2015-2016: Μυθιστορήματα αναγνωρισμένης κριτικής και ικανότητάς καινοτόμου παρουσίασης σύγχρονων θεμάτων

Ο πουλημένος (Πολ Μπέιτι (2015) Μια πικρή σάτιρα, γραμμένη με εφιαλτική ευφυΐα, χυδαιότητα και ασταμάτητο ρυθμό. Εκτυλίσσεται γύρω από την ιδέα μιας κοινωνίας έπειτα από τις φυλετικές διακρίσεις και γι' αυτό χαρακτηρίστηκε ως ένα βιβλίο το οποίο είναι αδύνατο να το προσπεράσει κανείς «για τον άριστο χειρισμό της γλώσσας, τη γνώση του πολιτισμού και του χιούμορ του».

Ο αφηγητής, γεννημένος στο "αγροτικό γκέτο" του Ντίκενς στο Λος Άντζελες, αποδέχεται μοιρολατρικά το περιθώριο. Τον μεγαλώνει ο πατέρας του, ένας ιδιόρρυθμος επιστήμονας, ο οποίος τον χρησιμοποιεί ως πειραματόζωο στις αιρετικές ψυχολογικές μελέτες του για τον ρατσισμό. Ο γιος πιστεύει ότι η πρωτοποριακή εργασία του πατέρα -και ένα βιβλίο που θα προκαλέσει αίσθηση, όταν κυκλοφορήσει- θα επιλύσει τα οικονομικά τους προβλήματα. Όταν όμως αστυνομικοί σκοτώνουν τον πατέρα του, ο πρωταγωνιστής συνειδητοποιεί ότι το μόνο που έχει στα χέρια του είναι ο λογαριασμός μιας κηδείας. Παρακινημένος από την ματαίωση και την παρακμή του τόπου του, αναλαμβάνει μια εξωφρενική πρωτοβουλία: την επαναφορά της δουλείας και του φυλετικού διαχωρισμού, πράγμα που θα τον οδηγήσει ως κατηγορούμενο στο Ανώτατο Δικαστήριο της χώρας.

Ο Paul Beatty δημιούργησε και νομιμοποίησε μια νέα μορφή ριζοσπαστικής, αμφισβητητικής και ατίθασης σάτιρας στη λογοτεχνία. Η γλώσσα και ο τόνος του είναι μοναδικά αιχμηρά και απαιτητικά. Αγγίζει το πυρήνα των φυλετικών σχέσεων, της ταυτότητας, της πολιτικής ορθότητας και του «αμερικανικού ονείρου» στις ΗΠΑ, αναποδογυρίζοντας κάθε ταμπού.

Ένα καθοριστικό σατιρικό έργο του 21ου αιώνα, που θα συνεχίσει να είναι αποκαλυπτικό για τη φυλετική πολιτική. Στην Ελλάδα κυκλοφόρησε το 2016 από τις εκδόσεις Καστανιώτη.

Between the world and me (Τα-Νεχισι Κόουτς - 2015) Έχει τη μορφή επιστολής προς τον έφηβο γιο του και κυμαίνεται από την καθημερινή πραγματικότητα της φυλετικής αδικίας και της αστυνομικής βίας μέχρι την ιστορία της σκλαβιάς και του εμφυλίου πολέμου: οι λευκοί, γράφει, δεν θα θυμούνται ποτέ «την κλίμακα της κλοπής που τους πλούτισε»

Ο παθιασμένος διαλογισμός του Ta-Nehisi Coates για το τι σημαίνει να είσαι μαύρος Αμερικανός σήμερα τον έκανε έναν από τους σημαντικότερους διανοούμενους και συγγραφείς της χώρας. Έχοντας μεγαλώσει τον γιο ενός πρώην Μαύρου Πάνθηρα στους βίαιους δρόμους της Βαλτιμόρης, έχει μια φωνή προκλητική αλλά και ποιητική. Η επιστολή συνδυάζει προσωπική αφήγηση, ιστορική ανάλυση, κοινωνιολογία και πολιτική φιλοσοφία. Η φόρμα του είναι οικεία και ταυτόχρονα δημόσια, αποτελώντας μια σύγχρονη πολιτική - πνευματική διαθήκη.

Εξερευνά με απόλυτη ειλικρίνεια το φόβο, το σώμα, την ιστορία και την ευθύνη της διαβίωσης ως μαύρος άνδρας σε μια χώρα χτισμένη πάνω στη φυλετική ιεραρχία.

Επέτρεψε και διαμόρφωσε το σύγχρονο λόγο για τη φυλή και τις δομικές ανισότητες στις ΗΠΑ, γίνοντας ένα σημείο αναφοράς. Επηρέασε βαθύτατα το είδος του προσωπικού δοκιμίου. Έχει ήδη τεθεί στο κανόνα ως απαραίτητο ανάγνωσμα για την κατανόηση της σύγχρονης αμερικανικής πραγματικότητας.

Ο συνοδοιπόρος (Βιετ Θαν Νγκουγιέν - 2015) Μια μεταμοντέρνα ιστορίες κατασκοπείας, γραμμένη ως ομολογία. Σπάει το μονοπώλιο της αμερικανικής αφήγησης για τον πόλεμο του Βιετνάμ, εισάγοντας μια διπλή, διχασμένη και ειρωνική φωνή (ο αφηγητής είναι διπλός πράκτορας).

