Να μην ερωτευτείς ποτέ γυναίκα πνευματώδη, πλανεύτρα, τρελή και παλαβή.
Να μην ερωτευτείς ποτέ γυναίκα που σκέφτεται, που γνωρίζει αυτά που ξέρει κι επιπλέον μπορεί και να πετά · γυναίκα σίγουρη για τον εαυτό της.
Αειφόρος ανάπτυξη σημαίνει ότι οι ανάγκες της παρούσας γενιάς καλύπτονται χωρίς να υποθηκεύεται η ικανότητα των επόμενων γενεών να καλύψουν τις δικές τους ανάγκες. Αποσκοπεί στη διασφάλιση της ικανότητας της γης να ευνοεί όλες της μορφές ζωής και βασίζεται στις αρχές της δημοκρατίας, της ισότητας των φύλων, της αλληλεγγύης, του κράτους δικαίου και του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. (Για πιο εύκολη ανάγνωση των κειμένων παρακαλώ επιλέξτε περιήγηση με Google Crome)
Να μην ερωτευτείς ποτέ γυναίκα πνευματώδη, πλανεύτρα, τρελή και παλαβή.
Να μην ερωτευτείς ποτέ γυναίκα που σκέφτεται, που γνωρίζει αυτά που ξέρει κι επιπλέον μπορεί και να πετά · γυναίκα σίγουρη για τον εαυτό της.
Αχμάτοβα, 1922. Ζωγράφος Κουζμά Πετρόφ - Βόντκιν. Κρατικό Ρωσικό Μουσείο της Αγίας Πετρούπολης
Η Άννα Αντρέγιεβνα Αχμάτοβα (А́нна Андре́евна Ахма́това, γεννηθείσα Γκόρενκο, Го́ренко, 23 Ιουνίου 1889 - 5 Μαρτίου 1966) ήταν ποιήτρια, μία από τις κορυφαίες φυσιογνωμίες της «Αργυρής Εποχής» στην ποίηση της Ρωσίας.
Τελευταία πρόποση
Πίνω για το ερειπωμένο σπίτι,
Για την κακιά μου τη ζωή,
Για τη διπλή μας μοναξιά,
Και για σένα πίνω
Για τα ψέματα των χειλιών που με πρόδωσαν,
Για τη νεκρή παγωνιά των ματιών
Για τον αγενή και σκληρό κόσμο
Για το ότι ο Θεός δεν μας έσωσε.
(Μετάφραση Don Rigoberto)
Последний тост
Я пью за разорённый дом,
За злую жизнь мою,
За одиночество вдвоём,
И за тебя я пью,—
За ложь меня предавших губ,
За мертвый холод глаз,
За то, что мир жесток и груб,
За то, что Бог не спас.
Όλων των πόνων οι λυγμοί
και των καημών οι στεναγμοί,
πα στη πλατεία άπλωσαν
και όνειρα κι’ ελπίδες,
κουράγιο αρματώθηκαν
κι’ απόφαση το πήραν,
να αρνηθούν όλοι μαζί
να ζουν μέσ’ στο χειμώνα.
Κι’ αφού το συμφωνήσανε
κοιτάχτηκαν στα μάτια.
Και τώρα;
Ποιος το χορό της άνοιξης
θα σηκωθεί, να σύρει πρώτος,
χωρίς τσαλίμια περιττά
κι’ εγωισμούς περίσσιους,
με σταθερό το βήμα του
και περηφάνια γνήσια
γι’ αυτούς που μπήκαν στο χορό
και τον ακολουθούν,
ώσπου το γλέντι να γενεί
καθάριο καλοκαίρι
Όλοι θα έχετε δει ή διαβάσει για τους “εορτασμούς” των ογδόντα (80) χρόνων από την απελευθέρωση των κρατουμένων του Άουσβιτς. Και ποιοι “γιόρτασαν” εκεί; Κυρίως αυτοί που είχαν συμμετοχή, άλλος περισσότερο, άλλος λιγότερο, στην δημιουργία και αυτού του στρατοπέδου θανάτου! Τους απογόνους αυτών που απελευθέρωσαν το Άουσβιτς τους απέκλεισαν!
