Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Κοινωνία. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Κοινωνία. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Τρίτη 15 Σεπτεμβρίου 2026

Οικονομικο-Πολιτικοί Προβληματισμοί: Για όσους/ες είχαν “αγαπήσει να μισούν” το δημόσιο Πανεπιστήμιο...

Όταν τα δεδομένα χαλούν το αφήγημα της απαξίωσης και η «αριστεία» πρέπει επιτέλους να μετριέται με το ίδιο μέτρο για όλους.

Για αρκετά χρόνια στην Ελλάδα αναπτύχθηκε μια ιδιότυπη πολιτική και σαφούς προσανατολισμού και σκόπευσης, δημοσιολογική μόδα. Ήταν περίπου ένδειξη “εκσυγχρονισμού” το να απαξιώνεις και να κατακεραυνώνεις το δημόσιο Πανεπιστήμιο. Να μιλάς για τα ελληνικά ΑΕΙ σχεδόν αποκλειστικά μέσα από τις παθογένειές τους. Για καταλήψεις, «αιώνιους» φοιτητές, γραφειοκρατία, συντεχνίες, εσωστρέφεια, χαμηλές επιδόσεις. Να παρουσιάζεις ένα ολόκληρο πανεπιστημιακό σύστημα περίπου ως αποτυχημένο κατάλοιπο μιας άλλης εποχής, το οποίο αδυνατεί να παρακολουθήσει τον διεθνή ανταγωνισμό.

Και ήταν πολλοί/ες, από αξιόλογους ανθρώπους, που θα έλεγε κανείς, “αγάπησαν” να μισούν το δημόσιο Πανεπιστήμιο.

Πάνω σε αυτό το υπόβαθρο οικοδομήθηκε, σταδιακά αλλά σταθερά, ένα πολιτικό συμπέρασμα: αφού το δημόσιο Πανεπιστήμιο δεν μπορεί, ας έρθει ο ιδιωτικός ανταγωνιστής να μας δείξει πώς γίνεται.

Τη λογική αυτή την είχαμε αμφισβητήσει πολύ πριν φτάσουμε στη σημερινή συζήτηση. Ήδη γράφαμε ότι η πραγματική πρόκληση δεν ήταν η κατασκευή νέων «εχθρών» μέσα στα ΑΕΙ αλλά η χρηματοδότηση, η αξιολόγηση και ο ουσιαστικός εκσυγχρονισμός τους (Κώστας Χλωμούδης, «Για την “απελευθέρωση” των ΑΕΙ στην Ελλάδα», 22.12.2023, Μεταρρύθμιση).

Και σήμερα πλέον γνωρίζουμε ότι φτιάχνοντας δείκτες αξιολόγησης και συγκροτώντας βάσεις δεδομένων έχουμε την πολυτέλεια να αμφισβητούμε ευθέως τους μύθους. Οι μετρήσιμοι δείκτες ενίοτε καταρρίπτουν τα άκριτα και αυθαίρετα αφηγήματα.

Σύμφωνα με το Education at a Glance 2025, η δημόσια δαπάνη στην Ελλάδα αντιστοιχεί σε μόλις 4.497 δολάρια ανά φοιτητή τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, σε όρους ισοτιμίας αγοραστικής δύναμης (PPP), όταν ο αντίστοιχος μέσος όρος του ΟΟΣΑ είναι 15.102 δολάρια. Δηλαδή λιγότερο από το ένα τρίτο.

Μάλιστα, ο ΟΟΣΑ παρατηρεί ότι, σε αντίθεση με τις περισσότερες χώρες, στην Ελλάδα η δημόσια δαπάνη ανά φοιτητή είναι χαμηλότερη στην τριτοβάθμια εκπαίδευση —όπου περιλαμβάνεται και η έρευνα και ανάπτυξη— από ό,τι στις χαμηλότερες βαθμίδες! Η συνολική επένδυση στην εκπαίδευση αντιστοιχεί στο 3,9% του ΑΕΠ έναντι 4,7% κατά μέσο όρο στον ΟΟΣΑ (ΟΟΣΑ, Education at a Glance 2025: Greece, 9.9.2025).

Αυτό είναι ίσως και η μεγαλύτερη ευθύνη και ανάγκη αυτοκριτικής, για όσους επί χρόνια αναζητούσαν το πρόβλημα αποκλειστικά στο εσωτερικό των Πανεπιστημίων και ιδιαιτέρως στους πανεπιστημιακούς-ερευνητές: Τι θα μπορούσαν να κάνουν αυτά τα ιδρύματα εάν χρηματοδοτούνταν, έστω πλησιέστερα, στα επίπεδα των χωρών με τις οποίες απαιτούμε να τα συγκρίνουμε;

Διαβάστε περισσότερα στο:

Οικονομικο-Πολιτικοί Προβληματισμοί: Για όσους/ες είχαν “αγαπήσει να μισούν” το δημόσιο...:   


Μια κοινοβουλευτική ερώτηση για την "Novartis" για όσα εντέχνως κρύβονται και αποσιωπούνται

ΘΕΜΑ: «Υπόθεση Novartis. Αρχειοθέτηση της δικογραφίας για τον Άδωνι Γεωργιάδη παρά τις “αδιευκρίνιστες” καταθέσεις εκατοντάδων χιλιάδων ευρώ, χαμένη αγωγή 214 εκατομμυρίων ευρώ του Ελληνικού Δημοσίου, ανεκτέλεστες εντολές της Ολομέλειας του ΝΣΚ, παρακολούθηση του επικεφαλής της Εισαγγελίας Οικονομικού Εγκλήματος, Χρήστου Μπαρδάκη, από την ΕΥΠ και παραμονή στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής “προστατευόμενου μάρτυρα” αμετακλήτως καταδικασθέντος για ψευδή κατάθεση»

Στις 22 Ιουλίου 2026, κατά τη συζήτηση στην Ολομέλεια της αίτησης άρσης της ασυλίας του, ο πρώην Αναπληρωτής Υπουργός Υγείας και Βουλευτής Μάριος Σαλμάς κατέθεσε στα Πρακτικά της Βουλής (ΡΞΖ΄ Συνεδρίαση, σελ. 140-147) γραπτά μηνύματα του νυν Υπουργού Υγείας Άδωνι Γεωργιάδη. Στο ένα, ο κ. Γεωργιάδης παραδέχεται ότι ζήτησε από τον Αντιπρόεδρο της Novartis Hellas Κωνσταντίνο Φρουζή να δοθεί διαφήμιση της εταιρείας σε συγκεκριμένη δημοσιογράφο και ιστοσελίδα. Στο άλλο παραδέχεται ότι είχε υποσχεθεί στήριξη στον προστατευόμενο μάρτυρα της υπόθεσης Novartis Νικόλαο Μανιαδάκη «όταν δεν υποχώρησε στην Τουλουπάκη» και ότι κατέθεσε ένορκη βεβαίωση υπέρ του στη δίκη Σαλμά - Μανιαδάκη. Ο κ. Γεωργιάδης δεν αμφισβήτησε τη γνησιότητα των μηνυμάτων. Αντιθέτως, με ανάρτησή του της ίδιας ημέρας επιβεβαίωσε την ανταλλαγή τους και την ένορκη βεβαίωση. Ο Κοινοβουλευτικός Εκπρόσωπος της Νέας Δημοκρατίας δεν αμφισβήτησε τα έγγραφα, ενώ οι Κοινοβουλευτικοί Εκπρόσωποι του ΠΑΣΟΚ, του ΚΚΕ, της ΝΙΚΗΣ και της Ελληνικής Λύσης ζήτησαν τη διερεύνησή τους. Η Ολομέλεια ήρε την ασυλία του κ. Σαλμά με 157 ψήφους υπέρ.

Στις 8 Σεπτεμβρίου 2026 ο ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία, κατόπιν απόφασης της Πολιτικής Γραμματείας του, κατέθεσε πέντε έγγραφα, τα οποία επισυνάπτονται στην παρούσα: Αίτηση ανάσυρσης της δικογραφίας ΑΒΜ ΕΟΕ Δ 42/2021 ενώπιον του Εισαγγελέα Οικονομικού Εγκλήματος. Αίτηση προς τον Διοικητή της ΑΑΔΕ για φορολογικό έλεγχο. Εξώδικη δήλωση προς τους Υπουργούς Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Δικαιοσύνης και Υγείας και τον Πρόεδρο του ΝΣΚ για την τύχη των αξιώσεων του Δημοσίου κατά της Novartis. Αίτηση προς τον Πρύτανη του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής για την υπηρεσιακή κατάσταση του Ν. Μανιαδάκη. Αναφορά προς τον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου και τον Εισαγγελέα Πλημμελειοδικών Αθηνών. Τα έγγραφα αυτά θέτουν ζητήματα που εμπίπτουν ευθέως στην αρμοδιότητα και την ευθύνη της Κυβέρνησης, ανεξαρτήτως της πορείας των δικαστικών διαδικασιών.

