ΕΛΛΗΝΕΣ ΚΑΙ ΓΕΡΜΑΝΟΙ ΠΟΛΙΤΕΣ ΑΝΤΑΛΛΑΣΟΥΝ ΕΜΠΕΙΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΓΩΝΑ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΛΙΘΑΝΘΡΑΚΑ

Τριήμερο διαλόγου για την ενέργεια, 21-23 Νοεμβρίου, Αθήνα, Οικονομικό πανεπιστήμιο (ΑΣΟΕΕ) - Ας προσπαθήσουμε να είμαστε όλοι εκεί.......
Παρασκευή 21/11, 7.30 μ.μ
Παραγωγή ενέργειας και επιπτώσεις στο περιβάλλον – ΑΠΕ – η εμπειρία του Ensdorf
· Άνοιγμα εργασιών – εισαγωγική ομιλία Επιδίωξη του τριημέρου - τι σημαίνει η εισαγωγή του λιθάνθρακα στο ενεργειακό μείγμα (Κ. Χαϊνάς, "Ενεργοί πολίτες Εύβοιας")
· Κλιματική αλλαγή και ο τομέας της παραγωγής ηλεκτρισμού: κίνδυνοι και προκλήσεις (Σεβ. Μoιρασγεντής, ερευνητής Εθνικού αστεροσκοπείου Αθηνών)
· Αιολική ενέργεια, εναλλακτική ή συμπληρωματική ενέργεια; (Αλ. Μαβής, Δίκτυο οικολογικών οργανώσεων Αιγαίου)
· Η εμπειρία των πολιτών του Ensdorf κατά της μονάδας λιθάνθρακα της RWE (Karl Heinz Winkler, Δίκτυο κινήσεων πολιτών περιοχής Ensdorf)
Σάββατο 22/11, 11.00 π.μ.
· Παγκόσμια καμπάνια για την κλιματική δράση – Κοπεγχάγη 2009 (F.A.R.M.A.)
· Ο άγνωστος πόλεμος της εναλλακτικής ενέργειας (Θ. Ράπτης, ομάδα έρευνας εναλλακτικών τεχνολογιών)
Σάββατο 22/11, 7.30 μ.μ.
Το κυρίαρχο μοντέλο – κριτική στον υφιστάμενο και το νέο ενεργειακό σχεδιασμό
· Εξόρυξη λιγνίτη στην Πτολεμαΐδα – Μύθοι και πραγματικότητες (Λ. Ιωαννίδης, μέλος Δ.Σ. Οικολογικής κίνησης Κοζάνης)
· Φυσικό αέριο: Ανθρωποκεντρική ορθολογική χρήση κατά της σπατάλης στην ηλεκτροπαραγωγή και της επιβάρυνσης του περιβάλλοντος (Δ. Παπανίκας, τ. καθ. Παν. Πάτρας – Δ. Μάργαρης, αν. καθ. Παν. Πάτρας)
· Η πρόκληση της πυρηνικής ενέργειας (Όλγα Αθανίτου, Αντιπυρηνικό παρατηρητήριο Μεσογείου)
· Μεγάλα υδροηλεκτρικά φράγματα και η περίπτωση της εκτροπής του Αχελώου (Γ. Χονδρός – Πανελλαδική κίνηση κατά της εκτροπής του Αχελώου)
Κυριακή 23/11, 11.00 π.μ.
· Εγκαταστάσεις της ΔΕΗ στον Υμηττό και κοινωνικές διεκδικήσεις 2002 – 2008 (Π. Τότσικας, "Πρωτοβουλία πολιτών για την προστασία του Υμηττού")
· Από το ατομικό στο συλλογικό: εναλλακτικά μοντέλα κοινωνικής συμπεριφοράς (Αντ. Μπρούμας, ομάδα Urbi et Orbi)
Κυριακή 23/11, 7.30 μ.μ.
Ενέργεια και κοινωνία των πολιτών
· Η Ελλάδα στον "πόλεμο" των αγωγών. Γεωπολιτική και στρατηγική σημασία των αγωγών αερίου και πετρελαίου (Δ. Κωνσταντακόπουλος, δημοσιογράφος)
· Μια διαφορετική προσέγγιση: το ζήτημα της ενέργειας και της ηλεκτροπαραγωγής από τη σκοπιά των πολιτών (Τ. Κεφαλάς, "Πολίτες κατά του λιθάνθρακα")
· Κίνημα για την ενέργεια: Αναγκαιότητα, εφικτότητα και η εμπειρία των πρώτων πρωτοβουλιών (Δ. Σπανούδη, "Συμπαράταξη Βοιωτών για το περιβάλλον") – Προοπτικές, στόχοι, στρατηγική (Ηλ. Γεωργαλής, "Παναιτωλοακαρνανικό μέτωπο" )
· Η παγκόσμια κλιματική αλλαγή ως η χαρακτηριστικότερη έκφανση σε παγκόσμιο επίπεδο του δυτικού "υποδείγματος" οργάνωσης του κοινωνικού βίου. Αναζήτηση προοπτικών (Γ. Σακελλάρης, διδάσκων στο Heriot Watt University - Edinburg, United Kingdom)
Από το Πανελλαδικό δίκτυο κινήσεων πολιτών "Πολίτες κατά του λιθάνθρακα"

ΠΩΣ ΤΟΝ ΛΕΝ ΤΟΝ ΠΟΤΑΜΟ?