Σίγουρα έχετε δει ή διαβάσει για τους επικείμενους “εορτασμούς”, στη Μόσχα, των ογδόντα (80)
χρόνων από την μεγάλη αντιφασιστική νίκη στον Β΄Π.Π. Θα “γιορτάσουν” οι
απόγονοι των νικητών, του Κόκκινου Στρατού δηλαδή, τον οποίον έχουν, ιστορικά
και ιδεολογικά, αποκηρύξει! Θα απουσιάσουν οι απόγονοι των “συμμάχων”, πιθανώς
γιατί ντρέπονται για την συμμετοχή των προγόνων τους στην μεγάλη αντιφασιστική
νίκη!
Πέρυσι “γιορτάστηκαν” τα
ογδόντα (80) χρόνια της Διάσκεψης του Μπρέτον Γουντς, φέτος θα
“γιορταστούν” τα ογδόντα (80) χρόνια της Διάσκεψης
της Γιάλτας.
Ελάχιστοι όμως
θα θυμηθούν ότι, στις 12 Φλεβάρη 2025, “κλείνουν” ογδόντα (80) χρόνια από την υπογραφή της Συμφωνίας
της Βάρκιζας, μιας συμφωνίας “ταφόπλακας” του μεγαλειώδους κινήματος της
Εθνικής μας Αντίστασης, μιας συμφωνίας που “έκανε” τους περήφανους αντάρτες του
Ε.Λ.Α.Σ. να κλαίνε, μιας συμφωνίας που έστειλε χιλιάδες αγωνιστές σε φυλακές,
εξορίες και στα εκτελεστικά αποσπάσματα, μιας συμφωνίας - “Αχέροντα” των
ωραιότερων ονείρων αυτού του λαού.
Με την “ευκαιρία” λοιπόν
των ογδόντα (80) χρόνων από την υπογραφή της Συμφωνίας της Βάρκιζας, σας
αφιερώνω το ποίημα που ακολουθεί.
ΣΤΙΣ ΠΛΑΤΕΙΕΣ ΤΩΝ ΟΙΚΤΙΡΜΩΝ
Τσακίσαν το μυαλό,
κάναν σμπαράλια την καρδιά,
μα πιο βαρύς
ο πόνος της ζωής
και του φωτός η έλλειψη.
Με πανωφόρι τ’ όνειρο,
σχεδόν κουρελιασμένο,
θαμπό
και ματωμένο,
μεσ’ στους ψυχρούς κι αφώτιστους
δρόμους της οικουμένης,
σύντροφοι, φίλοι τριγυρνούν
και σε πλατείες οικτιρμών,
όπως ο Πέτρος και αυτοί
παλιές ταυτότητες αρνούνται.
Στην αγορά,
τα κίτρινα εγώ τους,
τελάληδες γινήκαν και πουλάνε.
Καθένας και ο πάγκος του,
γεμάτος άχρηστες αντίκες.
Κι όσοι, εκτός της αγοράς
κι απ’ τις πλατείες πέρα,
στα όνειρά μας τ’ άλικα
ψυχή και πάλι δίνουν,
παίρνουν τους δρόμους των καημών,
της πίκρας και των πόνων,
εκεί, όπου ο άνθρωπος
με τ’ όνειρό του γίνετ’ ένα.
Καυτό σαν τη φωτιά, αείζωο,
το όνειρο
του δίκιου και της λευτεριάς,
μιας νέας μέρας η ανάγκη,
περνάει μέσ’ απ’ τα ηφαίστεια
και των κατακλυσμών τα κύματα
και άμεμπτο κι αλώβητο,
βαφτίζεται ξανά,
μεσ’ στων ανθρώπων τις ψυχές,
ίδια και απαράλλαχτα,
όπως στης Στύγας το νερό.
Και ξεκινάει, ξανά, να γνέθει
της επανάστασης τον μίτο.