Α. Η Πράξη Αρχειοθέτησης της 24-01-2022 και τα «αδιευκρίνιστα»

Με την υπ’ αριθ. Πρωτ. 3752/24-01-2022 Πράξη Αρχειοθέτησης του Εισαγγελέα Εφετών Παναγιώτη Καψιμάλη, εγκριθείσα από τον τότε Εισαγγελέα Οικονομικού Εγκλήματος Χρήστο Μπαρδάκη, τέθηκε στο αρχείο η δικογραφία για τον Άδωνι Γεωργιάδη, με ρητή επιφύλαξη ανάσυρσης κατ’ άρθρο 43 παρ. 6 ΚΠΔ. Ο κ. Γεωργιάδης δεν κλήθηκε ποτέ σε παροχή εξηγήσεων, παρά την αντίθετη πρόταση της τότε Επίκουρης Εισαγγελέως. Η ίδια η Πράξη καταγράφει, από τον τραπεζικό έλεγχο της Ειδικής Επιστήμονος της Εισαγγελίας, αδιευκρίνιστες πιστώσεις «άγνωστης πηγής» συνολικού ύψους 150.374,70 ευρώ στους ατομικούς και οικογενειακούς λογαριασμούς του για τα έτη 2013 έως 2018, καταθέσεις μετρητών 345.841,27 ευρώ στους λογαριασμούς των εταιρειών του «από συγγενείς και συνεργάτες και όχι από πελάτες», δηλωθέν εισόδημα 235.330 ευρώ έναντι τραπεζικών εισοδημάτων 380.269 ευρώ για το 2017, διανομή κερδών 120.000 ευρώ σε μετρητά από εταιρεία με ζημιογόνο χρήση και ανώνυμη καταγγελία για παλέτες βιβλίων του σε αποθήκη της εταιρείας DEMO ως μηχανισμό «ξεπλύματος», η οποία «δεν διερευνήθηκε περαιτέρω». Η Πράξη χαρακτήρισε τα ευρήματα αυτά «πιθανώς φορολογικές παραβάσεις» και απέκλεισε τη νομιμοποίηση εσόδων με το επιχείρημα ότι δεν βρέθηκε τραπεζικό έμβασμα απευθείας από τη Novartis. Η ίδια Πράξη καταγράφει την αυτοπρόσωπη παρέμβαση του τότε Υπουργού στη συνεδρίαση της Επιτροπής Τιμών Φαρμάκων της 1ης και 2ας Αυγούστου 2013 προς επιβολή αυξήσεων, τις αυξήσεις σε 267 σκευάσματα με τα Δελτία Τιμών της 6-8-2013 και 28-9-2013, για τις οποίες οι εισηγήσεις του ΕΟΦ και τα πρακτικά της Επιτροπής «δεν βρέθηκαν», τα 77 σκευάσματα του δελτίου της 28-9-2013 που «δεν έχουν ελεγχθεί από την ΕΤΦ», την καθυστέρηση τιμολόγησης των ανταγωνιστικών του Gilenya σκευασμάτων Aubagio και Tecfidera επί 11 και 9 μήνες, την ένταξη των Ultibro και Xoterna στη Θετική Λίστα με δαπάνη 6.202.775 ευρώ του ΕΟΠΥΥ εντός δωδεκαμήνου, και τα έτοιμα σχέδια υπουργικών αποφάσεων που αποστέλλονταν στο γραφείο του Υπουργού από το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο του Ν. Μανιαδάκη, ο οποίος ουδέποτε διορίστηκε στο Υπουργείο. Η Πράξη δέχθηκε ακόμη ότι «δεν προκύπτει κάποια σύνδεση του Α. Γεωργιάδη» με τα εικονικά τιμολόγια της διαφημιστικής MMS Communications, προς την οποία η Novartis κατέβαλε 12.302.578 ευρώ την περίοδο 2012-2016. Το γραπτό μήνυμα για τη διαφήμιση μέσω Φρουζή είναι ακριβώς αυτή η σύνδεση.

Β. Η παρακολούθηση του Προϊσταμένου της Εισαγγελίας Οικονομικού Εγκλήματος

Κατά τα δημοσιεύματα του 2024 και του 2026 και την επίσημη ενημέρωση της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, ο Εισαγγελέας Εφετών Χρήστος Μπαρδάκης, Προϊστάμενος της Εισαγγελίας Οικονομικού Εγκλήματος από τον Ιούνιο του 2020 έως τον Μάιο του 2023, τελούσε υπό άρση του απορρήτου των επικοινωνιών του από την ΕΥΠ, για «λόγους εθνικής ασφάλειας», από την 1-6-2020 έως τις 12-6-2022, δυνάμει δώδεκα διαδοχικών εισαγγελικών διατάξεων, και συγκαταλέγεται στα 92 πρόσωπα που στοχοποιήθηκαν με το Predator. Το διάστημα αυτό καλύπτει πλήρως τη διενέργεια της προκαταρκτικής εξέτασης για τον Άδ. Γεωργιάδη, τη σύνταξη των πορισματικών αναφορών του Δεκεμβρίου 2021 και την έκδοση της Πράξης Αρχειοθέτησης. Ουδεμία αρχή έχει έως σήμερα ερευνήσει εάν η παρακολούθηση του επικεφαλής της Εισαγγελίας που χειριζόταν τις δικογραφίες Novartis συνδέεται με τον χειρισμό τους, ποιος είχε πρόσβαση στο προϊόν της και εάν αυτό χρησιμοποιήθηκε. Δικαστικός λειτουργός που τελεί υπό παρακολούθηση είναι εξ αντικειμένου εκβιάσιμος, ανεξαρτήτως του εάν πράγματι εκβιάστηκε.

Γ. Η φορολογική διάσταση

Κατά το άρθρο 21 παρ. 4 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος, κάθε προσαύξηση περιουσίας από άγνωστη πηγή φορολογείται ως κέρδος από επιχειρηματική δραστηριότητα με συντελεστή 33%. Η ίδια η Εισαγγελική Αρχή παρέπεμψε τα ευρήματα στη σφαίρα των «φορολογικών παραβάσεων». Παρήλθαν τεσσεράμισι έτη. Ουδέν στοιχείο υπάρχει περί έκδοσης εντολής ελέγχου, πράξεων προσδιορισμού φόρου ή προστίμων. Κατά το άρθρο 37 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας, η πενταετία για τα έτη 2016, 2017 και 2018 έληξε ενώ η Πράξη ήταν ήδη διαθέσιμη στις δημόσιες αρχές, η δε δεκαετής προθεσμία για το έτος 2015 λήγει στις 31-12-2026. Κάθε ημέρα αδράνειας ισοδυναμεί με οριστική απώλεια δημοσίων εσόδων.

Δ. Η απώλεια των αξιώσεων του Ελληνικού Δημοσίου κατά της Novartis

Στις ΗΠΑ, με τη Συμφωνία Αναστολής Δίωξης της 25-06-2020, η Novartis Hellas κατέβαλε ποινή 225 εκατομμυρίων δολαρίων και η Novartis AG επιπλέον 112,8 εκατομμύρια δολάρια στην SEC, για πράξεις που τελέστηκαν στην Ελλάδα εις βάρος του ελληνικού συστήματος υγείας. Η Ολομέλεια του ΝΣΚ, με πρακτικό που δημοσιοποιήθηκε στις 7-1-2021, γνωμοδότησε ομόφωνα υπέρ έξι ενεργειών, ήτοι αγωγών κατά της Novartis Hellas, διαβίβασης των στοιχείων για φορολογικές και άλλες παραβάσεις, εξέτασης του αποκλεισμού της εταιρείας από τις δημόσιες συμβάσεις, αιτήματος προς τις ΗΠΑ για το σύνολο των στοιχείων, επιδίωξης είσπραξης των απαιτήσεων και πρόσκλησης της εταιρείας σε εξωδικαστική επίλυση. Στις 10-05-2022 ο τότε Υπουργός Υγείας, Αθανάσιος Πλεύρης, συγκρότησε «Επιτροπή Διαπραγμάτευσης» υπό τον Εφέτη Παναγιώτη Καρακωνσταντή, αποσπασμένο επί χρόνια στο Υπουργείο Δικαιοσύνης, και ανήγγειλε τον διορισμό δικηγορικής εταιρείας στις ΗΠΑ. Είκοσι οκτώ ημέρες αργότερα, στις 7-6-2022, το Ελληνικό Δημόσιο, διά οκτώ λειτουργών του ΝΣΚ, άσκησε αγωγή κατά της Novartis Hellas αποκλειστικά για χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης, ύψους 214 εκατομμυρίων ευρώ, με ιστορική βάση μόνο την αμερικανική Συμφωνία, χωρίς κανένα αίτημα για την υλική ζημία από τις υπερτιμολογήσεις. Με την υπ’ αριθ. 1329/2025 απόφασή του (8-5-2025), το Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών απέρριψε την αγωγή ως απαράδεκτη λόγω πλήρους αοριστίας, διότι «ελλείπουν ειδικές αναφορές σε συγκεκριμένες πράξεις δωροδοκίας», στα υποκείμενά τους και στα ωφελήματα, και καταδίκασε το Δημόσιο στα δικαστικά έξοδα της εναγομένης. Το κενό που κατέστησε το δικόγραφο απαράδεκτο είναι ακριβώς εκείνο που η εντολή του ΝΣΚ για αίτημα προς τις ΗΠΑ αποσκοπούσε να καλύψει και το οποίο, εξάλλου, εμπεριεχόταν στις ίδιες τις ελληνικές ποινικές δικογραφίες. Κατά τις εκθέσεις 6-K της Novartis AG προς την SEC, το Δημόσιο άσκησε έφεση τον Οκτώβριο του 2025 και ο ΕΟΠΥΥ αυτοτελή αγωγή τον Ιούνιο του 2025, ύψους περίπου 229 εκατομμυρίων ευρώ. Ουδέν από αυτά έχει ανακοινωθεί από ελληνική πλευρά. Για τον e-ΕΦΚΑ και τα νοσοκομεία του ΕΣΥ ουδεμία ενέργεια είναι γνωστή, ενώ η πενταετία από τη δημοσιοποίηση της Συμφωνίας συμπληρώθηκε στις 25-6-2025. Η έφεση δεν θεραπεύει την αοριστία, δεδομένου ότι κατά το άρθρο 526 ΚΠολΔ απαγορεύεται η μεταβολή της βάσης της αγωγής στον δεύτερο βαθμό, και σε περίπτωση τελεσίδικης απόρριψης η διακοπή της παραγραφής εξανεμίζεται αναδρομικά, εκτός εάν ασκηθεί νέα αγωγή εντός εξαμήνου (άρθρο 263 ΑΚ).