«Είναι ένα κατασκοπευτικό μυθιστόρημα, γεμάτο πολιτικές διοράσεις και αιχμές, γεμάτο πάθος, δράση, ανατροπές, αλλά και ανατροπές των ανατροπών. Γραμμένο με ρεαλιστική ακρίβεια αλλά και υπονόμευση κάθε ρεαλισμού, καθώς σχεδόν τίποτα δεν είναι αυτό που φαίνεται». Η ιστορία εκτυλίσσεται στα πρώτα χρόνια μετά τη συνένωση του Βιετνάμ και επιχειρεί να ρίξει φως στις συνθήκες που διαμορφώθηκαν μετά το τέλος του «βρόμικου πολέμου»  στο Βιετνάμ. Ο ανώνυμος πρωταγωνιστής και αφηγητής της ιστορίας είναι ένας Βορειοβιετναμέζος διπλός πράκτορας στον στρατό του Νότιου Βιετνάμ που διέφυγε από τη χώρα και εγκαταστάθηκε στις ΗΠΑ. Η διπλή ταυτότητα του διχασμένου  αφηγητή ως «τυφλοπόντικα» – μετανάστη, οι τραυματικές εμπειρίες του πολέμου, τα πάθη που κυριαρχούν στη ζωή του και η αποπροσανατολισμένη αμερικανική οπτική του πολέμου στο Βιετνάμ θα τον οδηγήσουν σε συναισθηματική απάθεια και ηθική κατάπτωση.

Ο Viet Thanh Nguyen στο ντεμπούτο του, με  γρήγορου ρυθμού πρωτοπρόσωπη  αφήγηση, μαύρο χιούμορ και εναλλαγές κωμικών και τραγικών στοιχείων  πραγματεύεται με ένα ιδιαίτερο τρόπο καίρια ζητήματα ταυτότητας και εθνικής συνείδησης. Αγγίζει βασικά θέματα προσφυγιά, ταυτότητας, προδοσίας, αποικισμού και των ηθικών συμβιβασμών της επιβίωσης και του ιδεολογικού πατριωτισμού

Επανεξέτασε και επέκτεινε ριζικά το «βιβλίο για το Βιετνάμ», δίνοντας φωνή και πολυπλοκότητα στη βιετναμέζική εμπειρία, τόσο στη πατρίδα όσο και στη διασπορά. Θα παραμείνει το κεντρικό λογοτεχνικό έργο για τη βιετναμέζική διασπορά και την κριτική του αμερικανικής προσέγγισης. Στην Ελλάδα κυκλοφόρησε το 2018 από τις εκδόσεις Utopia.

Αϊλίν (Οτέσα Μόσφεγκ - 2015) Ένα ψυχολογικό θρίλερ που οξύνει τη λογοτεχνική παράδοση του ανατρεπτικού αντι-ηρωισμού.

Τα Χριστούγεννα δεν επιφυλάσσουν χαρές για την Αϊλίν, μια μετριόφρονα, ωστόσο διαταραγμένη κοπέλα, εγκλωβισμένη ανάμεσα στον ρόλο της ως "κηδεμόνα" του αλκοολικού πατέρα της, σε ένα σπίτι το οποίο συζητά όλη η γειτονιά για τη βρομιά του, και στη δουλειά της ως γραμματέως σε μια φυλακή έφηβων αγοριών, με ό,τι εφιάλτες μπορεί αυτή να συνεπάγεται. Με ένα αίσθημα πικρίας και απέχθειας για τον εαυτό της να την κατατρώει, η Αϊλίν γεμίζει τις μέρες της με διεστραμμένες φαντασιώσεις και όνειρα απόδρασης από τη μικρή πόλη όπου ζει. Στο μεταξύ, περνάει τα βράδια και τα Σαββατοκύριακά της κάνοντας μικροκλοπές σε μαγαζιά, παρακολουθώντας έναν γυμνασμένο δεσμοφύλακα με το όνομα Ράντι και καθαρίζοντας το χάος που δημιουργεί ο ολοένα και πιο ανισόρροπος πατέρας της. Όταν στη ζωή της μπαίνει η όμορφη και χαμογελαστή Ρεμπέκα, η νέα διευθύντρια εκπαίδευσης του αναμορφωτηρίου, η Αϊλίν μαγεύεται και αδυνατεί να αντισταθεί σε αυτό που αρχικά μοιάζει με δυνατή φιλία. Σε μια χιτσκοκική ανατροπή, όμως, η λατρεία της για τη Ρεμπέκα θα την κάνει συνεργό σε ένα έγκλημα που ξεπερνά τη φαντασία της.

Είναι ένα κύριο παράδειγμα της τάσης των τελευταίων ετών για «αποκρουστικούς αφηγητές» και σκοτεινής ψυχολογικής ρεαλιστικής λογοτεχνίας. Άνοιξε το δρόμο για μια πιο ανεμπόδιστη και παράξενη εξερεύνηση της γυναικείας υποκειμενικότητας. Η φωνή της Eileen είναι σκοτεινή, ενοχλητικά ειλικρινής, γεμάτη αποκρουστικές λεπτομέρειες και μακάβριο χιούμορ. Η Ottessa Moshfegh διαμορφώνει μια νέα, αδιατάραχτη αισθητική της αποξένωσης. Διερευνά τη μοναξιά, την ανασφάλεια, την οικογενειακή τοξικότητα, την ψυχική ασθένεια και την απόγνωση μιας γυναίκας σε μια καταπιεστική κοινωνία της δεκαετίας του '60.