Πρώτα από όλα είναι το γεγονός ότι η σεισμική δράση εξελίσσεται σε μια εμβληματική περιοχή, η οποία αποτελεί παγκόσμιο τουριστικό προορισμό. Η Σαντορίνη συγκεντρώνει όχι μόνο το μοναδικό ηφαιστειακό τοπίο αλλά και ξεχωριστές αρχαιότητες, όπως η προϊστορική πόλη στο Ακρωτήρι που θάφτηκε κάτω από παχύτατα στρώματα ηφαιστειακών υλικών εξαιτίας της γιγάντιας έκρηξης της Ύστερης Εποχής του Χαλκού κατά τον 17ο αιώνα π.Χ. Τα ηφαιστειακά κέντρα της Νέας Καμμένης στην καλδέρα της Σαντορίνης, και του Κολούμπου έξω από την καλδέρα, είναι σε «ύπνωση» αλλά ενεργά, αποτελώντας εστίες σημαντικών γεωκινδύνων, που προκύπτουν από τις ηφαιστειακές εκρήξεις, τους σεισμούς και τα τσουνάμι. Ακόμη, στην ευρύτερη περιοχή υπάρχουν μεγάλα ενεργά σεισμικά ρήγματα που δεν έχουν άμεση σχέση με την ηφαιστειότητα.
Σε ένα από αυτά, εντός της υποθαλάσσιας τεκτονικής τάφρου που ορίζεται από τα νησιά Αμοργός-Σαντορίνη-Ανάφη-Αστυπάλαια, έγινε ο μεγαλύτερος σεισμός των τελευταίων 150 ετών στην Ελλάδα. Είχε μέγεθος 7.7 και προκάλεσε καταστροφές και θύματα στα νησιά. Το μεγάλο τσουνάμι ύψους 15 μ. που δημιουργήθηκε συμπλήρωσε το καταστροφικό έργο του σεισμού.
Μέσα σε αυτό το εξόχως ιδιαίτερο πλαίσιο η εξελισσόμενη σεισμική δράση αποτελεί μια πραγματική πρόκληση. Η επιστημονική παρακολούθηση, με ατμομηχανή τα ενόργανα δίκτυα του Γεωδυναμικού Ινστιτούτου του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών και των άλλων ινστιτούτων της χώρας, προσφέρει πλέον πάμπολλες δυνατότητες για την παρατήρηση και ερμηνεία των φαινομένων.
Στην αρχή της σεισμικής έξαρσης ορισμένοι επιστήμονες θεώρησαν ότι οι σεισμοί είχαν σχέση με το ηφαίστειο. Αλλά τώρα πλέον γνωρίζουμε ότι οι εκατοντάδες των σεισμών που έχουν καταγραφεί εκεί έχουν καθαρά τεκτονικά και όχι ηφαιστειακά χαρακτηριστικά. Η σεισμική ζώνη που ενεργοποιήθηκε μέχρι τώρα έχει μήκος περίπου 30 χλμ. και πλάτος 17χλμ. Με την πάροδο των ημερών η σεισμική ακολουθία έδειξε τις ιδιότητες των προσεισμών, οπότε όλα τα ενδεχόμενα είναι ανοιχτά, ακόμη και σεισμών ισχυρότερων του μεγέθους 4.9 που έχει μέχρι τώρα μετρηθεί.
Η πολιτεία καλώς έλαβε σειρά προληπτικών μέτρων αντισεισμικής προστασίας, για πρώτη φορά σε τέτοια έκταση. Ορισμένοι ίσως θεώρησαν ως υπερβολικά αυτά τα μέτρα. Άλλοι φοβήθηκαν και αποφάσισαν να απομακρυνθούν από τη Σαντορίνη.
Η αλήθεια είναι ότι τα μέτρα υπερβαίνουν το χαμηλό επίπεδο «κουλτούρας πρόληψης» που χαρακτηρίζει διαχρονικά τη χώρα μας. Ίσως αυτή η εξέλιξη βοηθήσει στην περαιτέρω καλλιέργεια μιας τέτοιας κουλτούρας.
Οι επιστήμονες καλούμαστε να επικαιροποιούμε καθημερινά τις αξιολογήσεις μας και να ενημερώνουμε την πολιτεία και τους πολίτες. Τα ΜΜΕ καλούνται να ενημερώνουν χωρίς υπερβολές και κινδυνολογίες. Οι προκλήσεις είναι πολλές για όλους. Ίσως τελικά να βγούμε σοφότεροι από αυτή τη μοναδική εμπειρία.