Ο Ασωπός της Βοιωτίας, μαζί με τον ομώνυμό του της Φθιώτιδας και το Σπερχειό είναι από τους βασικούς ρυπαντές του υδροφόρου ορίζοντα και του Ευβοϊκού κόλπου. Οχι ότι δεν υπάρχουν και άλλοι, αλλοίμονο, Λήλας, Μεγάλο Ρέμα Αυλίδας κλπ έχουν και αυτοί τη συνεισφορά τους. Θα μου πείτε οι ποταμοί φταίνε? Φυσικά όχι.............
Περισσότερα: http://www.e-tipos.com/newsitem?id=59925

Η ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΥΠΑΓΟΡΕΥΕΙ ΝΕΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

Του Δρ. Ι . Τσιπουρίδη, Αντιπρόεδρου Ελληνικής Εταιρείας Αιολικής Ενέργειας (ΕΛΕΤΑΕΝ) (Γράφτηκε το Νοέμβρη του 2001, όμως δυστυχώς παραμένει επίκαιρο μέχρι σήμερα)
Όλοι πλέον γνωρίζουν την μόλυνση που υφίσταται το περιβάλλον από όλες τις ανθρώπινες δραστηριότητες. Η ατμόσφαιρα, οι θάλασσες, οι λίμνες, τα ποτάμια ακόμη και ο υδροφόρος ορίζοντας έχουν δεχτεί εκατομμύρια τόνους αερίων, υγρών και στερεών αποβλήτων. Αν και η καταστροφή του περιβάλλοντος πραγματοποιείται εδώ και δεκαετίες, με συνεχώς αυξανόμενη ένταση, τα αποτελέσματα του βιασμού του οικοσυστήματος έγιναν φανερά στον απλό πολίτη τα τελευταίες χρόνια, ενώ η συνειδητοποίηση του μεγέθους του κινδύνου που διατρέχει η ανθρωπότητα είναι ακόμη πιο πρόσφατη.
Όλοι πλέον νοιώθουμε τις κλιματικές αλλαγές και διαβάζουμε τις επισημάνσεις για αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη που θα σημάνει επέκταση της ερήμου στην εύκρατη ζώνη, τήξη των πάγων και άνοδο της θάλασσας, λειψυδρία κ.τ.λ. Γι αυτό, άλλωστε και η παγκόσμια επιστημονική κοινότητα έχει ενεργοποιηθεί σε μια προσπάθεια να πείσει γι αυτά που θα έπρεπε να ήταν αυτονόητα: Ότι οι κλιματικές αλλαγές από το φαινόμενο του θερμοκηπίου και την γενικότερη μόλυνση του πλανήτη αποτελούν ήδη μια πραγματικότητα.
Δυστυχώς η αντιστροφή της κατάστασης δεν είναι εύκολη υπόθεση και σίγουρα δεν θα πραγματοποιηθεί από την μια μέρα στην άλλη. Αυτό και μόνο υπογραμμίζει πόσο επιτακτική είναι η ανάγκη να δραστηριοποιηθούμε ΟΛΟΙ ΑΜΕΣΑ. Δεν μπορούμε να κλείνουμε άλλο τα μάτια μας στην πραγματικότητα. Δεν είναι δυνατόν να φτιάξουμε μια όαση για μας, όταν καταρρέει το οικοσύστημα γύρω μας.
Από την άλλη δεν είναι δυνατόν να έχουμε ανάπτυξη χωρίς κάποιο κόστος. Δεν είναι δυνατόν να έχουμε ενέργεια χωρίς δίκτυα, αυτοκίνητα χωρίς αυτοκινητόδρομους, προϊόντα χωρίς εργοστάσια. Αρκεί το κόστος αυτό να είναι αποδεκτό και να μην ανατρέπει τα θεμελιώδη δεδομένα της ίδιας της ζωής πάνω στον πλανήτη.
Αυτό που μπορούμε να έχουμε, τώρα που γνωρίσαμε τις συνέπειες της αλόγιστης κατασπατάλησης των πόρων του πλανήτη, είναι ανάπτυξη με το μικρότερο δυνατό περιβαλλοντικό κόστος.
Και αυτό όσον αφορά την ενέργεια σημαίνει ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.
Τα όπλα που έχουμε στη φαρέτρα μας είναι μετρημένα. Ένα από τα πλέον αποδοτικά, τα πλέον αξιόπιστα και τα πλέον φιλικά προς το περιβάλλον είναι η Αιολική Ενέργεια.
Η χρήση της αιολικής ενέργειας για μια περιβαλλοντικά ορθολογική ανάπτυξη είναι μονόδρομος.

Στο Κιότο τέθηκαν στόχοι μείωσης των εκπεμπόμενων ρύπων και στην Βόννη στις 23/7/2001 επικυρώθηκαν από όλους, πλην των ΗΠΑ. Το ελληνικό κοινοβούλιο έχει ήδη επικυρώσει την συνθήκη του Κιότο.
Για να καταφέρει η Ελλάδα να ικανοποιήσει τους στόχους μείωσης των αερίων ρύπων του φαινομένου του θερμοκηπίου επιβάλλεται η μεγαλύτερη δυνατή αξιοποίηση της αιολικής ενέργειας.
Στην προσπάθεια αυτή πρέπει να είμαστε όλοι μαζί.
Πρέπει να στηριχθεί κάθε προσπάθεια είτε προέρχεται από δημόσιους φορείς, ιδιώτες επενδυτές ή την Τοπική Αυτοδιοίκηση, σε όλες τις περιοχές της πατρίδας μας όπου υπάρχει ικανοποιητικό αιολικό δυναμικό και ευτυχώς υπάρχει σε πολλές περιοχές.

ΑΝΑΧΩΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ
Κι όμως αυτή η προσπάθεια που ξεκίνησε στην χώρα μας με τόση καθυστέρηση και δυστυχώς με τόσα γραφειοκρατικά και τεχνικής φύσεως προβλήματα, κινδυνεύει να μείνει στάσιμη γιατί δείχνει να χάνει τον κυριότερο σύμμαχο της: τους πολίτες.
Η ανάπτυξη της αιολικής ενέργειας σε παγκόσμιο επίπεδο έχει την ένθερμη υποστήριξη των κατοίκων των περιοχών όπου αναπτύσσεται. Χαρακτηριστικό είναι το γεγονός ότι έρευνες που διεξήγαγε η Κοινότητα καταδεικνύουν ότι σε περιοχές όπου εγκαθίστανται αιολικά πάρκα το ποσοστό των κατοίκων που τα αποδέχεται ευχαρίστως ανέρχεται στο 80%. Το πιο εντυπωσιακό, όμως, είναι ότι το ποσοστό των θετικά προσκείμενων κατοίκων είναι μεγαλύτερο μετά την εγκατάσταση και λειτουργία των αιολικών πάρκων, από ότι πριν την εγκατάσταση.
Η μέχρι πριν από ένα περίπου χρόνο εμπειρία στην Ελλάδα επιβεβαίωνε αυτά τα αποτελέσματα.
Στην Σητεία Κρήτης, όπου έγινε η πρώτη μεγάλη ανάπτυξη αιολικών πάρκων οι κάτοικοι ήταν και είναι ευχαριστημένοι. Το ίδιο έδειχνε να ισχύει και για την Εύβοια, μέχρι που ξέσπασε η αντίδραση.
Τι κάνει λοιπόν, κάποιους κατοίκους της Ν. Εύβοιας και της Λακωνίας να αντιτίθενται στην εγκατάσταση αιολικών πάρκων στην περιοχή τους;

Μήπως η εκπομπή ρύπων από τις ανεμογεννήτριες;
Από την εκμετάλλευση της Αιολικής Ενέργειας παράγεται ηλεκτρική ενέργεια χωρίς να προκαλείται ρύπανση και χωρίς να εκπέμπονται ρυπογόνα αέρια που δημιουργούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου.
Μήπως η κατασπατάληση ενός φυσικού πόρου;
Σε αντίθεση με τα συμβατικά καύσιμα, η Αιολική Ενέργεια δεν θα τελειώσει ποτέ!
Μήπως ότι δαπανάται πολύ ενέργεια για την κατασκευή μιας ανεμογεννήτριας;
Μια Ανεμογεννήτρια είναι καθαρός παραγωγός ενέργειας, αφού σε λιγότερο από ένα χρόνο λειτουργίας, παράγει περισσότερη ενέργεια από όση χρησιμοποιήθηκε για την κατασκευή της.
Μήπως επειδή πληρώνουμε σε σκληρό συνάλλαγμα την εισαγωγή του φυσικού πόρου;
· Η Αιολική Ενέργεια αποτελεί έναν σημαντικό εθνικό πόρο, η εκμετάλλευση του οποίου θα αποφέρει οφέλη στην εθνική οικονομία, αφού μειώνει την εξάρτηση της χώρας από ακριβά εισαγόμενα καύσιμα.
Μήπως επειδή δεν συμβάλλει στη μείωση των ρύπων;
· Επειδή η χρήση ανεμογεννητριών υποκαθιστά συμβατικές ρυπογόνες πηγές ενέργειας (άνθρακα, λιγνίτη, πετρέλαιο), για κάθε μονάδα ηλεκτρισμού (κιλοβατώρα) που παράγεται από μια ανεμογεννήτρια αποφεύγεται η εκπομπή περίπου : 1000 γραμμαρίων Διοξειδίου του άνθρακα
Αυτό σημαίνει, ότι σήμερα με εγκατεστημένα παγκοσμίως 18.000 MW Αιολικών έργων, αποφεύγεται η εκπομπή περίπου 40 εκατομμυρίων τόνων διοξειδίου του άνθρακα ετησίως!!
Μήπως επειδή οι εγκαταστάσεις καταλαμβάνουν μεγάλη έκταση;
Οι σημερινές ανεμογεννήτριες χρησιμοποιούν λιγότερο από το 5% της έκτασης ενός αιολικού πάρκου, συμπεριλαμβανόμενων των δρόμων πρόσβασης. Η υπόλοιπη έκταση μέχρι και τη βάση μιας ανεμογεννήτριας μπορεί να χρησιμοποιηθεί για καλλιέργειες ή για βοσκή κοπαδιών.
Μήπως καταστρέφεται γενικά το περιβάλλον ;
· Οι εγκαταστάσεις ανεμογεννητριών δεν συνεπάγονται καταστροφή ορεινών ή άλλων όγκων ή δασικών εκτάσεων, αφού τα αιολικά πάρκα εγκαθίστανται σε άγονες περιοχές, όπου δεν υπάρχουν φυσικά ή τεχνητά εμπόδια στην ροή του ανέμου, ώστε να μην μειώνεται η απόδοση τους και όπου υπάρχουν ιδιαίτερα υψηλές ταχύτητες ανέμου, γεγονός που συνεπάγεται συνήθως την απουσία βλάστησης.
Μήπως επειδή καταστρέφει τις καλλιέργειες;
Στις περισσότερες χώρες του κόσμου, που στερούνται λόφων, η εγκατάσταση ανεμογεννητριών γίνεται μέσα ή δίπλα σε καλλιεργούμενες εκτάσεις, χωρίς το ένα να επηρεάζει το άλλο. Το σύνθημα μάλιστα είναι το γνωστό από τις διαφημίσεις «δύο σε ένα».
Μήπως επειδή δημιουργεί πρόβληματα στα ζώα;
Στις περισσότερες χώρες του κόσμου τα κοπάδια αγελάδων και προβάτων συνεχίζουν να βόσκουν ανέμελα στα λιβάδια δίπλα ή μέσα στα αιολικά πάρκα.
Μήπως δημιουργεί προβλήματα στα πτηνά;
Ναι, λοιπόν κάποια πτηνά έχουν σκοτωθεί από τα περιστρεφόμενα πτερύγια. Πόσα; Σε ετήσια βάση, 100 φορές λιγότερα από όσα σκοτώνονται σε έναν μέσης κυκλοφορίας αυτοκινητόδρομο.
Μήπως είναι πολύ θορυβώδεις;
Ο θόρυβος που εκπέμπεται από ένα αιολικό πάρκο σε λειτουργία, σε απόσταση 300 μέτρων είναι της τάξεως των 40 db και κατατάσσεται πιο κάτω από τον θόρυβο εντός ενός γραφείου ή ενός σπιτιού!! Επίσης πρέπει να τονισθεί ότι επειδή οι ανεμογεννήτριες εγκαθίστανται εκεί όπου υπάρχει δυνατός άνεμος, συνήθως ο θόρυβος του ανέμου καλύπτει πλήρως τον όποιο θόρυβο παράγει μια ανεμογεννήτρια.