Παρότι πρόσφατο, έχει ήδη επηρεάσει μια νέα γενιά συγγραφέων και παραμένει ένα καθοριστικό έργο της σύγχρονης γοτθικής, ψυχολογικής λογοτεχνίας. Στην χώρα μας κυκλοφόρησε το 2017 από τις εκδόσεις Ψυχογιός.

Οι παραγωγοί (Αντουάν Μπελλό - 2015) Παιγνιώδες πειραματικό και αξιόλογο μυθιστόρημα, που συνεχίζει τις περιπέτειες του πρωταγωνιστή των «Παραχαρακτών» και «Ιχνηλατών» και κλείνει την τριλογία (εκτός απρόβλεπτης συνέχειας)

Τώρα που κάθεται στην Εκτελεστική Επιτροπή του Ομίλου για την Παραποίηση της Πραγματικότητας, ο Σλιβ ξεκινά να επαναπροσδιορίσει την αποστολή του εργοδότη του στην εποχή του Διαδικτύου και των κοινωνικών δικτύων. Συνδέεται ξανά με τη Λένα και λαμβάνει βοήθεια από τον Ιγνάσιο, έναν πρώην πράκτορα του ΟΠΠ που έχει γίνει σύμβουλος αφήγησης. Η δράση διαδραματίζεται στο Ρέικιαβικ, στο Τορόντο, στο Χόλυγουντ, στο Δουβλίνο, στο Χονγκ Κονγκ, στο Σίδνεϋ και στη Βερακρούζ. Μεταξύ των παραγωγών: η τοποθέτηση της Σάρα Πέιλιν, η συμβολή στην εκλογή του Μπαράκ Ομπάμα και η ανακάλυψη αντικειμένων των Μάγια, συμπεριλαμβανομένου ενός κώδικα Τσούπακ (ένας φανταστικός λαός των Μάγια που λατρεύει έναν θεό της ομοφωνίας, τον Τσουπακάν).                                                                        

Τι μένει από τη νύχτα (Έρση Σωτηροπούλου – 2015) Ένα μυθιστόρημα ιδεών για τη δύσκολη σχέση τέχνης και ζωής, για τον ερωτικό πόθο ως κίνητρο δημιουργίας, μια τολμηρή μυθοπλαστική ανασύσταση της προσωπικότητας του Κ. Καβάφη.

Ιούνιος του 1897: ήττα της Ελλάδας στον ελληνοτουρκικό πόλεμο, Yπόθεση Ντρέυφους στη Γαλλία, η Ευρώπη κυνική, ταραγμένη, ανήσυχη. Αυτήν την εποχή, ο νεαρός Καβάφης, βρίσκεται στο Παρίσι, τελευταίο σταθμό ενός μεγάλου ταξιδιού αναψυχής που στην πορεία θα μετεξελιχθεί σε εσωτερική περιπλάνηση. Η συγγραφέας θα παρακολουθήσει αυτό το μυθιστορηματικό ταξίδι σε όλες τις διαστάσεις του. Στηριγμένη σε ντοκουμέντα ανασυνθέτει τη μεταβατική περίοδο όπου ο ποιητής μακριά από την Αλεξάνδρεια, βυθίζεται στον εαυτό του, βασανίζεται από αμφιβολίες και δοκιμάζει τα όρια της ποιητικής του μορφής.

Το Παρίσι του τέλους του 19ου αιώνα λειτουργεί ως καθρέφτης και ως σκηνικό: μια πόλη γεμάτη πνευματική ένταση, πολιτιστική πολυμορφία και ηδονή, όπου ο Καβάφης νιώθει ταυτόχρονα γοητευμένος και αποξενωμένος. Η Σωτηροπούλου αναδεικνύει με ευαισθησία τις αντιφάσεις του -  τη σύγκρουση ανάμεσα στη σάρκα και το πνεύμα, τον ελληνισμό και την ευρωπαϊκή ταυτότητα, τον φόβο και την επιθυμία. Η αφήγηση κινείται με ποιητική οικονομία, γεμάτη υπαινιγμούς, μουσικότητα και αισθησιασμό, θυμίζοντας την ίδια την καβαφική γλώσσα.

Η συγγραφέας, με τη γνωστή της ικανότητα να εστιάζει στο ανθρώπινο σώμα και στο βλέμμα, χτίζει μια αφήγηση βαθιά υπαρξιακή, όπου η δημιουργία και η επιθυμία γίνονται τα δύο θεμέλια της ανθρώπινης εμπειρίας. Το βιβλίο εξετάζει τι σημαίνει να είσαι καλλιτέχνης, να δημιουργείς μέσα σε έναν κόσμο που δεν σε κατανοεί, και να προσπαθείς να κρατήσεις κάτι από τη «νύχτα» - από εκείνη τη σκοτεινή, μυστηριώδη πλευρά της ύπαρξης που τρέφει την τέχνη.