Πέρα απ’ την αδιαμφισβήτητη ιστορικότητα της πόλης και την αναγκαιότητα μελέτης της, η Πρέβεζα και ο χώρος που την περιβάλλει, όσο κι’ αν ακούγεται υπερβολικό, αποτελεί, ανά τους αιώνες, ένα πέρασμα συμπαντικής ενέργειας, ένα πέρασμα ψυχών και ιδεών, ένα πέρασμα ερωτικών και επαναστατικών κυμάτων, ένα πέρασμα φωτός υψηλής, συμπαντικής διάθλασης.
Η Πρέβεζα είναι μια πόλη αερικό, μια πόλη ξωτικό, όπως λίγες πόλεις στον κόσμο - Αλεξάνδρεια, Οδησσός, Σαγκάη, Βαλπαραΐσο, Μασσαλία...Κι’ όλα τούτα δεν μπορείς να τα βιώσεις μέσω της ιστορικής, επιστημονικής προσέγγισης της πόλης, αλλά μπορείς μόνο να τα αισθανθείς, νιώθοντας την συμπαντική και ποιητική διάσταση της Πρέβεζας και του χώρου που την περιβάλλει και την συναποτελεί - Αχέροντας, Νεκρομαντείο, Κασσώπη, Νικόπολη, Σούλι, Ματζίρικα, Βαθύ, Παργινόσκαλα, Φυλακές...
Σ’ αυτή την Πρέβεζα, που όλοι μας, συνειδητά ή όχι, έχουμε μέσα μας, σ’ αυτή την Πρέβεζα που, το νιώθουμε ή δεν το νιώθουμε, εκπέμπουμε και μεταδίδουμε με τις φρυκτωρίες της ψυχής μας, σ’ αυτή την Πρέβεζα “ακουμπάει” το ποίημά μου, που ακολουθεί" (πρωτοδημοσιεύτηκε στο https://www.atpreveza.gr)
Πρέβεζα - Στους γονείς μου Βαγγελιώ και Νίκο Βασιλείου
Εκεί, στου κόσμου το μεσοστρατί,
που η Ανατολή τη Δύση συναντάει,
εκεί, που η θάλασσα παντρεύεται τη γη
χωρίς κουμπάρους και παπά,
εκεί, που η μέρα με τη νύχτα
αχώριστα βαδίζουν,
εκεί, που η ζωή κι’ ο θάνατος
την ίδια δόξα έχουν,
εκεί, που τ’ άδικο αδυνατεί
το δίκιο να κερδίσει,
εκεί, που η λευτεριά για τίμημά της έχει
μόνο την ίδια τη ζωή,
εκεί, που η επανάσταση
τον έρωτα αγκαλιάζει,
εκεί, που οι ματζίρηδες
νέα ζωή ζητούσαν,
εκεί, που η στέρνα πότιζε
του αύριο τα όνειρα,
εκεί, που οι κρίνοι άνθιζαν
και γίνονταν βαγγέλια,
εκεί, που μοσχοβόλαγε ψωμί
και τίμιος ιδρώτας,
εκεί, στου κόσμου τη μεσοποριά,
εκεί, η μάννα μου με γέννησε.
Κι’ ως άνοιξα τα μάτια μου,
άκουσα τον πατέρα μου να λέει:
Παιδί μου, εδώ, στον τόπο αυτό,
που Πρέβεζα τον λένε,
κάνε τα πρώτα βήματα
και πες τον πρώτο λόγο
κι’ άντε μετά σ’ ολόκληρο τον κόσμο,
με το μυαλό σου λεύτερο
και την καρδιά σου φως.
Μόνο μην πάψεις,
ποτέ μην πάψεις να πονάς
για τους καημούς τ’ Ανθρώπου.
Ψελλίζει ποίηση ο πόνος
και η ζωή μας έρωτα,
ώσπου κραυγή να γίνουν
κι επανάσταση!