Ε. Ο «προστατευόμενος μάρτυρας» Νικόλαος Μανιαδάκης και το Πανεπιστήμιο Δ.Αττικής

Ο Νικόλαος Μανιαδάκης, Καθηγητής πρώτης βαθμίδας της Σχολής Δημόσιας Υγείας του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής, κατέθεσε στις 3-1-2018 ενόρκως, ως προστατευόμενος μάρτυρας με την κωδική ονομασία «Ιωάννης Αναστασίου», ενώπιον της Εισαγγελίας Εγκλημάτων Διαφθοράς, καταμηνύοντας ψευδώς τον πρώην Αναπληρωτή Υπουργό Υγείας Μάριο Σαλμά για δωροληψία. Καταδικάσθηκε πρωτοδίκως (3153/8-12-2022) και κατ’ έφεση (Εφετείο Αθηνών 1728, 1937/2025) για ψευδή καταμήνυση, ψευδή κατάθεση μάρτυρα και συκοφαντική δυσφήμηση, σε φυλάκιση δώδεκα μηνών για κάθε πράξη. Με την υπ’ αριθ. 1357/2025 απόφαση του Αρείου Πάγου (14-11-2025) αναιρέθηκε μόνον η καταδίκη για συκοφαντική δυσφήμηση, για τυπικό λόγο. Οι καταδίκες για ψευδή καταμήνυση και ψευδή κατάθεση είναι αμετάκλητες. Στο ακροατήριο ο ίδιος παραδέχθηκε ότι όσα κατέθεσε ήταν ψευδή και ζήτησε συγγνώμη, συκοφαντώντας παράλληλα τους τότε Εισαγγελείς Διαφθοράς, Ελένη Τουλουπάκη, Χρήστο Ντζούρα και Στυλιανό Μανώλη. Κατά το άρθρο 16 παρ. 6 του Συντάγματος οι καθηγητές των ΑΕΙ παύονται με τις ουσιαστικές προϋποθέσεις του άρθρου 88 παρ. 4, δηλαδή τις προϋποθέσεις παύσης των δικαστικών λειτουργών, μεταξύ των οποίων η ποινική καταδίκη. Κατά τα άρθρα 44 παρ. 1 περ. ε΄ και 72 του Κώδικα Οργανισμού Δικαστηρίων (ν. 4938/2022), δικαστικός λειτουργός που καταδικάζεται αμετάκλητα για ψευδή κατάθεση ή ψευδή καταμήνυση παύεται υποχρεωτικά. Κατά τον ν. 4957/2022 και την εγκύκλιο του Υπουργείου Παιδείας Φ.ΠΕΙΘ/136992/Ζ2/4-11-2022, οι αμετάκλητες καταδίκες μελών ΔΕΠ πέμπονται αμελλητί στο Πειθαρχικό Συμβούλιο μελών ΔΕΠ (άρθρο 193 παρ. 1), οι καταδικαστικές αποφάσεις θεμελιώνουν υποχρεωτική άσκηση πειθαρχικής δίωξης εντός μηνός (άρθρο 182 παρ. 3), η δίωξη γνωστοποιείται στον Υπουργό Παιδείας για την εξέταση του μέτρου της αποχής (άρθρα 181 παρ. 7 και 194 παρ. 3) και η παράλειψη άσκησης της πειθαρχικής αρμοδιότητας συνιστά αυτοτελές πειθαρχικό παράπτωμα (άρθρο 177 παρ. 2 περ. ια΄). Δέκα μήνες μετά το αμετάκλητο, ο κ. Μανιαδάκης εξακολουθεί να υπηρετεί με πλήρεις αποδοχές, να εμφανίζεται δημοσίως ως Καθηγητής του Ιδρύματος και, κατά τα διαθέσιμα στοιχεία, ουδεμία υπηρεσιακή ή πειθαρχική συνέπεια έχει επέλθει. Παράλληλα, κατά το άρθρο 114 παρ. 6 του Υπαλληλικού Κώδικα, ο Εισαγγελέας Πρωτοδικών και οι γραμματείς των δικαστηρίων υποχρεούνται να ανακοινώνουν αμέσως στην προϊσταμένη αρχή κάθε ποινική δίωξη και κάθε καταδικαστική απόφαση. Δεν είναι γνωστό εάν τούτο έγινε.

ΣΤ. Η σύγκρουση συμφερόντων του Υπουργού Υγείας

Ο νυν Υπουργός Υγείας είναι το πρόσωπο σε βάρος του οποίου σχηματίστηκε η δικογραφία ΑΒΜ ΕΟΕ Δ 42/2021, της οποίας ζητήθηκε η ανάσυρση, το πρόσωπο που κατέθεσε ένορκη βεβαίωση υπέρ του Ν. Μανιαδάκη και ο Υπουργός που εποπτεύει τον ΕΟΦ και τον ΕΟΠΥΥ, φορείς των αξιώσεων κατά της Novartis.

Κατόπιν των ανωτέρω,

Ερωτώνται:

Ο κ. Πρωθυπουργός, ως εποπτεύων την Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών

1. Για ποιους «λόγους εθνικής ασφάλειας» ο Προϊστάμενος της Εισαγγελίας Οικονομικού Εγκλήματος Χρήστος Μπαρδάκης τέθηκε υπό παρακολούθηση από την ΕΥΠ επί δύο έτη, ενόσω χειριζόταν τις δικογραφίες Novartis, ποιος ζήτησε και ποιος ενέκρινε την παρακολούθηση, ποια πρόσωπα είχαν πρόσβαση στο προϊόν της και εάν αυτό διαβιβάστηκε σε οποιονδήποτε εκτός ΕΥΠ;

2. Έχει ενημερωθεί ο ίδιος, κατά τη διαδικασία του ν. 5002/2022, για την άρση του απορρήτου του και τους λόγους της; Έχει ενημερωθεί το Υπουργείο Δικαιοσύνης ή η Εισαγγελία του Αρείου Πάγου ότι εν ενεργεία εισαγγελικός λειτουργός, με εκκρεμείς ενώπιόν του δικογραφίες κατά μελών της Κυβέρνησης, τελούσε υπό παρακολούθηση;

3. Γνώριζε ο Πρωθυπουργός ή το Γραφείο του την επιλογή να μην περιληφθεί στην από 7-6-2022 αγωγή του Δημοσίου κατά της Novartis Hellas ούτε ένα ευρώ υλικής ζημίας, και καμία αναφορά περί υπερτιμολόγησης; Δεσμεύεται η Κυβέρνηση για την άμεση άσκηση νέας, πλήρους αγωγής για το σύνολο της ζημίας του Δημοσίου, του ΕΟΠΥΥ, του e-ΕΦΚΑ και των νοσοκομείων;

Ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών

4. Ποιος Υπουργός, με ποια έγγραφη εντολή και με ποια αιτιολογία καθόρισε το αντικείμενο της από 7-6-2022 αγωγής αποκλειστικά σε χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης, χωρίς αξίωση για την υλική ζημία από την τιμολόγηση των ετών 2013-2014, την καθυστέρηση τιμολόγησης των ανταγωνιστικών του Gilenya σκευασμάτων και την ένταξη των Ultibro και Xoterna στη Θετική Λίστα;

5. Ασκήθηκε έφεση κατά της υπ’ αριθ. 1329/2025 απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, πότε, με ποιον αριθμό κατάθεσης, με ποιους λόγους και ποια δικάσιμος έχει ορισθεί; Έχει προετοιμασθεί νέα, πλήρως ορισμένη αγωγή ώστε να ασκηθεί σε κάθε περίπτωση εντός της εξάμηνης προθεσμίας του άρθρου 263 ΑΚ, και με ποιο αντικείμενο;

6. Ποιες από τις έξι ενέργειες που γνωμοδότησε ομόφωνα η Ολομέλεια του ΝΣΚ εκτελέστηκαν, πότε, από ποιο όργανο και με ποιο αποτέλεσμα; Ειδικώς, απεστάλη προς τις αρχές των ΗΠΑ αίτημα παροχής του συνόλου των στοιχείων της υπόθεσης, πότε, τι απάντηση ελήφθη, ποιο υλικό περιήλθε στο Δημόσιο και για ποιον λόγο δεν ενσωματώθηκε στο αγωγικό δικόγραφο;