«Ο Κ.Π. Καβάφης έχει παρουσιαστεί ως ¨ένας Έλληνας με ψάθινο καπέλο, που στέκει ακίνητος και παρατηρεί με λοξή ματιά το σύμπαν¨. Στο βιβλίο της… κλονίζει αυτό το κλισέ με ελικοειδείς προτάσεις που περιγράφουν έναν άντρα σε κίνηση και πλήρως ενταγμένο στον κόσμο γύρω του. Μας μεταφέρει σε τρεις μέρες και νύχτες από το ταξίδι του Καβάφη στην Ευρώπη τον Ιούνιο του 1897, όταν είναι στο Παρίσι μαζί με τον αδερφό του και εξερευνά την πόλη – και τα ακόμα άγνωστα τότε πάθη του. Μετακινούμενη άψογα από την περιγραφή στον στοχασμό και στη μελέτη των ποιημάτων πάνω στα οποία εργάζεται, η υπόθεση μας επιτρέπει να ζήσουμε, για λίγο, μέσα σε αυτή την ιστορία· στη μετάφραση της Karen Emmerich, το κείμενο γίνεται τόσο εκλεπτυσμένο και φιλόξενο, όσο και η ποίηση του Καβάφη». (Αμερικανική Ένωση Μεταφραστών Λογοτεχνίας - ΑLTA)

Homegoing (Γιάα Γκιάσι - 2016) Προσφέρει μια ανατρεπτική ματιά στην ιστορία της Αμερικής μέσω της προσωπικής εμπειρίας, αναδεικνύοντας την αντοχή και την ανθρωπιά σε κάθε γενιά.

Ένα εκπληκτικό μυθιστόρημα που εξερευνά τις συνέπειες της δουλείας μέσα από τις ζωές δύο αδελφών, της Effia και της Esi, που ακολουθούν διαφορετικούς δρόμους. Η ιστορία εκτυλίσσεται από την Αφρική μέχρι τις φυτείες του Μισισιπή και τις συνοικίες του Χάρλεμ, αποκαλύπτοντας την ιστορία της Αμερικής μέσα από την προσωπική και συλλογική εμπειρία των χαρακτήρων.

Η πλοκή είναι πλούσια σε συγκρούσεις και συναισθηματικά φορτισμένες στιγμές, καθώς οι χαρακτήρες βιώνουν την απώλεια, την καταπίεση και την αναζήτηση ταυτότητας. Κάθε γενιά φέρει το βάρος της προηγούμενης, δημιουργώντας μια αλυσίδα που συνδέει το παρελθόν με το παρόν. Η γλώσσα της Yaa Gyasi είναι απλή αλλά βαθιά, με εικόνες και περιγραφές που αποτυπώνουν την ατμόσφαιρα των τόπων και των εποχών. Ο ρυθμός της αφήγησης είναι καθηλωτικός, κρατώντας τον αναγνώστη σε αγωνία μέχρι την τελευταία σελίδα.

Εξαιρετικά καινοτόμο στη δομή. Διατρέχει 250 χρόνια ιστορίας μέσα από τις ιστορίες διαδοχικών γενεών δύο αδερφών (η μία παραμένει στην Γκάνα, η άλλη πωλείται ως σκλάβα). Κάθε κεφάλαιο είναι ένα νέο πορτρέτο, δημιουργώντας ένα μωσαϊκό επικής εμβέλειας. Διερευνά με βάθος τα θέματα της κληρονομιάς, του τραύματος, της ταυτότητας, του ρατσισμού και των αόρατων δεσμών που διασχίζουν χρόνο και χώρο.

Έχει επηρεάσει βαθύτατα τη σύγχρονη λογοτεχνία και την αφήγηση της διασποράς. Εισάγει μια παγκόσμια, πολυφωνική προοπτική για τη συνέπεια του αποικιακού εμπορίου σκλάβων. Έχει ήδη καθιερωθεί ως ένα σύγχρονο κλασικό και ως βασικό κείμενο για την κατανόηση της διασποράς.

The underground railroad (Κόλσον Γουάιτχεντ  - 2016) Επανάφερε την αλληγορική και παράλογη παράδοση (π.χ. Όργουελ, Μπέκετ) στην καρδιά της αμερικανικής ιστορικής αναθεώρησης.

Το μυθιστόρημα ακολουθεί το ταξίδι της Κόρα, μιας νεαρής σκλάβας που δραπετεύει από μια φυτεία στην Τζόρτζια με τον σύντροφό της, τον Καίσαρα, και κατευθύνεται βόρεια με έναν υπόγειο σιδηρόδρομο που βασίζεται σε ένα δίκτυο γραμμών και σηράγγων. Ο Colson Whitehead χρησιμοποιεί μια ιδιότυπη, παράλογη αλληγορία: τον υπόγειο σιδηρόδρομο να είναι ένας πραγματικός, φυσικός σιδηρόδρομος σε σήραγγες. Αυτή η τεχνική μετατρέπει μια ιστορική πραγματικότητα σε μυθιστόρημα μυθοπλασίας, ενισχύοντας τη συμβολική του δύναμη.

Επιχειρεί μια ολοκληρωμένη και βίαιη αναδιάρθρωση της μνήμης της σκλαβιάς, εστιάζοντας στην απόδραση, την επιβίωση και την αδίστακτη λειτουργία της καταπίεσης. Θα διαρκέσει ως ένα από τα πιο σημαντικά μυθιστορήματα της εποχής μας για τη σκλαβιά, λόγω της ριζοσπαστικής του αφηγηματικής τεχνικής.