Μήπως έχει γενικά παρενέργειες;
Η Αιολική Ενέργεια δεν έχει απολύτως καμία παρενέργεια ή επίδραση σε ανθρώπους, ζώα ή καλλιέργειες.
Κι όμως, έχουν «απαγγελθεί» διάφορες απίθανες κατηγορίες κατά των ανεμογεννητριών, όπως:
Ø Διώχνουν τα σύννεφα και την βροχή
Ø Δεν πετάει πουλί για χιλιόμετρα
Ø Δεν φυτρώνει τίποτε για χιλιόμετρα
Ø Τα ζώα δεν βόσκουν, δεν γεννούν (ίσως να αλλάζουν και σεξουαλική συμπεριφορά)
Ø Εκπέμπουν ραδιενέργεια
Ø Οι άνθρωποι αρρωσταίνουν
Ø Ο θόρυβος που κάνουν είναι εκκωφαντικός
Ø Μολύνουν τον υδροφόρο ορίζοντα

Κι άλλες παρόμοιες κατηγορίες, της ιδίας ….. ευρηματικότητας και επιστημονικής τεκμηρίωσης.
Πως είναι δυνατόν να υπάρχουν τόσο διαμετρικά αντίθετες απόψεις;
Πως γίνεται μια κατ’ εξοχήν περιβαλλοντική μορφή ενέργειας να βάλλεται για τις αρνητικές επιδράσεις που έχει στο περιβάλλον;

Η ΑΛΗΘΕΙΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΝΕΜΟΓΕΝΝΗΤΡΙΕΣ
Το μοναδικό περιβαλλοντικό πρόβλημα που μπορεί να συνδεθεί με τις εγκαταστάσεις ανεμογεννητριών είναι η αισθητική ή οπτική όχληση, καθώς και η πιθανολογούμενη αρνητική επέμβαση στην μορφολογία του χώρου εγκατάστασης.
Εξ ορισμού, όμως η αισθητική υπόκειται σε άκρως υποκειμενικά κριτήρια. Όπως και να έχει πάντως, σίγουρα μια σειρά από ανεμογεννήτριες σ’ έναν λόφο δεν είναι το πιο αντιαισθητικό θέαμα στον κόσμο.
Επίσης, είναι τόσα πολλά τα περιβαλλοντικά οφέλη από την εκμετάλλευση της Αιολικής Ενέργειας και τόσο οξυμένα τα προβλήματα της καταστροφής του οικοσυστήματος, που αναρωτιέται κανείς αν η ανθρωπότητα έχει την πολυτέλεια, εκεί που έχουν οδηγηθεί τα πράγματα, να ασκεί αισθητική περιβαλλοντική πολιτική, όσον αφορά την Αιολική Ενέργεια.
Επιπρόσθετα, πρέπει να αναλογισθεί κανείς τι θα συνέβαινε αν στη θέση του αιολικού πάρκου λειτουργούσε ένας θερμοηλεκτρικός σταθμός με χρήση λιγνίτη ή μαζούτ ή ένας πυρηνικός σταθμός.