7. Διετάχθη ένορκη διοικητική εξέταση ή ασκήθηκε πειθαρχική δίωξη κατά των λειτουργών του ΝΣΚ που συνέταξαν το απορριφθέν δικόγραφο (άρθρα 89 επ. ν. 4831/2021); Διαβιβάστηκε ο φάκελος στον Γενικό Επίτροπο της Επικρατείας στο Ελεγκτικό Συνέδριο προς καταλογισμό της δημοσιονομικής ζημίας; Εάν όχι, για ποιον λόγο;

8. Εξετάστηκε ο αποκλεισμός της Novartis Hellas από τις δημόσιες συμβάσεις κατ’ άρθρο 73 του ν. 4412/2016, όπως γνωμοδότησε το ΝΣΚ, και ποιο υπήρξε το πόρισμα; Πόσες συμβάσεις, διαπραγματεύσεις τιμών και εντάξεις σκευασμάτων της εταιρείας έχουν λάβει χώρα με φορείς του Δημοσίου από την 25-6-2020;

9. Διαβιβάστηκε στην ΑΑΔΕ η Πράξη Αρχειοθέτησης της 24-1-2022 με την έκθεση της Ειδικής Επιστήμονος και τις εκθέσεις της Οικονομικής Αστυνομίας, από ποια αρχή και πότε; Εκδόθηκε εντολή ελέγχου για τα φορολογικά έτη 2013 έως 2018 ως προς τον Άδωνι Γεωργιάδη, την σύζυγό του και τις εταιρείες «ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΕΠΕ», «ΑΦΟΙ ΓΕΩΡΓΙΑΔΗ ΚΑΙ ΣΙΑ ΕΕ» και «ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ ΚΑΙ ΣΙΑ ΕΕ», από ποια υπηρεσία και σε ποιο στάδιο βρίσκεται; Αξιολογήθηκε ο κίνδυνος παραγραφής και ποια έτη θεωρεί η ΑΑΔΕ παραγεγραμμένα; Εάν δεν διενεργήθηκε έλεγχος, ποιο όργανο το αποφάσισε και με ποια αιτιολογία;

Ο Υπουργός Δικαιοσύνης

10. Απεστάλη, διά του Υπουργείου Δικαιοσύνης ως κεντρικής αρχής, αίτημα δικαστικής συνδρομής προς το Υπουργείο Δικαιοσύνης και την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς των ΗΠΑ για τον πλήρη φάκελο της Novartis Hellas, συμπεριλαμβανομένων της Συμφωνίας της 25-6-2020 με το συνημμένο Statement of Facts και των αναφορών των μαρτύρων του 2016; Πότε και με ποιο αποτέλεσμα;

11. Ποια δικηγορική εταιρεία των ΗΠΑ διορίστηκε, κατά την αναγγελία της 13-5-2022, με ποια απόφαση και διαδικασία, με ποια αμοιβή, με ποιο αντικείμενο εντολής, ποια παραδοτέα παρέδωσε και πού τηρούνται;

12. Η «Επιτροπή Διαπραγμάτευσης» της υπ’ αριθ. Α1β/Γ.Π. οικ. 26220/10-5-2022 απόφασης, της οποίας Πρόεδρος ορίστηκε Εφέτης αποσπασμένος στην Ειδική Νομική Υπηρεσία του Υπουργείου Δικαιοσύνης, συνεδρίασε; Πόσες φορές, με ποια σύνθεση, ποια πρακτικά συντάχθηκαν, απηύθυνε πρόσκληση στην εταιρεία, ποιο υπήρξε το πόρισμά της και εάν υφίσταται ακόμη;

13. Ανακοινώθηκαν, κατ’ άρθρο 114 παρ. 6 του Υπαλληλικού Κώδικα, στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής η ποινική δίωξη και οι υπ’ αριθ. 3153/2022, 1728 και 1937/2025 και 1357/2025 καταδικαστικές αποφάσεις κατά του Ν. Μανιαδάκη, από ποια εισαγγελία ή γραμματεία, πότε και με ποιον αριθμό πρωτοκόλλου; Υπάρχει εγκύκλιος της Εισαγγελίας του Αρείου Πάγου για την ανακοίνωση διώξεων και καταδικών μελών ΔΕΠ στα ΑΕΙ και στο Πειθαρχικό Συμβούλιο μελών ΔΕΠ; Προτίθεται το Υπουργείο, από κοινού με το Υπουργείο Παιδείας, να ρυθμίσει ρητά την υποχρέωση αυτή, όπως έπραξε για τους φοιτητές με το άρθρο 85 του ν. 5224/2025;

14. Ο Χρήστος Μπαρδάκης, αφού ενημερώθηκε επισήμως από την ΑΠΔΠΧ για τη στοχοποίησή του, ανήγγειλε την αυτεπαγγέλτως διωκόμενη πράξη σε εισαγγελική αρχή ή στον Υπουργό Δικαιοσύνης; Εξετάστηκε ποτέ ως μάρτυρας από την Εισαγγελία του Αρείου Πάγου στην έρευνα για τις υποκλοπές, η οποία θα ανοίξει εκ νέου κι εξ αυτού του λόγου;

Ο Υπουργός Υγείας, με την επισήμανση της ενότητας ΣΤ

15. Έχει προσδιοριστεί, από ποια υπηρεσία, με ποια μεθοδολογία και με ποιο αποτέλεσμα, η υλική ζημία του Δημοσίου, του ΕΟΠΥΥ και των νοσοκομείων από τις υπερτιμολογήσεις της περιόδου 2012-2016, τις αυξήσεις σε 267 σκευάσματα με τα Δελτία Τιμών της 6-8-2013 και 28-9-2013, την καθυστέρηση τιμολόγησης των Aubagio και Tecfidera και την ένταξη των Ultibro και Xoterna στη Θετική Λίστα, στην οποία ρητώς επιφυλάχθηκε το Υπουργείο κατά την αναγγελία της 13-5-2022;

16. Ποιο είναι το ακριβές αντικείμενο, η ιστορική βάση, το αιτούμενο ποσό και η πορεία της αγωγής που άσκησε ο ΕΟΠΥΥ τον Ιούνιο του 2025; Αφορά υλική ζημία ή μόνον χρηματική ικανοποίηση; Έχουν ασκήσει αγωγές τα νοσοκομεία του ΕΣΥ και έχει διακοπεί η παραγραφή των αξιώσεών τους; Εάν όχι, ποιο όργανο αποφάσισε την αδράνεια;

17. Τι απέγιναν οι εισηγήσεις του ΕΟΦ της 27-5-2013, 4-6-2013 και 1-8-2013 και τα πρακτικά της Επιτροπής Τιμών Φαρμάκων του Αυγούστου 2013, τα οποία μνημονεύονται στα «έχοντας υπόψη» των υπουργικών αποφάσεων και δεν βρέθηκαν ούτε στο Υπουργείο ούτε στον ΕΟΦ; Διενεργήθηκε ένορκη διοικητική εξέταση για την απώλειά τους; Ελέγχθηκαν ποτέ τα 77 σκευάσματα του δελτίου της 28-9-2013 που «δεν έχουν ελεγχθεί από την ΕΤΦ»;

18. Με ποια ιδιότητα και με ποια διοικητική πράξη ο Ν. Μανιαδάκης απέστελλε, από 22-12-2013 έως 4-6-2014, σχέδια υπουργικών αποφάσεων τιμολόγησης στο γραφείο του Υπουργού Υγείας, ενώ, κατά την Πράξη Αρχειοθέτησης, δεν περιλαμβάνεται στα 53 πρόσωπα που υπηρέτησαν στο Υπουργείο την περίοδο 2010-2014 και γι’ αυτό και μόνον απαλλάχθηκε με Βούλευμα, αμιγώς για τυπικούς λόγους;

19. Δεσμεύεται ο Υπουργός Υγείας ότι θα απόσχει, κατ’ άρθρο 7 του ν. 2690/1999, από κάθε χειρισμό που αφορά τις αξιώσεις κατά της Novartis, την Επιτροπή Διαπραγμάτευσης, τον ΕΟΠΥΥ και τον ΕΟΦ ως προς την υπόθεση αυτή; Σε ποιον Αναπληρωτή Υπουργό ή Υφυπουργό θα ανατεθεί ο χειρισμός;

Η  Υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού

20. Έλαβε το Υπουργείο, από τον Πρύτανη του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής ή από οποιαδήποτε άλλη αρχή, γνωστοποίηση της ποινικής δίωξης, της πρωτόδικης, της εφετειακής ή της αμετάκλητης καταδίκης του Ν. Μανιαδάκη, κατ’ άρθρο 181 παρ. 7 του ν. 4957/2022 ή άλλως; Πότε και με ποιον αριθμό πρωτοκόλλου;