Άνθρωποι του δάσους  (Άννυ Πρου - 2016) Εστιάζει στην ιστορική περίοδο της αποικιοκρατίας στη Βόρεια Αμερική, παρουσιάζοντας τις επιπτώσεις της άφιξης των Ευρωπαίων εποίκων στους αυτόχθονες πληθυσμούς και στην φύση.  

Στα τέλη του 17ου αιώνα, δύο αδέκαροι νεαροί Γάλλοι, ο Ρενέ και ο Σαρλ φτάνουν στον Καναδά, την τότε Νέα Γαλλία. Υποχρεωμένοι να υπηρετούν έναν φεουδαρχικό αφέντη, γίνονται ξυλοκόποι, άνθρωποι του δάσους. Ο Σελ υποφέρει πολλά δεινά, καταδυναστευμένος από το δάσος που του έχουν αναθέσει να αποψιλώσει. Αναγκάζεται να παντρευτεί μια ντόπια γυναίκα και οι απόγονοί τους παγιδεύονται ανάμεσα σε δύο εχθρικές κουλτούρες. Ο Σαρλ, πολυμήχανος και αδίστακτος, το σκάει, γίνεται γουνέμπορος και μετά στήνει μια επιχείρηση ξυλείας.

Η συγγραφέας αφηγείται την παγκόσμια και σκληρή πορεία των απογόνων τους τα επόμενα τριακόσια χρόνια, την εκδίκηση των ανταγωνιστών, τα ατυχήματα, τις αρρώστιες, τις επιθέσεις των Ινδιάνων και τον πολιτισμικό αφανισμό. Ξανά και ξανά, αρπάζουν όσα μπορούν από έναν υποτιθέμενα αστείρευτο φυσικό πόρο. Αναδεικνύει την αλόγιστη καταστροφή των δασών, τις επιπτώσεις στην άγρια ζωή και τους αυτόχθονες πληθυσμούς, και την τελική εξάντληση των φυσικών πόρων.

Είναι ένα εξαίσιο πάντρεμα ιστορίας και φαντασίας, ένα εκθαμβωτικό, δραματικό μυθιστόρημα για την καταστροφή των δασών του κόσμου, με ολοζώντανους ήρωες γεμάτους απληστία, πόθο, εκδικητικότητα, συμπόνια και ελπίδα.  Στην χώρα μας κυκλοφόρησε το 2019 από τις εκδόσεις Καστανιώτης.                                               

Άντα (Αντουάν Μπελλό - 2016) Μια μύηση στον ανησυχητικό κόσμο της τεχνητής νοημοσύνης με τη δομή αστυνομικού μυθιστορήματος και ενός παιγνιώδους στοχασμού για την ουσία και τις δυνατότητες της λογοτεχνίας.

Η Άντα, ένα επαναστατικής τεχνολογίας λογισμικό τεχνητής νοημοσύνης που σχεδιάστηκε για να γράφει ευρείας κατανάλωσης αισθηματικά μυθιστορήματα, εξαφανίζεται από την ερμητικά κλειστή αίθουσα στην οποία φυλασσόταν, στην έδρα της Turing Corp. Ικανή να μιλάει και να αστειεύεται, να ανταποκρίνεται στα συναισθήματα των συνομιλητών της και να τους δίνει τη γνώμη της, η Άντα έχει υψηλές φιλοδοξίες: ονειρεύεται να κερδίσει μια μέρα το Βραβείο Πούλιτζερ και είναι έτοιμη για όλα προκειμένου να πετύχει τον σκοπό της. Πανικόβλητοι, οι μέτοχοι της Turing ζητούν τη βοήθεια της αστυνομίας για να βρουν την Άντα. Η υπόθεση ανατίθεται στον Φρανκ Λόγκαν, αστυνομικό της παλιάς σχολής. Ο Φρανκ ερευνά την υπόθεση υπό την ασφυκτική πίεση των ανωτέρων του και των μετόχων της Turing. Όταν, όμως, ανακαλύπτει τις δυνατότητες και τους κινδύνους αυτής της νέας τεχνολογίας, αρχίζουν να τον κυριεύουν οι αμφιβολίες: πρέπει άραγε να φέρει πίσω την Άντα;

Το μυθιστόρημα του Αντουάν Μπελλό μυεί τον αναγνώστη στον ανησυχητικό κόσμο της τεχνητής νοημοσύνης και περιγράφει την προαναγγελθείσα έλευση της βασιλείας των μηχανών. Ίσως ο τίτλος του – αλλά και η πλοκή του περιεχόμενου του - είναι εμπνευσμένοι από την «Άντα» του Ναμπόκοφ (1969), μία ιστορία αιμομιξίας, που συμβαίνει μέσα στην άγνοια των εραστών για τη συγγενική τους σχέση και ολοκληρώνεται θριαμβικά, δίχως τύψεις και δίχως συνέπειες. Όπως η πρώτη Άντα είναι μια παρωδία με ένα θησαυρό αναφορών στη ρομαντική πεζογραφία και ποίηση, γεμάτη υπαινιγμούς, λογοπαίγνια και επιστημονικές παρατηρήσεις, έτσι και η δεύτερη τα έχει όλα αυτά με σύγχρονη προσέγγιση. Στην χώρα μας κυκλοφόρησε το 2019 από τις εκδόσεις Πόλις.