ΦΩΣ ΣΤΟ ΤΟΥΝΕΛ
Η αιτία του προβλήματος, αλλά και η λύση του, βρίσκεται στο τρίπτυχο : Πολιτεία – Επενδυτές - Τοπικές Κοινωνίες.
Η Πολιτεία, η οποία για μια ακόμη φορά φάνηκε κατώτερη των περιστάσεων, σε ένα σημαντικό θέμα που οι προδιαγραφές του στο ξεκίνημα, ήταν μια μοναδική συνταγή επιτυχίας. Αντί να προηγηθεί, να αποφασίσει, να σχεδιάσει, να νομοθετήσει, να οργανώσει, να ενημερώσει και να συντονίσει, εμφανίστηκε με καθυστέρηση, ασθμαίνουσα, πάντα πίσω από τα γεγονότα και με αποσπασματικές κινήσεις προσπάθησε να καλύψει τα κενά.
Οι Επενδυτές και η Τοπικές κοινωνίες, χωρίς πείρα, ουσιαστική γνώση, ενημέρωση και καθοδήγηση, αντί να συνεργαστούν αρμονικά, όπως έγινε αλλού, προχώρησαν χωριστά, αντιμετωπίζοντας το θέμα κατά περίπτωση.
Αποτέλεσμα ήταν οι παρεξηγήσεις και οι παρερμηνείες, ιδεώδες πεδίο για καλλιέργεια και ανάπτυξη παραπληροφόρησης, με φυσική κατάληξη τις αντιπαραθέσεις και τα χαρακώματα.

Κι όμως η λύση είναι απλή και έχει εφαρμοστεί με επιτυχία παντού: «Συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας στην επιχειρηματική δραστηριότητα». Δηλαδή, συμμετοχή στο ρίσκο, αλλά και στα κέρδη.
Κάτι ακόμη καλύτερο; Αυτόνομη επιχειρηματική δραστηριοποίηση των κατοίκων στην αιολική ενέργεια.
Η ανάπτυξη της αιολικής ενέργειας στην Δανία, έγινε με πολλές μικρές μονάδες. Η ένωση ιδιοκτητών ανεμογεννητριών αριθμεί πάνω από 7.000 μέλη.!
Και ακόμη ένα βήμα πιο πέρα; Γιατί όχι και βιομηχανική μονάδα κατασκευής ανεμογεννητριών σε μια από τις περιοχές που έχει πλούσιο αιολικό δυναμικό και άρα προσφέρεται για εκτεταμένη ανάπτυξη της αιολικής ενέργειας, όπως η Εύβοια, για παράδειγμα.
Με εθνικό στόχο την εγκατάσταση 3.500 MW μέχρι το 2010 και τώρα εγκατεστημένα μόλις 250 MW αιολικών εγκαταστάσεων, σίγουρα θα είναι μια ιδιαίτερα θετική και εθνικά συμφέρουσα κίνηση.
Και να μη μιλήσουμε για εξαγωγές.
Η αιολική ενέργεια έχει θέσεις για όλους.

Η συνεισφορά της Αιολικής Ενέργειας στην προστασία και στην σταδιακή αποκατάσταση του περιβάλλοντος είναι ανεκτίμητη και πρέπει να απαιτήσουμε ΟΛΟΙ από την Πολιτεία να πράξει ότι είναι δυνατόν, ώστε μέσα σε θεσμικά πλαίσια και κανόνες αποδεκτούς από την κοινωνία, να μεγιστοποιηθούν τα οφέλη για το περιβάλλον, τους πολίτες και την εθνική οικονομία.
Ας μην αχρηστεύσουμε αυτό το δώρο της φύσης !

ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΑΡΜΕΝΑ

Του ΚΩΣΤΑ ΔΑΜΙΑΝΙΔΗ, Αρχιτέκτονα, Αναδημοσίευση από την εφημερίδα ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ
Τα ΠΑΝΙΑ αποτελούσαν τον σημαντικότερο εξοπλισμό των καραβιών την εποχή των ιστιοφόρων. Τα σχήματα και οι συνδυασμοί των πανιών που μπορούσε να φέρει ένα σκάφος παρουσιάζουν μεγάλη ποικιλία. Ο συνδυασμός αυτός ήταν η ιστιοφορία ενός καραβιού ή η εξάρτησή του, όπως ονομαζόταν παλαιότερα, τότε που τα πανιά λέγονταν και άρμενα. Στο Αιγαίο, λόγω των φυσικών συνθηκών και της διαμόρφωσης του νησιώτικου χώρου, τα πανιά αναπτύχθηκαν με ιδιαίτερη ευρηματικότητα από τους αρχαίους χρόνους οδηγώντας σε αρκετές τεχνικές εξελίξεις ως προς την εκμετάλλευση του αέρα στη ναυσιπλοΐα. Δημιουργήθηκε, λοιπόν, μια μοναδική παράδοση που διασώθηκε για αιώνες από τους Έλληνες, αλλά και τους άλλους λαούς της Ανατολικής Μεσογείου. Η παράδοση αυτή λησμονήθηκε τα τελευταία πενήντα περίπου χρόνια κάτω από την πίεση των σύγχρονων τεχνολογιών. Έτσι, σημαντικά είδη ελληνικών πανιών, όπως το λατίνι και η σακολέβα, που αφθονούσαν στα λιμάνια και τα νησιά της χώρας, σήμερα δεν σώζονται ούτε για δείγμα.
Περισσότερα: http://www.hellasres.gr/Greek/aiolos/armena.htm