21. Έχει διαβιβαστεί η αμετάκλητη καταδίκη στο Πειθαρχικό Συμβούλιο μελών ΔΕΠ των ΑΕΙ κατ’ άρθρο 193 παρ. 1; Έχει ασκηθεί πειθαρχική δίωξη εντός της μηνιαίας προθεσμίας του άρθρου 182 παρ. 3; Έχει διαταχθεί ένορκη διοικητική εξέταση; Εάν όχι, ποια είναι η θέση του Υπουργείου για την τήρηση της εγκυκλίου Φ.ΠΕΙΘ/136992/Ζ2/4-11-2022 από το Ίδρυμα και ποιες ενέργειες προτίθεται να αναλάβει, δεδομένου ότι η παράλειψη άσκησης της πειθαρχικής αρμοδιότητας συνιστά αυτοτελές πειθαρχικό παράπτωμα (άρθρο 177 παρ. 2 περ. ια΄);

22. Προτίθεται η Υπουργός να ασκήσει την αρμοδιότητα του άρθρου 194 παρ. 3 του ν. 4957/2022 και να θέσει τον Ν. Μανιαδάκη σε αποχή από την άσκηση των καθηκόντων του έως την απόφαση του Πειθαρχικού Συμβουλίου, και πότε;

23. Κατέχει σήμερα ο Ν. Μανιαδάκης θέση Διευθυντή Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών, μέλους εκλεκτορικών σωμάτων ή συλλογικών οργάνων, ή επιστημονικού υπευθύνου έργων του ΕΛΚΕ του Ιδρύματος; Ποιες αποδοχές και ποιες αμοιβές από τον ΕΛΚΕ και τα ΠΜΣ έχει λάβει από την 14-11-2025 και εντεύθεν;

24. Πόσα μέλη ΔΕΠ των ΑΕΙ έχουν παραπεμφθεί στο Πειθαρχικό Συμβούλιο μελών ΔΕΠ λόγω αμετάκλητης ποινικής καταδίκης από την έναρξη ισχύος του ν. 4957/2022 και σε πόσες περιπτώσεις επιβλήθηκε οριστική παύση; Θεωρεί το Υπουργείο ότι το άρθρο 193 του ν. 4957/2022 εφαρμόζεται στην πράξη ή παραμένει ανενεργό;

Η Υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης

25. Έχει ασκήσει ο e-ΕΦΚΑ αγωγή κατά της Novartis Hellas για τη ζημία των ασφαλιστικών ταμείων από τις υπερτιμολογήσεις, όπως γνωμοδότησε η Ολομέλεια του ΝΣΚ; Έχει διακοπεί η παραγραφή των αξιώσεών του; Εάν όχι, ποιο όργανο αποφάσισε την αδράνεια και με ποια αιτιολογία;

Αιτούμαστε την κατάθεση των ακόλουθων εγγράφων.

1. Το πλήρες πρακτικό-γνωμοδότηση της Ολομέλειας του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους επί της υπόθεσης Novartis (Δεκέμβριος 2020, δημοσιοποίηση 7-1-2021), με τα έγγραφα που είχαν διαβιβασθεί σε αυτήν.

2. Τις έγγραφες εντολές των αρμοδίων Υπουργών προς το ΝΣΚ για την άσκηση της από 7-6-2022 αγωγής και για τον καθορισμό του αντικειμένου της, την ίδια την αγωγή και την από 23-3-2023 παρεμπίπτουσα αγωγή, καθώς και κάθε εισήγηση ή σημείωμα του ΝΣΚ ή του Υπουργείου Υγείας για το εάν θα περιληφθεί αξίωση υλικής ζημίας.

3. Την υπ’ αριθ. 1329/2025 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, την ασκηθείσα έφεση με την έκθεση κατάθεσής της και το τυχόν νέο αγωγικό δικόγραφο με την έκθεση κατάθεσής του.

4. Την από Ιουνίου 2025 αγωγή του ΕΟΠΥΥ κατά της Novartis Hellas με την έκθεση κατάθεσής της, κάθε αγωγή του e-ΕΦΚΑ και νοσοκομείων του ΕΣΥ και κάθε πράξη διακοπής παραγραφής, ή βεβαίωση περί μη άσκησης.

5. Το αίτημα δικαστικής συνδρομής ή διοικητικής συνεργασίας προς τις αρχές των ΗΠΑ για το σύνολο των στοιχείων της υπόθεσης Novartis Hellas, την απάντησή τους και το τυχόν διαβιβασθέν υλικό, ή βεβαίωση ότι αίτημα δεν απεστάλη.

6. Την απόφαση ανάθεσης στη δικηγορική εταιρεία των ΗΠΑ, τη σύμβαση, τα παραδοτέα της και τα παραστατικά καταβολής της αμοιβής της.

7. Την υπ’ αριθ. Α1β/Γ.Π. οικ. 26220/10-5-2022 απόφαση του Υπουργού Υγείας, το σύνολο των πρακτικών της Επιτροπής Διαπραγμάτευσης, την τυχόν πρόσκληση προς την εταιρεία και την απάντησή της, το πόρισμα της Επιτροπής, ή βεβαίωση ότι δεν συνεδρίασε, καθώς και την τυχόν πράξη λύσης της και τα στοιχεία αμοιβών ή αποζημιώσεων των μελών της.

8. Τα πορίσματα του Σώματος Επιθεωρητών Υπηρεσιών Υγείας και Πρόνοιας, του Μικτού Κλιμακίου Ελέγχου της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας, του ΣΟΕΛ και του ΕΟΠΥΥ για την τιμολόγηση των ετών 2013-2014, τα Δελτία Τιμών της 6-8-2013 και 28-9-2013, τα σκευάσματα Gilenya, Aubagio, Tecfidera, Ultibro και Xoterna και τον προσδιορισμό της ζημίας, καθώς και τις εισηγήσεις του ΕΟΦ και τα πρακτικά της Επιτροπής Τιμών Φαρμάκων για τα ως άνω Δελτία, ή βεβαίωση της απώλειάς τους και το τυχόν πόρισμα ένορκης διοικητικής εξέτασης για αυτήν.

9. Τα έγγραφα διαβίβασης της Πράξης Αρχειοθέτησης της 24-1-2022 και των εκθέσεων ελέγχου προς την ΑΑΔΕ, την τυχόν εντολή ελέγχου και τα διαδικαστικά στοιχεία του ελέγχου (υπηρεσία, ημερομηνία, στάδιο), τηρουμένου του άρθρου 21 του ν. 5104/2024, καθώς και την απάντηση της ΑΑΔΕ στην από 8-9-2026 αίτηση του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ.

10. Τα έγγραφα με τα οποία εισαγγελικές αρχές ή γραμματείες δικαστηρίων ανακοίνωσαν στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής την ποινική δίωξη και τις καταδικαστικές αποφάσεις κατά του Ν. Μανιαδάκη, τα έγγραφα του Πρύτανη προς το Υπουργείο Παιδείας κατ’ άρθρα 181 παρ. 7 και 193 παρ. 1 του ν. 4957/2022, τη διαβίβαση προς το Πειθαρχικό Συμβούλιο μελών ΔΕΠ, την τυχόν εισήγηση ή απόφαση του άρθρου 194 παρ. 3, και την απάντηση του Πρύτανη και τις αποφάσεις της Συγκλήτου επί της από 8-9-2026 αίτησης του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ.

11. Πίνακα των θέσεων ευθύνης (ΠΜΣ, εκλεκτορικά σώματα, συλλογικά όργανα, έργα ΕΛΚΕ) που κατέχει ο Ν. Μανιαδάκης στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής και των αποδοχών και αμοιβών του από 14-11-2025.

12. Πίνακα των παραπομπών μελών ΔΕΠ στο Πειθαρχικό Συμβούλιο μελών ΔΕΠ λόγω ποινικής καταδίκης και των επιβληθεισών ποινών από την έναρξη ισχύος του ν. 4957/2022.

13. Κάθε έγγραφο ενημέρωσης του Υπουργείου Δικαιοσύνης ή της Εισαγγελίας του Αρείου Πάγου για την άρση του απορρήτου των επικοινωνιών του Χρήστου Μπαρδάκη, την ενημέρωσή του κατά τον ν. 5002/2022 και την τυχόν αναγγελία της πράξης από τον ίδιο, άλλως με τη διαδικασία ενώπιον της Επιτροπής Θεσμών και Διαφάνειας.

14. Πίνακα των συμβάσεων, διαπραγματεύσεων τιμών και αποφάσεων ένταξης σκευασμάτων της Novartis Hellas με φορείς του Δημοσίου από την 25-6-2020, καθώς και κάθε εισήγηση ή απόφαση για τον αποκλεισμό της κατ’ άρθρο 73 του ν. 4412/2016.

