δύο ώρες περίπου. Και τη συνόδευε ο Εθνικός Ύμνος που τραγουδούσαν με πάθος αυτοί που παρατάσσονταν μπροστά στις κάννες των όπλων" (από τη Ναυτεμπορική)

Διαβάστε το άρθρο εδώ

Πολιορκία (του Δ.Βασιλείου)

                                                                                  

Death_of_Marat_by_David

                                                                Προσπαθούσα να κλείσω

τις τρύπες του τείχους,

απ’ τους εχθρούς που προστατεύει

και πίσω μου

χλιμίντριζαν οι Ίπποι... οι Δούρειοι.

Από εχθρούς πολιορκούμενος

με πάθος αντιστέκομαι,

τα όνειρά μας να φυλάξω

και πίσω μου

οι... ορθολογιστές τα βρίσκουν με τους έξω.

Αρχίζω την επίθεση

μ’ όλες μου τις δυνάμεις,

στο φως να βγάλω τη ζωή

και πίσω μου

φίλοι...τον ήλιο σβήνουν και τ’ αστέρια.

Δεν σταματώ και συνεχίζω

στης ιστορίας τη ροή.

Πάντα θα υπάρχουν Έκτορες,

της ουτοπίας εραστές ,

και πάντα ένας Προμηθέας

θα μεταλαμπαδεύεται

σε άλικο Οκτώβρη!

25.05.2023, Αθήνα

Ένας ακόμα χρόνος....(Δ.Βασιλείου)

Αγαπητέ φίλε Δημήτρη, συγχαρητήρια για τα γενέθλιά σου! Εύχομαι από καρδιάς υγεία και υπομονή για την υλοποίηση όλων των ονείρων σου. Επίσης να πετύχεις τους στόχους σου με ευκολία και ευχαρίστηση. Και να είσαι πάντα περιτριγυρισμένος από οικογένεια, φίλους  και φίλες και συνεργάτες που σε καταλαβαίνουν, εκτιμούν και αγαπούν! Χαρούμενα Χρόνια Πολλά με δημιουργικότητα, χιούμορ (που πάντα σε διέκρινε) και πολλές ευτυχισμένες στιγμές και επιτυχίες!

Ένας ακόμα χρόνος και κοντύτερα

στου ήλιου το λιβάδι,

ένας ακόμα χρόνος και βαθύτερα

στης γνώσης το πηγάδι.

Ένας ακόμα χρόνος

στου μόχθου τα μεγάλα δόντια

και στης ζωής τις χαίνουσες πληγές,

ένας ακόμα χρόνος

στου έρωτα τ’ αστραποβρόντια

και στης αγάπης τις γλυκές πηγές.

Ένας ακόμα χρόνος

στα κύματα της μαύρης καταιγίδας,

ένας ακόμα χρόνος

στην προσμονή της κόκκινης ελπίδας.

Ακόμα μια χρονιά

με μνήμες ζώντας μιας ανάστασης,

ακόμα μια χρονιά

παλεύοντας τον ερχομό της επανάστασης.

Ακόμα μια χρονιά

μιλώντας με τον Όμηρο

σμιλεύοντας της ποίησης το όνειρο.

Ακόμα μια χρονιά

μ’ όλους τους ποιητές, π’ ακούσαμε σ’ αυτή τη ζήση,

να κάνουμε το όνειρο στη γη να περπατήσει.

Και ο βαρκάρης του Αχέροντα;

Τι λες, μ’ αυτόν, να γίνει;

Ως να τον δούμε γέροντα

άνεργος ας παραμείνει.

Άλλη δουλειά θε να του βρούμε.

Ανθοκόμος της ζωής ... ας πούμε.

  

 

03.02.2024  

Η σιωπή και ο λόγος (του Δ.Βασιλείου)

Wassily Kandinsky. Behauptend 1926

Τη σιωπή σου προστάτεψε

απ’ το φθόνο των ομιλούντων.

Το λόγο σου προστάτεψε

απ’ τη σιωπή των φθονούντων.

Και την ώρα εκείνη,

των μεγάλων λόγων,

σιώπησε!

Αυτοί που πρέπει να καταλάβουν,

θα καταλάβουν.

Και την ώρα εκείνη,

της μεγάλης σιωπής,

μίλησε!

Αυτοί που πρέπει ν’ ακολουθήσουν,

θ’ ακολουθήσουν.

Τη σιωπή σου

                    και    το λόγο σου

προστάτεψε!