ΑΝΕΜΟΚΙΝΗΣΗ ΣΤΗ ΠΡΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΠΟΧΗ

Του ΣΤΕΦΑΝΟΥ ΝΟΜΙΚΟΥ, Αρχιτέκτονα, Αναδημοσίευση από την εφημερίδα ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ
Ο άνθρωπος αρχικά χρησιμοποίησε τη μυϊκή του ενέργεια για την εξεύρεση τροφής και ακολούθως, την ενέργεια της φωτιάς για θέρμανση και φωτισμό. Για χιλιετίες, αυτές οι δύο ενέργειες ήταν οι μόνες που χρησιμοποιούσε. Αργότερα, η δέσμευση και εκμετάλλευση άλλων μορφών ενέργειας, όπως της ζωικής για τις καλλιέργειες και τις μεταφορές, της αιολικής για τα ιστιοφόρα και πολύ μετέπειτα της υδραυλικής για τις μεταφορές, την άρδευση και την άντληση, συνέβαλαν καθοριστικά στην ανάπτυξη του πολιτισμού.Η πρώτη σημαντική αξιοποίηση της αιολικής ενέργειας θεωρείται ότι ήταν η χρήση της για την πρόωση ιστιοφόρων, η σημασία της όμως, διαχρονικά στη τεχνολογία, υπήρξε πολύ μικρή συγκριτικά με την υδραυλική ενέργεια. Με την πάροδο του χρόνου και την ανάπτυξη νέων μέσων μετατροπής και πολλαπλασιασμού δυνάμεων (κυρίως του οδοντωτού τροχού και της τροχαλίας) η χρήση της για την πρόωση ιστιοφόρων, η σημασία της όμως, διαχρονικά στη τεχνολογία, υπήρξε πολύ μικρή συγκριτικά με την υδραυλική ενέργεια. Με την πάροδο του χρόνου και την ανάπτυξη νέων μέσων μετατροπής και πολλαπλασιασμού δυνάμεων (κυρίως του οδοντωτού τροχού και της τροχαλίας) η χρήση των γνωστών πηγών επεκτάθηκε, διαφοροποιήθηκε και έφθασε να κινεί πολύπλοκες μηχανές αλέσματος, κοπής, σύνθλιψης, κοπανίσματος, τριβής, πριονίσματος, εξαερισμού, αποφλοίωσης, πολτοποίησης κ.α, έως και τον 19ο αι.
Περισσότερα: http://www.hellasres.gr/Greek/aiolos/anemokinisi.htm

ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΕΡΑ ΣΤΑ ΑΕΡΟΦΩΝΑ

Του ΛΑΜΠΡΟΥ ΛΙΑΒΑ, Ενομουσικολόγου, αναπλ. Καθηγητή Παν/μίου Αθηνών, δ/ντή Μουσείου Λαϊκών Οργάνων, Αναδημοσίευση από την εφημερίδα ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ
Ο ήχος μπορεί να γεννιέται από την παλμική κίνηση, τη δόνηση κάποιας ηχογόνου πηγής, για τη διάδοση του, όμως, χρειάζεται απαραιτήτως τον αέρα. Ο ήχος δεν διαδίδεται στο κενό! Μόνο με τη διέγερση των μορίων του αέρα φτάνει από την ηχογόνο πηγή στο ακουστικό αισθητήριο και έτσι γίνεται αντιληπτός. Γι' αυτό και συχνά στις μυθολογίες και στις ιερές διηγήσεις περί Γενέσεως, σε διαφόρους λαούς και θρησκείες, δίπλα στη ζωοποιό δύναμη της θεϊκής "πνοής" που "εμφυσά" το Άγιο "Πνεύμα" παρατάσσεται, εξίσου σημαντική, η γενεσιουργός δύναμη του ήχου: "Εν αρχή ήν ο Λόγος και ο Λόγος ήν προς τον Θεόν και Θεός ήν ο Λόγος.... Και είπεν ο Θεός: Γεννηθήτω φώς!... Και εγένετο!"Το Πνεύμα, λοιπόν, ως θεϊκή πνοή και ο ήχος προϋπάρχουν συμβολικά όλων των άλλων στοιχείων της Δημιουργίας, συνδεδεμένα με την πρωταρχική ουσία και δομή του Σύμπαντος, με την "Ουράνια Αρμονία", η οποία από την απώτατη αρχαιότητα έως σήμερα αποτέλεσε το αντικείμενο μύθων φιλοσοφικών δοκιμίων και επιστημονικών θεωριών. Ας θυμηθούμε ότι όχι μόνο συμβολικά αλλά και νομικά η έναρξη της ζωής στο νεογέννητο ταυτίζεται με την πρώτη ανάσα που πιστοποιείται με το πρώτο κλάμα, δηλαδή με τον ήχο! Αν δεν κλάψει το μωρό θεωρείται ότι γεννήθηκε μεν, αλλά νεκρό.Με αυτή την έννοια η φυσιολογία της ανθρώπινης αναπνοής συνδέεται με την κοσμική "πνοή" ως πηγή ενέργειας-ζωής, απ' όπου όλα προέρχονται και όπου όλα καταλήγουν όταν ο άνθρωπος "πνέει τα λοίσθια" και εκπνέει. Γι' αυτό και το ανθρώπινο γένος, σ' όλα τα μήκη και πλάτη και σ' όλες τις ιστορικές περιόδους, προσπάθησε συνειδητά να ελέγξει την αναπνοή του, και να οργανώσει το φύσημά του, καθώς και τις ακουστικές-ηχητικές ιδιότητές τους.Στην αρχαία ελληνική μυθολογία ο Αμφίων έχτισε τα Κυκλώπεια Τείχη της Θήβας με τους ήχους της λύρας του κι έτσι οι επτά πύλες της πόλης αντιστοιχούν στις επτά χορδές του οργάνου, ενώ παράλληλα είναι γνωστή η κατεδάφιση των Τειχών της Ιεριχούς με το φύσημα από τις σάλπιγγες, που υπενθυμίζει ότι, εκτός της γενεσιουργού, έχουμε και την καταστροφική δύναμη του ήχου. Κατ' αναλογίαν, στην περσική μυθολογία ο Θεός του Καλού και ο Θεός του Κακού έχουν ο καθένας τον "προσωπικό του ήχο" και με αυτόν χτίζουν ή καταστρέφουν αντίστοιχα.Το στοιχείο αυτό διαπιστώνουμε στις μαγικο-θρησκευτικές τελετουργίες όλων των λαών, όπου θεωρείται ότι ο δαίμονας, το "πνεύμα", που καθοδηγεί ή καταλαμβάνει (θετικά ή αρνητικά) τον άνθρωπο έχει τον δικό του ήχο τον οποίο καλούμαστε να εντοπίσουμε και να αναπαράγουμε στις περιπτώσεις που θέλουμε να το επικαλεστούμε ή να το εξορκίσουμε.Και ο ήχος αυτός μπορεί να είναι είτε λόγος (ένα συγκεκριμένο κείμενο-ξόρκι, προσευχή κλπ.) είτε μουσική (με τον ήχο κάποιου μουσικού οργάνου, συχνά αερόφωνου, όπως ο φρυγικός αυλός στην αρχαία διονυσιακή λατρεία) ή, ακόμη αποτελεσματικότερα, ο συνδυασμός των δύο (λόγου και μουσικής) μέσα από μια θεσμοθετημένη τελετουργία.
Περισσότερα: http://www.hellasres.gr/Greek/aiolos/aerofona.htm