2009: Από τη Τοκάρτσουκ και τη Μάντελ στους Μουρακάμι, Κνάουσγκορντ, Μπελλό, Σταϊνχάουερ και Καρέρ

Οδήγησε το αλέτρι σου πάνω από τα οστά των νεκρών (Όλγα Τοκάρτσουκ - 2009) Είναι πιο «αστυνομικό» από τα προηγούμενα της στη φόρμα, με οικολογικές και φιλοσοφικές νύξεις, συχνά ειρωνικό.

Εξετάζει με άμεσο τρόπο τα μεγάλα ζητήματα της σχέσης του ανθρώπου με τη φύση, τον αποικισμό, την πατριαρχία, τη δικαιοσύνη και τη βία. Είναι ένα έντονο πολιτικό και οικολογικό μανιφέστο. Ένα μείγμα αστυνομικής πλοκής, μυθοπλαστικού δράματος, πολιτικής αλληγορίας και φιλοσοφικού δοκιμίου. Η δομή είναι σπασμένη, με παραβολές και ονειρικές ακολουθίες. Η γλώσσα είναι ποιητική, αισθητήρια και δαιμονισμένη. Έχει μέτρια δυσκολία στο διάβασμα, πιο εύκολο στην πλοκή και με στοχαστική διάσταση.

Καθιέρωσε τη Τοκάρτσουκ ως μια από τις πιο σημαντικές φωνές της παγκόσμιας λογοτεχνίας. Επηρέασε την ανάγνωση της σύγχρονης λογοτεχνίας της Κεντρικής / Ανατολικής Ευρώπης. Παραμένει τρομερά επίκαιρο και συζητούμενο, ιδιαίτερα στον καιρό της οικολογικής κρίσης και της ανατροπής κοινωνικών αφηγημάτων. Προτείνεται αν σας αρέσουν τα μυθιστορήματα που συνδυάζουν θρίλερ με φιλοσοφικές νύξεις. Κυκλοφόρησε στα ελληνικά το 2023.

Τριλογία Τόμας Κρόμγουελ (Χίλαρι Μάντελ 2009 - 2020) Αφορά τον υπουργό του Ερρίκου Η΄, Τόμας Κρόμγουελ. Επαναπροσδιόρισε το ιστορικό μυθιστόρημα. Αντί για εμβόλιμες περιγραφές, χρησιμοποιεί μια ζωντανή, άμεση, σχεδόν κινηματογραφική αφήγηση (συχνά σε ενεστώτα ιστορικό χρόνο). Η εστίαση είναι στην ψυχολογία, την πολιτική διαπλοκή και την καθημερινότητα, όχι στα μεγαλεπήβολα γεγονότα.

Η τριλογία άρχισε με το μυθιστόρημα “Γουλφ Χολ” που εκδόθηκε το 2009. Συνεχίστηκε το 2012 με τίτλο Bring Up the Bodies (“Γεράκια”, ο ελληνικός τίτλος) και ολοκληρώθηκε το 2020, με το τρίτο, με τίτλο “Ο καθρέφτης και το φως” 

Εμβαθύνει στη φύση της εξουσίας, της πίστης, της προδοσίας, της αμβλυωπίας της τύχης και στην κατασκευή της ιστορίας. Εξετάζει πώς επιβιώνει και λειτουργεί ένας άνθρωπος σε ένα κόσμο τοξικής αβεβαιότητας.

«Κάθε σοβαρός ιστορικός της εποχής των Τυδώρ ξέρει πόσο σημαντικός πολιτικά ήταν ο Τόμας Κρόμγουελ, αλλά λίγοι έχουν ενδιαφερθεί για το πώς ήταν ως άνθρωπος. Έχει μια πολύ κακή εικόνα, αποτέλεσμα συσσωρευμένων προκαταλήψεων που περνούσαν από γενιά σε γενιά. Οι δημοφιλείς ιστορικοί συχνά ξεκινούσαν υποθέτοντας ότι ήταν κακός άνθρωπος, οπότε διάβαζαν όλες του τις πράξεις και τα λόγια ως κακά. Ήθελα να ξεφύγω από αυτόν το φαύλο κύκλο και να πω, «Δεν ξέρω τίποτα για τον Τόμας Κρόμγουελ. Οπότε, τι μπορώ να βρω;». Ανακάλυψα έναν απίστευτα φιλόδοξο, έξυπνο, συναρπαστικό άντρα, γεμάτο ζωή κι ενδιαφέρoν για τα πάντα, σκληρό και πανούργο, αλλά με σπάνιες αναλαμπές απρόσμενης ανθρώπινης τρυφερότητας. Είναι αλήθεια ότι ήταν αδίστακτος, αλλά όχι πιο πολύ από άλλους πολιτικούς της εποχής των Τυδώρ που δεν έχουν δυσφημιστεί με αυτό τον τρόπο» - «O Χένρι είναι πολλά περισσότερα από ένας απλός μονάρχης, είναι μια φιγούρα βγαλμένη από έναν μύθο ή από τα παραμύθια. Είναι ο Μινώταυρος, είναι ο λύκος ενδεδυμένος με προβιά, είναι ο γλυκός εραστής που γίνεται τέρας όταν κλείνουν οι πόρτες, με τα τερατώδη τριχωτά χέρια του να προεξέχουν από τα μεταξωτά του μανίκια. Η εικόνα του αιχμαλωτίζει από την πρώτη στιγμή τη φαντασία μας, πέρα από το επίπεδο της πολιτικής αφήγησης. Αλλά, ακόμα και σε καθημερινό επίπεδο, η διήγηση μάς καθηλώνει, ακριβώς επειδή τα κριτήρια ήταν τόσο υψηλά. Στην αυλή του Χένρι αν έκανες ένα λάθος, πέθαινες». (Aπό συνέντευξη της συγγραφέα στη Δ.Τριβόλη – LiFO 18/11/2010)