 18.01.1997, Μπακού 

Μικρά γράμματα (του Δ.Βασιλείου)

Ανρί Ματίς. Η χαρά της ζωής 1906

Και τώρα που τέλειωσαν οι μεγάλες γιορτές, οι μεγάλες ευχές και τα μεγάλα λόγια, ας μιλήσουμε για τα μικρά ... ΚΑΛΗ ΧΡΟΝΙΑ! (Δ.Βασιλείου)

ΜΙΚΡΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ

 

Η ποίηση και η αγάπη

γράφονται με μικρά γράμματα

για να χωράνε παντού, 

ως το μεδούλι του ανθρώπου, 

στους καημούς και στις χαρές του.

 

 

 

Να αποφεύγεις τα μεγάλα γράμματα,

δεν ξέρουν από αγάπη και ποίηση.

 

 

24.12.2025

Πόσες πέρασαν χρονιές ! (Επτάστιχο του Δημήτρη Βασιλείου, αντί των συνηθισμένων ευχών)

ΠΟΣΕΣ ΠΕΡΑΣΑΝ ΧΡΟΝΙΕΣ!

 

Πόσες ήρθανε χρονιές μ’ ευχές κι’ ελπίδες

και πέρασαν αμίλητες και στείρες!

Πόσες ήρθανε χρονιές σαν φάτνη των ονείρων

και πέρασαν σαν ξύλινος σταυρός του Γολγοθά!

Δεν φταίνε οι χρονιές που έρχονται και άκαρπα περνάνε.

 

Φταίω εγώ, εσύ και όλοι μας,

που σπαταλάμε άνοα το βόλι μας!

15.12.2025, Αθήνα

Το επτάστιχο αυτό του αγαπημένου φίλου Δημήτρη αρθρώνεται ως ένας λιτός αλλά αιχμηρός απολογισμός ζωής, όπου η εμπειρία του χρόνου λειτουργεί όχι ως ουδέτερο πλαίσιο, αλλά ως ηθικός καθρέφτης του ανθρώπου. Ξεχωρίζει για τη συμπύκνωση, τη σαφή συμβολική του οικονομία και την ειλικρίνεια της αυτοκατηγορίας του. Δεν καταγγέλλει τον χρόνο· καταγγέλλει τη δική μας αδράνεια απέναντί του.

Στους πρώτους στίχους κυριαρχεί η επαναληπτικότητα («Πόσες ήρθανε χρονιές…»), που προσδίδει τόνο μονολογικού θρήνου και εντείνει το αίσθημα ματαιότητας. Οι χρονιές προσωποποιούνται: έρχονται «μ’ ευχές κι’ ελπίδες», όμως «περνούν αμίλητες και στείρες». Η σιωπή και η στειρότητα λειτουργούν ως υπαρξιακές κατηγορίες, υποδηλώνοντας όχι απλώς αποτυχία, αλλά απουσία νοήματος.

Ιδιαίτερα εύστοχη είναι η αντιθετική εικόνα «φάτνη των ονείρων» (σύμβολο γέννησης, προσδοκίας και θείας υπόσχεσης) - «ξύλινος σταυρός του Γολγοθά» (σύμβολο πόνου, θυσίας και θανάτου). Η μετάβαση από το θαύμα στη σταύρωση συμπυκνώνει δραματικά τη διάψευση των προσδοκιών και αποκαλύπτει μια κυκλική, σχεδόν τραγική, εμπειρία του χρόνου.

Η κρίσιμη στροφή έρχεται με τον στίχο «Δεν φταίνε οι χρονιές…». Εδώ το ποίημα εγκαταλείπει τη θρηνητική διάθεση και υιοθετεί έναν τόνο αυτογνωσίας και ευθύνης. Η ενοχή μετατοπίζεται από τον χρόνο στον άνθρωπο, και μάλιστα συλλογικά («εγώ, εσύ και όλοι μας»), αίροντας κάθε άλλοθι.

Το καταληκτικό «βόλι» είναι μια δυνατή, πολυσημική μεταφορά: υποδηλώνει την ενέργεια, το πάθος, ίσως και τη μοναδική ευκαιρία ζωής. Το ότι «σπαταλάμε άνοα το βόλι μας» προσδίδει στο ποίημα έναν αυστηρό, σχεδόν ηθικοπλαστικό επίλογο, χωρίς όμως διδακτισμό· η επίγνωση προκύπτει οργανικά από τη διαδρομή των εικόνων.

Σημ: Μέρες που είναι και που έρχονται δεν θα σας ενοχλήσουμε άλλο. Να περάσετε καλά με όσους αγαπάτε, με υγεία και πολλές χαρές. Θα συνεχίσουμε τις παρουσιάσεις μετά τις γιορτές, αρχίζοντας απο τις 8 του Γενάρη του επόμενου πια έτους.