Ο ΜΑΓΟΣ ΑΝΕΜΟΣ

Του ΓΕΩΡΓΙΟΥ Ν. ΑΙΚΑΤΕΡΙΔΗ, Δρος Φιλολογίας, διευθυντή Ερευνών Κέντρου Λαογραφίας Ακαδημίας Αθηνών, Αναδημοσίευση από την εφημερίδα ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ
Ο άνεμος ως στοιχείο της φύσης παίζει καθοριστικό ρόλο σε πολλές δραστηριότητες του ανθρώπου, με ευρύτερη επίδραση στη ζωή του. Για τον λόγο αυτό, ο λαός, σύμφωνα και με τη έντονη τάση του να δίνει στη φύση ψυχή και κίνηση, προσωποποίησε από πολύ νωρίς τους ανέμους, δημιουργώντας και σχετικές δοξασίες, παραδόσεις και παραμυθιακές διηγήσεις, όπου συχνά κυριαρχεί όχι το φυσικό αλλά το μεταφυσικό στοιχείο. Στις προσωποποιήσεις αυτές ο άνεμος παίρνει ποικίλες μορφές. Αρκετά γνωστοί είναι οι "Αέρηδες" στην περιοχή της Ακρόπολης, το ρολόι δηλαδή του Ανδρονίκου Κυρρήστου που φέρει ανάγλυφες προσωποποιημένες παραστάσεις των ανέμων, με ιδιαίτερα σύμβολα για τον καθένα.
Περισσότερα: http://www.hellasres.gr/Greek/aiolos/O%20magos%20anemos.htm

O ΑΝΕΜΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ

Της Αθανασίας Γιαλούρη, Αρχαιολόγου, Αναδημοσίευση από την εφημερίδα ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ
Ισχυρές οι πνοές των ανέμων στην Ησιόδεια Θεογονία. Στο έπος αυτό, όπου καταγράφεται η γένεση των θεών και η δημιουργία από αυτούς του κόσμου, οι φυσικές δυνάμεις, όπως οι άνεμοι, δεν είναι παρά προσωποποιημένες θεότητες, γόνοι θεών, που γεννούν κι αυτοί με τη σειρά τους άλλα δαιμονικά όντα. "Κι' η Αυγή με τον Αστραίο γέννησε τους δυνατόκαρδους ανέμους και τον ξαστερωτή τον Ζέφυρο και τον γοργόδρομο βορέα και τον Νότο, ερωτικά με τον θεό σαν πλάγιασεν η θέαινα" (Ησίοδ. Θεογονία 378 - 380, μεταφρ. Π. Λεκατσά). Αλλά αν στον Ησίοδο είναι συχνός ο λόγος για τους ανέμους, τι θα λέγαμε για τα ομηρικά έπη! Εκεί όπου οι άνεμοι αντιβουίζουν στα δάση, ανταριάζουν το πέλαγος ή αρπάζουν ξαφνικά τους θνητούς για να τους οδηγήσουν στον άλλο κόσμο.
Περισσότερα: http://www.hellasres.gr/Greek/aiolos/Oi%20anemoi%20sti%20mithologia.htm

ΑΚΟΜΗ ΠΙΟ ΜΕΓΑΛΗ ΕΙΝΑΙ Η ΡΥΠΑΝΣΗ !

Τα στοιχεία που αναφέραμε προχθές από τη μελέτη του κ.Κωτσοβίνου έχουν ανακοινωθεί το 1982 και μάλλον αφορούν μετρήσεις που έγιναν το 1980. Σε ανακοίνωσή του στο Συνέδριο "Η Εύβοια στη 3η χιλιετία" που έγινε το Νοέμβριο του 2001 από την Εταιρεία Ευβοϊκών Σπουδών ο κ.Σωτήρης Ν.Λεοντάρης, καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών αναφέρει: "Η μελέτη της συγκέντρωσης των διαλυτών και σωματιδιακών μορφών των βαρέων μετάλλων χαλκού, μολύβδου, νικελίου, καδμίου και μαγγανίου αποδεικνύουν τη ρύπανση που υφίσταται η περιοχή του Νότιου Ευβοϊκού. Η αύξηση των τιμών τους μεταξύ των ετών 1980 και 1998 ήταν τριπλάσια. Το γεγονός αυτό οφείλεται στην έντονη ανάπτυξη βιομηχανικών και ναυτιλιακών δραστηριοτήτων νότια της Χαλκίδας"

ΠΟΣΟ ΘΟΡΥΒΩΔΕΙΣ ΕΙΝΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΟΙ ΑΝΕΜΟΓΕΝΝΗΤΡΙΕΣ?