23-24.12.2024
ΔΙΩΞΤΕ ΤΑ ΣΥΝΝΕΦΑ
Θα φύγουν τα σύννεφα, είπε.
Κι΄ εμείς, περιμέναμε,
κοιτώντας τα κίτρινα φύλλα
στο γκρίζο φόντο τ’ ουρανού.
Θλίψη!
Θα φύγουν, είπε, θα φύγουν.
Κι΄ εμείς, περιμέναμε,
κοιτώντας τα πεσμένα φύλλα
στο σκούρο φόντο της γης.
Πόνος!
Όπου να ’ναι φεύγουν, είπε.
Κι΄ εμείς, περιμέναμε,
κοιτώντας τα νεκρά δέντρα
στο μαύρο στήθος της γης.
Θάνατος!
Θα φυγ ..., έκανε να πει,
και τον πλάκωσαν τα σύννεφα,
τα σύννεφα, που μόνα τους δεν έφυγαν
και μόνα τους, δεν πρόκειται να φύγουν.
Κι’ εμείς;
Τι κάνουμε τώρα;
Να διώξουμε τα σύννεφα,
με τις δικές μας τις δυνάμεις!
Να διώξουμε τα σύννεφα,
όλοι μαζί,
εμείς,
Να διώξουμε τα σύννεφα, τώρα!
19.11.2007
Η επιστολή προς τον Χένρι Φορντ της σύζυγου ενός αμερικάνου εργάτη πριν απο 100 ακριβώς χρόνια (το κείμενο από την "Ναυτεμπορική")
"Συγχωρήστε τον τρόπο με τον οποίο σας απευθύνομαι, αλλά σας παρακαλώ, για χάρη της ανθρωπιάς, να ερευνήσετε την κατάσταση και συγχωρήστε αν φαίνομαι αγενής. Κύριε Φορντ, είμαι η σύζυγος ενός από τους τελικούς συναρμολογητές στην επιχείρησή σας και ούτε εγώ ούτε ο σύζυγός μου θέλουμε να θεωρηθούμε υποκινητές, γι’ αυτό και δεν θέλουμε να πούμε τίποτα που θα μπορούσε να επιδεινώσει την κατάσταση. Όμως, κύριε Φορντ, δεν γνωρίζετε τις συνθήκες που επικρατούν στο εργοστάσιό σας. Είμαι σίγουρη πως αν τις γνωρίζατε, δεν θα τις επιτρέπατε.
Γνωρίζετε ότι ένας άνθρωπος δεν μπορεί να «αντιταχθεί στη φύση»; Πρέπει να πάει στην τουαλέτα, αλλά δεν του επιτρέπεται να πάει κατά τη διάρκεια της εργασίας του. Πρέπει να το κάνει πριν φτάσει στη δουλειά ή μετά το τέλος της βάρδιας. Το σύστημα αλυσίδας που εφαρμόζετε είναι για σκλάβους! Για όνομα του Θεού, κύριε Φορντ – δεν θα μπορούσε να υπάρχει ένας άνθρωπος διαθέσιμος να τον αντικαταστήσει προσωρινά όταν η φύση καλεί; Το μόνο που χρειάζεται είναι μια προσωπική σας έρευνα για λίγες ώρες και είμαι σίγουρη πως δεν θα το επιτρέπατε.
Επιπλέον, όταν κάποιος εργάζεται συνεχώς, αδιάκοπα, και δεν αισθάνεται καλά – όπως ο σύζυγός μου, που έχει γρίπη και αντί να είναι στο σπίτι, όπου θα έπρεπε να βρίσκεται, εργάζεται, πώς είναι δυνατόν να ανέχεστε έναν επιστάτη να τον βρίζει και να τον εξαναγκάζει να κάνει πιο γρήγορα; Το όνομα του Θεού θα έπρεπε να χρησιμοποιείται με σεβασμό και όχι για να καταριούνται αυτούς τους φτωχούς άνδρες. Αυτά τα 5 δολάρια την ημέρα είναι μια ευλογία – μεγαλύτερη από ό,τι μπορείτε να φανταστείτε – αλλά τα κερδίζουν με πολύ κόπο. Πόσο πιο τυχερός είστε εσείς που ο Θεός σας έδωσε όσα έχετε αντί να σας βάλει στη θέση αυτών των ανθρώπων. Παρακαλώ ερευνήστε το και σας ευχαριστώ, κύριε Φορντ.