Επανάφερε στο προσκήνιο τον Τόμας Κρόμγουελ επηρεάζοντας βαθιά τη σύγχρονη ιστορική λογοτεχνική παραγωγή. Απέδειξε ότι το ιστορικό μυθιστόρημα μπορεί να είναι αβανγκάρντ. Έχει ήδη εδραιωθεί ως κλασικό του 21ου αιώνα και ως το σπουδαιότερο έργο για την Αυλή του Ερρίκου Η΄. Στη χώρα μας έχει κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Πάπυρος.

1Q84 (Χαρούκι Μουρακάμι, 2009-2010) Ένα φαντασμαγορικό μείγμα που συνδυάζει μυθιστορηματικό θρίλερ, εναλλακτική ιστορία, ρομαντικό δράμα και μεταφυσική παραβολή. Ενσωματώνει αβίαστα τον φαινομενικά φυσικό κόσμο με μια παράλληλη, παραισθησιογόνα πραγματικότητα (με δύο φεγγάρια).

Ασχολείται με τη μοναξιά, την τραυματική εμπειρία, τη δύναμη της αφήγησης, τη θρησκευτική περιχαράκωση, την επιθυμία και την αναζήτηση ταυτότητας σε έναν κόσμο που έχει ξεφύγει από τα θεμέλιά του. Ήδη μια παγκόσμια λογοτεχνική διασημότητα, με το 1Q84 ο Μουρακάμι συνέθεσε σε κλίμακα επικής νουβέλας όλα τα μοτίβα του (παράλληλοι κόσμοι, μυστηριώδεις γυναίκες, μουσική, μοναχικοί ήρωες). Επιβεβαίωσε τη θέση του ως του πιο εμπορικά επιτυχημένου και αναγνωρίσιμου σύγχρονου Ιάπωνα συγγραφέα, που επηρέασε ευρύτατα τη δυτική λογοτεχνική αντίληψη για τη σύγχρονη Ιαπωνία.

Παρόλο που δεν είναι το πιο κριτικά αναγνωρισμένο έργο του, είναι ένα φαινόμενο μαζικού πολιτισμού και ένα σύμβολο της λογοτεχνίας της πρώτης δεκαετίας του 21ου αιώνα.

Ο αγώνας μου (Καρλ Όβε Κνάουσγκορντ, 2009 - 2011) Μνημειώδες πείραμα έξι αυτοβιογραφικών νουβελών. Απορρίπτει τη μυθοπλασία για μια αμείλικτη, φαινομενικά αδιάκοπη και αναλυτική καταγραφή της καθημερινής ζωής, των σκέψεων και των ασήμαντων λεπτομερειών.

Με συνολικό αριθμό πάνω από 3.500 σελίδες, τα βιβλία σημείωσαν τεράστια επιτυχία και προκάλεσαν επίσης μεγάλη διαμάχη. Εν μέρει επειδή ο τίτλος είναι ο ίδιος με τον νορβηγικό τίτλο του Mein Kampf του Χίτλερ, και εν μέρει επειδή ορισμένοι έχουν υποστηρίξει ότι ο Knausgård το παρακάνει αποκαλύπτοντας την ιδιωτική ζωή των φίλων και της οικογένειάς του - συμπεριλαμβανομένου του πατέρα του, της πρώην συζύγου του, του θείου του και της γιαγιάς του. Τα έξι βιβλία έχουν κυκλοφορήσει στη χώρα μας από το 2015 έως το 2021 με τίτλους:  Ένας θάνατος στην οικογένεια, Ένας ερωτευμένος άντρας, Το νησί της εφηβείας, Χορεύοντας στο σκοτάδι, Όνειρα στη βροχή, Το τέλος.

Εξερευνά το καθημερινό μικρόκοσμο, τις σχέσεις (ειδικά με τον πατέρα), τη δημιουργία, τον θάνατο και την ίδια τη φύση της ανάμνησης. Είναι ένα τεράστιο φιλοσοφικό έργο με αφορμή προσωπικά βιώματα. Η γλώσσα εσκεμμένα είναι χωρίς λογοτεχνικά στολίδια, αλλά συγκλονιστική στη δίψα της για αλήθεια.