Οι σύγχρονες ανεμογεννήτριες είναι πολύ ήσυχες και γίνονται όλο και πιο αθόρυβες. Σύμφωνα με στοιχεία του Ελληνικού γραφείου της Grenpeace (βλ. Αιολική ενέργεια ή κλιματικές αλλαγές? Απρίλιος 2003) το επίπεδο του ήχου σε απόσταση 40 μέτρων από μία ανεμογεννήτρια είναι 50-60 dB(A), που είναι αντίστοιχο με την ένταση μίας συζήτησης. Σε απόσταση 200 μέτρων, η στάθμη του θορύβου πέφτει στα 44 dΒ(A), στα υπήνεμα της ανεμογεννήτριας, για ταχύτητα ανέμου 8 m/s. Σημειώνεται ότι για ταχύτητες ανέμου μεγαλύτερες των 8 m/s, ο θόρυβος που παράγεται από τις ανεμογεννήτριες καλύπτεται από το φυσικό θόρυβο του ανέμου. Το συγκεκριμένο επίπεδο θορύβου που αναφέρθηκε (44 dΒ) αντιστοιχεί σε αυτό μιάς ήσυχης μικρής πόλης, και δεν αποτελεί βέβαια πηγή όχλησης. Δεδομένης δε της απαιτούμενης ελάχιστης απόστασης των ανεμογεννητριών από γειτονικούς οικισμούς (>500m), το επίπεδο αυτό είναι ακόμη χαμηλότερο, της τάξης των 30-35 dΒ, που αντιστοιχεί στο επίπεδο θορύβου ενός ήσυχου καθιστικού, και που καλύπτεται πλήρως από φυσικές και τεχνικές πηγές θορύβου εγγύτερες προς τους οικισμούς.
Οι μέσες στάθμες θορύβου σύμφωνα με το European Wind Energy Association σε ντεσιμπέλ έχουν ως εξής:
Αεροσκάφος: 140
Κομπρεσέρ: 120
Βιομηχανικός θόρυβος: 100
Στερεοφωνικό: 90
Εσωτερικό αυτοκινήτου: 80
Γραφείο: 60
Ανεμογεννήτρια: 45-60
Σπίτι: 50
Υπνοδωμάτιο: 30
Ψίθυρος: 20
Πτώση φύλλων: 10

Σε έρευνα που έγινε σε 342 νοικοκυριά κοντά σε 102 αιολικά πάρκα στην Δανία, το 86% των ατόμων που ρωτήθηκαν δήλωσαν ότι δεν ενοχλούνται από τον ήχο των ανεμογεννητριών (Munksgaard, J. et al, 1996). Παραδόξως όμως η αντιμετώπιση αυτή απέχει πολύ από το αποτέλεσμα σχετικής έρευνας (στοιχεία δικά μας) σε 7 Δήμους της Νότιας Εύβοιας. Ετσι σε έρευνα που έγινε σε 310 άτομα στη περιοχή, το 46,18% θεωρούσαν ότι η περιοχή τους υποβαθμίζεται !!! από τη λειτουργία των αιολικών πάρκων και σαν ένα από τους παράγοντες αυτής της υποβάθμισης έβλεπαν το "θόρυβο" που δημιουργούν οι ανεμογεννήτριες (ποσοστό 17,85%). Βέβαια η Δανία είναι η χώρα της Ευρώπης που όχι μόνο δεν παράγει "βρώμικη" (από ορυκτά καύσιμα και πυρηνικά) ενέργεια αλλά και εξάγει μόνο καθαρή ενέργεια. Στην Ελλάδα δυστυχώς, που είναι απελπιστιοκά εξαρτημένη από τα ορυκτά καύσιμα, και σε αυτό το τομέα, παίζονται άλλα παιγνίδια υπέρ της καύσης υδρογονανθράκων (ίσως δούμε και απόψεις υπέρ της πυρηνικής σχάσης) και κατά των ΑΠΕ

Εδώ και μερικά χρόνια έχουν καταβληθεί ιδιαίτερες προσπάθειες για να κατασκευαστεί η σύγχρονη γενιά των αθόρυβων ανεμογεννητριών, με λεπτομερή σχεδιασμό του έλικα αλλά και των μηχανικών μερών. Συνεπώς, σε σωστά σχεδιασμένες ανεμογεννήτριες δεν δημιουργείται ουσιαστικό πρόβλημα θορύβου. Άλλωστε, η τυχόν δυσφορία είναι τις περισσότερες φορές καθαρά υποκειμενικό θέμα, αφού τα δύο φύλα και οι διάφορες ηλικίες αντιδρούν με διαφορετικό τρόπο σ’ αυτό το ζήτημα. Πάντως, ο πιο απλός τρόπος για να πειστεί κάποιος είναι να επισκεφτεί ένα αιολικό πάρκο.