Υ.Γ. Μπορείτε, παρακαλώ, να ερευνήσετε και το εξής: Ο σύζυγός μου προμηθεύεται ειδικά εργαλεία, αλλά η αξία τους αφαιρείται από τον μισθό του. Επιπλέον, του κλέβουν συνεχώς εργαλεία και φόρμες εργασίας, καθώς δεν υπάρχουν ερμάρια. Αναγκάζονται να αφήνουν τα παλτά και τις φόρμες τους όπου να ‘ναι, και το φαγητό του έχει κλαπεί επανειλημμένα εξαιτίας αυτού. Σας παρακαλώ".
Εδώ ολόκληρο το άρθρο της Ν. Στασινού από την "Ναυτεμπορική""
![]() |
| Ν.Εγγονόπουλου. Ποιητής και Φιλόσοφος |
Φωνάζουνε στον ποιητή:
«Στον τόρνο να σε βλέπαμε!
Τι είν’ οι στίχοι;
Ένα κενό, ένα μηδέν!
Για να δουλέψεις, σίγουρα, τα άντερα δεν έχεις.»
Ίσως, για μας,
η δουλειά απ’ τις ασχολίες όλες,
η πιο συγγενής μας να ‘ναι.
Κι εγώ μια φάμπρικα είμαι!
Χωρίς φουγάρα, ναι,
που ξέρεις όμως; Μπορεί,
για μένα,
πιο δύσκολα χωρίς φουγάρα να ‘ναι.
Το ξέρω –
δεν σας αρέσουνε τα όμορφα τα λόγια.
Βελανιδιές λιανίζετε, δουλεύοντας σκληρά.
Αλλά κι εμείς;
Δεν είμαστε κι εμείς, στ’ αλήθεια, ξυλοκόποι;
Για δες, κατεργαζόμαστε, ίδια βελανιδιές,
τ’ ανθρώπινα κεφάλια.
Φυσικά,
τιμητική υπόθεση το ψάρεμα.
Το δίχτυ να τραβάς
κι’ αυτό γεμάτο να ’ναι με μερσίνια! (2)
Αν κι η δουλειά των ποιητών – απ’ όλες πιο τιμητική –
ανθρώπους ζωντανούς ψαρεύει κι όχι ψάρια.
Τιτάνια δουλειά!
Να καίγεσαι πάν’ απ’ το καμίνι,
να δένεις το ατσάλι που τσιρίζει.
Αλλά ποιος είν’ αυτός που θα μας κατηγορήσει,
τεμπέληδες κι’ αργόσχολους που θα μας πει;
Μυαλά λαξεύουμε με τη χοντρή της γλώσσας λίμα!
Ποιος λέτε να ’ναι υπεράνω –
ο ποιητής ή ο τεχνίτης,
που τους ανθρώπους οδηγεί σε υλικά οφέλη;
Κι οι δυο!
Οι καρδιές – κι αυτές μηχανές.
Η ψυχή – κι αυτή πανούργος κινητήρας.
Ίσοι είμαστε!
Σύντροφοι στων εργατών το πλήθος μέσα,
προλετάριοι του σώματος και της ψυχής.
Μαζί, μόνο μαζί,
το σύμπαν θα ομορφύνουμε
και με παιάνες θα το κάνουμε να ηχήσει.
Φράγμα ορθώνουμε στις λογοκαταιγίδες.
Εμπρός! Στα έργα, στη δουλειά!
Η δουλειά καινούργια είναι, ζωντανή.
Και τους αργόσχολους τους ρήτορες –
στο μύλο, στους μυλωνάδες!
Με το νερό των λόγων τους μυλόπετρες ν’ αλέθουν.
Σημειώσεις:
(1) Ο αυθεντικός τίτλος του ποιήματος είναι: «ΠΟΙΗΤΗΣ ΕΡΓΑΤΗΣ».
(2) Μερσίνια – οξύρρυγχοι.