Οι Ερωτώντες και Αιτούντες Βουλευτές: Πολάκης Παύλος, Παπαηλιού Γεώργιος, Παππάς Νίκος, Αμανατίδης Γιάννης, Δούρου Ρένα, Ακρίτα Έλενα, Ακριώτου Θεoδώρα, Γιαννούλης Χρήστος, Καριπίδης Ιωάννης, Ξανθόπουλος Θεόφιλος, Μάλαμα Κυριακή 

Διαβάστε και αυτό απο την Εφ Συν

Σάββατο 6 Ιουνίου 2026

Μερικές σκέψεις για τις "χιλιοτραγουδισμένες αλλαγές"

Φωτο: Μάγια Τερίνα

Από το 1981 και δώθε στη χώρα μας ακούμε πολλά για αλλαγές στους οικονομικό, κοινωνικό και πολιτικό τομείς. Σίγουρα αλλαγές έχουν γίνει, άλλες προς το καλύτερο και άλλες ειδικά τα τελευταία χρόνια προς το χειρότερο. Αλλαγές που επιβλήθηκαν εξ ‘ ανάγκης από τα πάνω ή που ενσωματώθηκαν στη κοινωνική ζωή από τη ραγδαία ανάπτυξη της τεχνολογίας ή που επιβλήθηκαν από τις απανωτές κρίσεις και φυσικές ή ανθρωπογενείς καταστροφές. Η συνολική νοοτροπία όμως της πλειοψηφίας της κοινωνίας αλλάζει με πολύ αργό ρυθμό και βασανιστικό τρόπο.

«Δεν αρκεί να παραμείνεις ζωντανός για να επιβιώσεις. Ο καλύτερος δρόμος για την επιβίωση είναι η εξέλιξη…τα ιστορικά δεδομένα…αποδεικνύουν ότι ένα ολοκληρωτικό καθεστώς αποτελεί το μεγαλύτερο εμπόδιο για την ανθρώπινη πρόοδο». (Liu Cixin ¨Σκοτεινό δάσος¨ Selini Αθήνα 2019, σελ.559)

Ενώ μερικοί άνθρωποι δοκιμάζουν γρήγορα νέα πράγματα, άλλοι είναι πιο συντηρητικοί στην αλλαγή. Η αλλαγή και η σύγκρουση πάνε μαζί. Δεν υπάρχει εύκολος τρόπος να εισάγετε αλλαγές και να αποφύγετε τις συγκρούσεις. Μεταξύ των πιο σημαντικών προϋποθέσεων για να επιτευχθεί αυτό είναι η εμπιστοσύνη μεταξύ των «πάνω» και των «κάτω», της ηγεσίας και του προσωπικού.

Συνήθως οι άνθρωποι, ατομικά ή και κατά ομάδες αντιστέκονται στις αλλαγές για πολλούς διαφορετικούς λόγους. Μεταξύ αυτών οι πιο σημαντικοί είναι:

  • Η αύξηση της αβεβαιότητας ​​και του φόβου για την αλλαγή της κατάστασης (τι θα σημαίνουν οι αλλαγές για μένα;)
  • Η ύπαρξη ή όχι οικονομικού συμφέροντος / κινήτρων
  • Η αύξηση της γενικής ενόχλησης (απαιτούμενη εκπαίδευση, μετεγκατάσταση, αύξηση εργασίας, ευθύνης κ.α.)
  • Η απώλεια συμβόλων (απώλεια θέσης, ισχύος, σημασίας κ.α.)
  • Η έλλειψη εμπιστοσύνης μεταξύ ηγεσίας και προσωπικού (ο κύριος παράγοντας)
  • Η απειλή για την ύπαρξη / λειτουργία της κατεστημένης ομάδας (αδυνάτισμα, διάλυση κ.α)
  • Η ύπαρξη συντεχνιακών συμφερόντων ή / και τοπικιστικών συμφερόντων
  • Διάφορα ταμπού και προκαταλήψεις (φύλο, καταγωγή, χρώμα δέρματός, σεξουαλικές προτιμήσεις, πολιτικές πεποιθήσεις, κοινωνική και οικονομική κατάσταση κ.α.)

Η στόχευση εκείνων που είναι πιο πιθανό να αλλάξουν, είναι συχνά ο πιο ορθολογικός και οικονομικός τρόπος για την προώθηση της ίδιας αλλαγής σε μια μεγαλύτερη ομάδα. Εδώ, η χρήση του μοντέλου «Στάδια Αλλαγής» που αναπτύχθηκε από τους Prochaska και DiClemente (1986) μπορεί να είναι χρήσιμη για τον καθέναν.

Στο πίνακα που ακολουθεί απεικονίζεται η διαδικασία μετάβασης από την αδιαφορία για τις αλλαγές στην αποδοχή και την ενεργή δράση για αυτές. Σε αυτό το μοντέλο αναφέρονται έξι στάδια:

 

1. Άγνοια

Μη γνωρίζοντας ότι υπάρχει πρόβλημα δεν υπάρχει και πρόθεση αλλαγών

2. Συλλογισμός

Αναγνωρίζεται η ύπαρξη του προβλήματος και αρχίζει η σκέψη της τι αντιμετώπιση χρειάζεται  

3. Προτοιμασία

Οι εμπλεκόμενοι σκοπεύουν να αναλάβουν σύντομα δράση και να κάνουν σχέδια για την εφαρμογή της

4. Προσπάθεια

Οι εμπλεκόμενοι αρχίζουν να αλλάζουν αλλά αργά και ασυνεχώς  

5. Διατήρηση

Συνεχίζουν να αλλάζουν συνεχώς και γρηγορότερα

6. Διάχυση

Οι εμπλεκόμενοι ενθαρρύνουν και δείχνουν και σε άλλους πώς να υιοθετήσουν τις αλλαγές

Οι εμπλεκόμενοι χρειάζονται διαφορετικά είδη μηνυμάτων, υλικού, εκπαίδευσης και υποστήριξης για κάθε στάδιο ξεχωριστά.

Για παράδειγμα, άτομα που δεν γνωρίζουν ότι η συμπεριφορά τους είναι επιβλαβής για τον εαυτό τους ή την ομάδα τους ή επιβλαβής για τη κοινωνία ή το περιβάλλον μπορεί να χρειάζονται καλύτερες πληροφορίες από πηγές που εμπιστεύονται. Άλλοι που το έχουν αναγνωρίσει αυτό και σκέφτονται να δοκιμάσουν μια νέα συμπεριφορά μπορεί να χρειάζονται κοινωνική υποστήριξη και εκπαίδευση δεξιοτήτων.

Η αλλαγή λοιπόν είναι μια ενιαία και σοβαρή διαδικασία που δυστυχώς για τα πεπραγμένα της χώρας μας πολλές φορές μένει σε λόγια, διακηρύξεις και υποσχέσεις ή έρχεται σαν «τυφλό» αποτέλεσμα της αγοράς ή σύνθεσης συγκυριών ή και διεθνών εξελίξεων και υποχρεώσεων.

Παρασκευή 1 Μαΐου 2026

Το νέο βιβλίο του Γιάννη Γεωργάκη. "Γ.Κρόϊφ. Ο φιλόσοφος του ποδοσφαίρου".

Κυκλοφόρησε απο τις εκδόσεις "Ατέχνως", το νέο πόνημα του Γιάννη Γεωργάκη, για την προσωπικότητα και την ποδοσφαιρική φιλοσοσφία του Γιόχαν Κρόϊφ, ενός ποδοσφαιριστή και θεωρητικού του ποδοσφαίρου, που άλλαξε το "παιχνίδι", όχι μόνο στη χώρα του, αλλά και σε όλο το ποδοσφαιρικό στερέωμα. Οι μεγάλοι παίχτες - γράφει ο συγγραφέας - "άφησαν κληρονομιά στις νεότερες γενιές, εικόνες και βίντεο. Ο Κρόϊφ, άφησε επιπλέον εενα θεωρητικό έργο, η αξία του οποίου με τα χρόνια μεγαλώνει".

Στο βιβλίο θα βρείτε επιλεγμένες ρήσεις και αποφθέγματα, όχι μόνο ποδοσφαιριστών και προπονητών, αλλά και συγγραφέων, φιλοσόφων, ποιητών, καλλιτεχνών και πολιτικών, ακόμη και απο την αρχαία Ελλάδα. Αυτό γιατί ο συγγραφέας προσεγγίζει την σύγχρονη λογική της ποδασφαιρικής τεχνικής, αξιοποιώντας την πανανθρώπινη φιλοσοφική και τεχνική εμπειρία της ανάλυσης και δημιουργικής σύνθεσης. 

Θα μπορέσετε, να διαβάσετε επίσης, και να αναλογιστείτε το "Εγχειρίδιο για δράση" του Κρόϊφ. "Στην Ισπανία και οι 22 παίχτες, πριν βγουν στο γήπεδο κάνουν το σταυρό τους. Αν αυτό λειτουργούσε οι αγώνες θα τελείωνα πάντα ισόπαλοι". 

Επίσης τις αρχές παιχνιδιού για το Άγιαξ, που βρίσκονται σε απόφαση του Δ.Σ, της ομάδας. 

Καθώς και τους 14 κανόνες της ποδοσφαιρικής φιλοσοφίας του Κρόϊφ, που "στοχεύον να περάσουν στους εκκολαπτόμενους άσους της μπάλαςτο νόημα, ότι ο αθλητισμός και το παιχνίδι επι της ουσίας διδάσκουν την ίδια τη ζωή". και βέβαια, όχι μόνο τα παραπάνω, αλλά και μια υπέροχη - λογοτεχνικά και φιλοσοφικά - εισαγωγή στο θέμα ("Εν αρχή ην η σκέψη"). 

Τα επιμελώς αναπτυγμένα κεφάλαια, που αναλύουν και συνθέτουν την σκέψη του συγγραφέα για το θέμα και την προσωπικότητα του Γιόχαν Κρόϊφ .

Αρχίζουν με δομημένες σκέψεις και θέσεις για τη φιλοσοφία, τη θεατρική νοοτροπία και τη γεωμετρία του ποδοσφαιρικού παιχνιδιού. Συνεχίζουν και εμβαθύνους στα θέματα των "αρνητών των αξιών", της αρμονίας, της πεμπτουσίας και της σοφίας στο ποδόσφαιρο. Και ολοκληρώνουν με τους τίτλους "Η ελευθερία, το συναίσθημα και η λογική", 'Ο δρόμος", "Το πορτοφόλι". Τελειώνουν με ένα συμπερασματικό και βαθιά συνθετικο επίλογο - χαρακτηριστικό του συγγραφέα.

Το συστήνουμε με χαρά, σε όλους, όσους ασχολούνται ενεργητικά (παίκτες, προπονητές, διαιτητές και προσωπικό υποστήριξης). Επίσης, σε όλους τους σκεπτόμενους φιλάθλους, αλλά και σε "οπαδούς", που έχουν αρχίσει να καταλαβαίνουν ότι "κάτι" δεν πάει καλά στα πεπραγμένα του ποδοσφαίρου και αθλητισμού, γενικότερα στη χώρα μας. 

Κυριακή 8 Μαρτίου 2026

Μόνικα Ερτλ: μια ηρωίδα της εποχής μας

Την πρωταπριλιά του 1971 χτύπησε η πόρτα στο γραφείο του πρόξενου Κινταρίγια και η γραμματέας του τον ενημέρωσε ότι μία Γερμανίδα ζητούσε να τον δει για να τη βοηθήσει σχετικά με μία βίζα. Ο Κινταρίγια απάντησε καταφατικά και την πόρτα του γραφείου πέρασε μία εντυπωσιακή ξανθιά, με ανοιχτό πουκάμισο και ψηλές γόβες. «Ερτλ, Μόνικα Ερτλ. «Ενδιαφέρομαι να επισκεφτώ τη Βολιβία για ένα ντοκιμαντέρ. Ξέρετε, είχα μείνει εκεί με τον πατέρα μου μετά τον πόλεμο. Μεταναστεύ­σαμε εκεί για κάποια χρόνια μέχρι να ηρεμήσει η κατάσταση. Δικαστήρια πολέμου, Αμερικάνοι, Ρώσοι, Αντιλαμβάνεστε».
Ο πρόξενος αφού της είπε ότι θα τη βοηθήσει, της έδωσε και μία κάρτα με τα στοιχεία του σε περίπτωση που η ωραία Γερμανίδα ήθελε να τον συνοδεύσει για ένα ποτό. Η Μόνικα διάβασε την κάρτα. «Ρομπέρτο Κιντανίγια Περέιρα, γενικός πρόξενος Βολιβίας.» Ήταν πια σίγουρη. Είχε βρει τον άνθρωπο που εκτέλεσε τον Τσε και πόζαρε περήφανος πάνω από το πτώμα του Ίντι. Ψύχραιμη, έβγαλε από την τσάντα της ένα πιστόλι «colt cobra» 38αρι και τον σημάδεψε λέγοντάς του: Victoria o Muerte senior? Η Μόνικα τον πυροβόλησε εξ επαφής τρεις φορές. «Φασίστα», του είπε, και αφού άφησε την ξανθιά περούκα και το πιστόλι στο γραφείο εξαφανίστηκε....

Πηγή: Μηχανή του χρόνου

Διαβάστε όλο το άρθρο: http://www.mixanitouxronou.gr/i-germanida-poy-ektelese-en-psychro-ton-dolofono-toy-tse-gkevara-itan-kori-synergati-toy-chitler-kai-dolofonithike-apo-proin-nazi-poy-eiche-vrei-katafygio-sti-latiniki-ameriki/

Απο τη Αγγλική Βικιπαίδια: Η Μόνικα Ερτλ γεννήθηκε στη Γερμανία, ο ναζί πατέρας της έφερε την οικογένεια στη Βολιβία όπου ξεκίνησε το αγρόκτημα La Dolorida, όπου έτρεφε ζώα. Ο πατέρας της ταλαντούχος ορειβάτης, προπολεμικά, ταυτόχρονα, ήταν και επικεφαλής κάμεραμαν του κινηματογραφικού συνεργείου της Λένι Ρίφενσταλ, της εμβληματικότερης ναζίστριας σκηνοθέτριας, το «βαρύ πυροβολικό» της προπαγανδιστικής μηχανής του Γκέμπελς, με την οποία γύρισαν μαζί την «Ολυμπία», για τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1936 στο Βερολίνο, το προπαγανδιστικό «ντεμπούτο» των ναζί σε τέτοια ευρεία κλίμακα. Στη Βολιβία, συνόδευσε τον πατέρα της σε αρκετές αποστολές γυρισμάτων και έμαθε να χρησιμοποιεί τόσο κινηματογραφική  κάμερα όσο και πυροβόλα όπλα. Αργότερα, παντρεύτηκε για λίγο, αλλά ένιωθε δυστυχισμένη παίζοντας το ρόλο της «σύζυγου-τρόπαιου» ενός Βολιβιανού-Γερμανού μηχανικού μεταλλείων. Μετά το διαζύγιό της το 1969, συνδέθηκε με τους επιζώντες του ηττημένου αντάρτικου κινήματος του Τσε Γκεβάρα, τον Εθνικό Απελευθερωτικό Στρατό της Βολιβίας (ELN). Αφού βοήθησε σε κάποιες περιπτώσεις, τελικά εντάχθηκε στην πολιτική παρανομία. Ξεκίνησε μια σχέση με τον ηγέτη του ELN, Ίντι Περέδο, διάδοχο του Τσε Γκεβάρα. Ο Περέδο σκοτώθηκε από τις βολιβιανές αστυνομικές δυνάμεις σε ανταλλαγή πυροβολισμών στη Λα Παζ στις 9 Σεπτεμβρίου 1969.  Στη Γερμανία, έγινε γνωστή ως «η εκδικήτρια του Τσε Γκεβάρα» λόγω της εμπλοκής της στη δολοφονία του Συνταγματάρχη Ρομπέρτο Κιντανίλα Περέιρα το 1971 στο Αμβούργο, που εκείνη την εποχή υπηρετούσε στο Αμβούργο ως πρόξενος της Βολιβίας. Ένα μήνυμα που βρέθηκε στον τόπο της δολοφονίας έγραφε «Νίκη ή Θάνατος», ένα σύνθημα του ELN. Ο πρώην ηγέτης του ELN, Οσβάλντο «Τσάτο» Περέδο, επιβεβαίωσε, σε μια συνέντευξη που γυρίστηκε από τον Γερμανό σκηνοθέτη Κρίστιαν Μποντισέν το 1988, ότι ο Κιντανίλα ήταν πρωταρχικός στόχος του ELN, επειδή ήταν υπεύθυνος για τη διαταγή να κοπούν τα χέρια του πτώματος του Γκεβάρα και να σταλούν στη Λα Παζ για περαιτέρω ταυτοποίηση. Αναφέρει επίσης ότι η Ερτλ, «αφού εκτέλεσε την αποστολή στο Αμβούργο», επέστρεψε στην Κούβα όπου συναντήθηκε με τον Ρεζίς Ντεμπρέ.

Αφού βρισκόταν υπό μυστική παρακολούθηση στη Βολιβία για αρκετές ημέρες, αυτή και ένας άλλος αντάρτης τελικά έπεσαν σε ενέδρα και σκοτώθηκαν από τις βολιβιανές δυνάμεις ασφαλείας στις 12 Μαΐου 1973 στο Ελ Άλτο (στη Λα Παζ), όπου αναδιοργάνωνε τον ELN. Σύμφωνα με τον Ρεζίς Ντεμπρέ, προετοίμαζε επίσης την απαγωγή του πρώην αρχηγού της Γκεστάπο της Λυών, Κλάους Μπάρμπι, για να τον οδηγήσει στη Χιλή και κατά συνέπεια στη δικαιοσύνη στη Γαλλία, όπου καταζητούνταν ως Ναζί εγκληματίας πολέμου. Εκείνη την εποχή, ο Μπάρμπι ήταν γνωστό ότι ήταν σύμβουλος της μυστικής αστυνομίας στη Βολιβία. Το σώμα της δεν παραδόθηκε στην οικογένειά της για να ταφεί και αναπαύεται σε άγνωστο τάφο.

Η Ερτλ είναι μεταξύ των εξέχοντων χαρακτήρων σε μια μυθοπλαστική αφήγηση της οικογένειάς της, Los Afectos (Affections) του Βολιβιανού συγγραφέα Ροντρίγκο Χασμπούν. 
Ένα ντοκιμαντέρ που γυρίστηκε για τη ζωή της, με τίτλο «Ζητείται: Η Μόνικα Ερτλ», προβλήθηκε στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Βερολίνου το 1989.
Το βιβλίο του Régis Debray «La neige brûle» είναι αφιερωμένο στην Ερτλ.
Το τραγούδι «Mozambique» του Amon Düül II είναι αφιερωμένο επίσης στην Ερτλ.

Επίσης εδώ

Σάββατο 7 Φεβρουαρίου 2026

Στη μνήμη Ρόλφ Πόλε - "Το όνομά μου είναι Άνθρωπος"

1976 - Αθήνα. ASSOCIATED PRESS / Καθημερινή

Στις 7 Φλεβάρη του 2004 πέθανε στην Αθήνα ο Ρολφ Πόλε,δικηγόρος, ακτιβιστής και  χαρακτηρισμένος απο τη ναυαρχίδα του κίτρινου τύπυ της Γερμανίας ως ο «πιο επικίνδυνος Γερμανός τρομοκράτης» («Μπιλντ», 23/7/76). Οι ντόπιοι θιασώτες της τον ονόμασαν «πρύτανη της τρομοκρατίας», «ηγετικό στέλεχος της συμμορίας Μπάαντερ-Μάινχοφ». Ήταν μέχρι το θάνατό του στόχος προβοκατόρικων σχεδιασμών σχεδόν όλων των  μυστικών υπηρεσιών. Όλα ψέμματα, υπερβολές και προβοκατόρικες καταγγελίες. Ήταν ένας μεγάλος ανθρωπιστής, ειρηνιστής και βαθιά καλλιεργημενος πολίτης του κόσμου προσηλωμένος στις αρχές του δίκαιου, της αλληλεγγύης, του αλτρουισμού και της συντροφικότητας. Αρνήθηκε να τις προδώσει και δέχτηκε συνεχείς και σκληρές διωξεις (συκοφαντίες, απαγόρευση εργασίας, φυλάκιση στα λευκά κελιά των γερμανικών φυλακών) με αποτέλεσμα τον σοβαρό κλονισμό της υγείας του. Όμως μέχρι το τέλος παρέμεινε βράχος με θάρρος, ανθρωπιά και χιούμορ. 
Γεννήθηκε το 1942 στο Βερολίνο. Ο πατέρας του, αιχμάλωτος πολέμου έως το 1947, κατέλαβε θέση καθηγητή Πανεπιστημίου στο Ερλάγκεν. Από το 1954 ο Πόλε ζει στο Μόναχο, όπου ολοκληρώνει και τις σπουδές του στα Νομικά το 1966 και έως το 1970 δουλεύει ως ασκούμενος δικηγόρος, υπερασπιζόμενος μέλη της εξωκοινοβουλευτικής Αριστεράς. Το 1969, μετά την απόπειρα δολοφονίας κατά του Ρούντολφ Ντούτσκε, δικάζεται για την συμμετοχή του στις διαδηλώσεις. Το 1974, μετά από τροποποίηση του κατηγορητηρίου και όντας προφυλακισμένος από το 1971, καταδικάζεται σε φυλάκιση για συμμετοχή στη RAF. Απελευθερώνεται τον Μάρτιο του 1975, αλλά συλλαμβάνεται ξανά το 1976 στην Αθήνα και η Δυτική Γερμανία ζητάει την έκδοσή του. Στην Ελλάδα αναπτύσσεται ένα πρωτοφανές κίνημα συμπαράστασης και η αντιπολίτευση σύσσωμη ζητάει την παραχώρηση πολιτικού ασύλου. Το Εφετείο Αθηνών σε μια ιστορική συνεδρίασή του απορρίπτει το γερμανικό αίτημα, αλλά εν τέλει ο Άρειος Πάγος αποφασίζει τελικά την έκδοση του Πόλε και το 1976 ξαναφυλακίζεται στο Στράουμπινγκ. Αποφυλακίζεται οριστικά το 1982, έχοντας προηγηθεί νέα δίκη το 1978 για «ληστρική εκβίαση». Η ανάμνηση του κινήματος συμπαράστασης οδηγεί τον Πόλε και πάλι στην Ελλάδα. Το 1984 παντρεύεται την δικηγόρο Κατερίνα Ιατροπούλου και εγκαθίσταται οριστικά στην Αθήνα, όπου εργάζεται ως καθηγητής γερμανικών, μεταφραστής και συγγραφέας. Αρθρογραφούσε τακτικά στο περιοδικό «Σχολιαστής» και συμμετείχε στη συντακτική του ομάδα. Απο το 1990 συνεργαζόταν με τον «Ιό» της Ελευθεροτυπίας. (Πηγή: GR-ASKI- 1506)
Tον Σεπτέμβριο του 1976, κατά την απολογία του ο Ρολφ Πόλε (1942-2004) απήγγειλε στο δικαστήριο τους στίχους ενός τραγουδιού του γερμανικού ροκ συγκροτήματος «Ton, Steine, Scherben» (1971) με τίτλο «Το όνομά μου είναι Άνθρωπος»:
Έχω πολλούς πατέρες κι έχω πολλές μητέρες και έχω πολλές αδελφές κι έχω πολλά αδέλφια
Ο πατέρας μου είναι μαύρος κι η μάνα μου κίτρινη τα αδέλφια μου είναι κόκκινα κι οι αδελφές μου ανοιχτόχρωμες.
Κι είμαι πάνω από δέκα χιλιάδων χρόνων,και το όνομά μου είναι Άνθρωπος!
Και ζω απ’ το φως και ζω απ’ την αγάπη - Και ζω απ’ τον αέρα και ζω απ’ το ψωμί
Κι έχω δυο μάτια κι όλα μπορώ να τα δω - Κι έχω δυο αυτιά κι όλα μπορώ να τα καταλάβω.
Κι έχουμε έναν εχθρό, που μας στερεί τη μέρα - Ζει απ’ τη δική μας τη δουλειά - Και ζει απ’ τη δύναμή μας
Κι έχει δυο μάτια και δεν θέλει να δει - Κι έχει δυο αφτιά, κι όμως δεν θέλει να καταλάβει.
Κι είναι πάνω από δέκα χιλιάδων χρόνων - Κι έχει πολλά ονόματα.
Και ξέρω, θα αγωνιστούμε
Και ξέρω, θα νικήσουμε
Και ξέρω, θα ζήσουμε
Και θ’ αγαπηθούμε
Κι ο πλανήτης Γη - Σ’ όλους μας θ’ ανήκει
Κι ο καθένας θα έχει αυτό που χρειάζεται
Και δεν θα πάρει πια δέκα χιλιάδες χρόνια
Γιατί έφτασε η ώρα.

Τετάρτη 21 Ιανουαρίου 2026

Κάτι που είπε ο Σωκράτης και πολλοί σήμερα το ξεχάσαν - 苏格拉底说过一句如今许多人已经遗忘的话

Xie Qing. Under the Sun. 2019
"Δεν είμαι Αθηναίος, ούτε Έλληνας πολίτης, αλλά πολίτης του κόσμου"

Ο Πλάτωνας και ο Ξενοφώντας παρουσιάζουν το Σωκράτη ως άνθρωπο που δεν νοιαζόταν καθόλου για τις ταξικές διακρίσεις ή την "ορθή συμπεριφορά" και που μιλούσε το ίδιο εύκολα με τις γυναίκες, τους υπηρέτες και τους δούλους όσο και με εκείνους των ανώτερων τάξεων.

“ 我不是雅典人,也不是希腊公民,而是世界公民 ”

柏拉图和色诺芬笔下的苏格拉底是一位不拘泥于阶级差异或“礼仪规范”的人,他与妇女、仆人和奴隶交谈,与上层阶级人士交谈一样轻松自如。


Ο Πλούταρχος στο δοκίμιό του «Περὶ φυγῆς», αναφερόμενος στον Σωκράτη: «Αργείος ή Θηβαίος δεν είμαι—ούτε υπερηφανεύομαι για μία πόλη· κάθε πύργος των Ελλήνων είναι πατρίδα μου. Και ο Σωκράτης είπε καλύτερα: δεν είμαι ούτε Αθηναίος ούτε Έλληνας, αλλά “κόσμιος” (δηλαδή πολίτης του κόσμου), όπως θα μπορούσε κάποιος να πει “Ρόδιος” ή “Κορίνθιος”…»

普鲁塔克在其论文《论飞行》中,提及苏格拉底时说道: “我既非阿尔戈斯人,亦非底比斯人——我也不以任何城邦为傲;希腊的每一座塔楼都是我的故乡。苏格拉底说得更好:我既非雅典人,亦非希腊人,而是一个‘世俗之人’(即世界公民),就像人们会说的‘罗德岛人’或‘科林斯人’……”

Διαβάστε και αυτό

Τετάρτη 14 Ιανουαρίου 2026

Σταματήστε τις εκτελέσεις στο Ιράν

 


"Όπως τονίζουν οι αναλυτές, το γεγονός ότι το καθεστώς αντέχει δεν σημαίνει ότι είναι σταθερό. Το Ιράν αντιμετωπίζει τη βαθύτερη κρίση του από το 1979: οικονομία στραγγαλισμένη από κυρώσεις, κοινωνία σε εξέγερση και στρατηγική πίεση από ΗΠΑ και Ισραήλ.

Και μέσα σε αυτό το σκηνικό, η μαρτυρία ενός γιατρού από τα χειρουργεία και τους αιματοβαμμένους δρόμους λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι πίσω από τους γεωπολιτικούς υπολογισμούς, το ανθρώπινο κόστος έχει ήδη γίνει δυσβάσταχτο"

Διαβάστε αυτό (Ναυτεμπορική)