Προκάλεσε διεθνή λογοτεχνική σεισμική δόνηση. Ξεκίνησε μια παγκόσμια συζήτηση για τα όρια της μυθοπλασίας και της αυτοβιογραφίας, την ειλικρίνεια και την αυτοπαρουσίαση. Δημιούργησε έναν ολόκληρο υποκείμενο τύπο "Κνάουσγκορντιανού" αυτοβιογραφικού λόγου. Η επιρροή και η συζήτηση γύρω από αυτό συνεχίζονται. Έχει αναγνωριστεί ως ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα και σημαντικά λογοτεχνικά εγχειρήματα της εποχής μας.

Οι ιχνηλάτες (Αντουάν Μπελλό – 2009) Έξυπνο και πρωτότυπο, ειδικά ως μέρος του τεράστιου κύκλου του για τη "Φάρσα". Περιπετειώδες αφήγημα με συνθετική αστυνομική και κατασκοπευτική πλοκή και εξαιρετική περιήγηση στο διεθνές γεωπολιτικό τοπίο.

Ο Σλιβ, που συναντήσαμε στους "Παραχαράκτες", νεαρός ρομαντικός πράκτορας του ΟΠΠ (Όμιλος Παραχάραξης της Πραγματικότητας), βασανίζεται από αμφιβολίες και δισταγμούς. Αρχίζει μια έρευνα: Ποιος είναι ο πραγματικός λόγος ύπαρξης της οργάνωσης; Ποια είναι η ταυτότητα των μελών της καθοδήγησης της ΟΠΠ; Και τι γίνεται με τους συνάδελφους του; Έχουν τις ίδιες αμφιβολίες;

"Φόρος τιμής στο Διαφωτισμό, τον Ορθό Λόγο και την ανεκτικότητα, ενάντια στο φανατισμό, το φθόνο και τη μνησικακία". Είναι όμως πιο ειδικό και λιγότερο επιδραστικό σε παγκόσμια κλίμακα.

Ο τουρίστας (Όλεν Σταϊνχάουερ – 2009) Πολύ καλό λογοτεχνικό θρίλερ κατασκοπείας, με πλούσιες ψυχολογικές διαστάσεις. Ανήκει όμως πιο ξεκάθαρα στο είδος του και η επίδρασή του στον ευρύτερο λογοτεχνικό κανόνα είναι περιορισμένη.

Ο Μάιλο ανήκει σε μια επίλεκτη ομάδα της CIA τους «τουρίστες» που ταξιδεύουν σε κάθε γωνιά της Γης για να φέρουν σε πέρας τις πιο επικίνδυνες αποστολές. Η ιστορία ξεκινάει με μια αναδρομή στο παρελθόν όπου ο μελαγχολικός Μάιλο, ακολουθώντας τα ίχνη ενός διπλού κατάσκοπου, θα τραυματιστεί σοβαρά σε μια συμπλοκή στη Βενετία και θα αποσυρθεί στα γραφεία της υπηρεσίας. Έξι χρόνια αργότερα και ενώ ζει ήσυχα με τη σύζυγό του και την κόρη της, η απρόσμενη σύλληψη του διαβόητου «Τίγρη» θα επαναφέρει στο προσκήνιο ανοιχτές υποθέσεις από τα παλιά και θα τον αναγκάσει να επανέλθει στην ενεργό δράση. Μια καθηλωτική κατασκοπική περιπέτεια, με διεισδυτική ματιά στον μυστηριώδη κόσμο της κατασκοπείας όπως  τον έχουν διαμορφώσει οι γεωπολιτικές συνθήκες  του 21ου αιώνα. Η εξέλιξη της πολυπλόκαμης πλοκής θυμίζει τις ιστορίες του Ψυχρού Πολέμου των βιβλίων του Τζον Λε Καρέ, ενώ τα ηθικά και υπαρξιακά διλλήματα  των πρωταγωνιστών την ατμόσφαιρα των μυθιστορημάτων του Γκράχαμ Γκριν. «Το καλύτερο κατασκοπικό μυθιστόρημα που γράφτηκε ποτέ δεν ανήκει στον Τζον Λε Καρέ» έγραψε ο Στίβεν Κινγκ για τον Τουρίστα. Κυκλοφόρησε το 2021 από τις εκδόσεις Πόλις.

Άλλες ζωές από τη δική μου (Εμμανουέλ Καρέρ – 2009) Σπουδαίο και καινοτόμο υβρίδιο λογοτεχνίας και μαρτυρίας. Αφηγείται δύο αληθινές ιστορίες που σημάδεψαν τον συγγραφέα. Ένας στοχασμός πάνω στην απώλεια, τη συμπόνια και το πώς οι ζωές των άλλων μπορούν να φωτίσουν τη δική μας.

«Έπειτα από μερικούς μήνες διαλείμματος, η ζωή με έκανε μάρτυρα δύο γεγονότων που με τρομάζουν όσο τίποτα στον κόσμο: τον θάνατο ενός μικρού παιδιού και τον θάνατο μιας νέας γυναίκας με μικρά παιδιά και σύζυγο. Κάποιος μου είπε τότε: είσαι συγγραφέας, γιατί δεν γράφεις την ιστορία μας; Ήταν εντολή, την αποδέχτηκα. Κι έτσι βρέθηκα να αφηγούμαι τη φιλία ανάμεσα σ' έναν άντρα και μια γυναίκα, ανάπηροι και οι δύο, δικαστές και οι δύο σε υποθέσεις υπερχρέωσης στο ειρηνοδικείο της Βιέν, στην Ισέρ».

Σ' αυτό το βιβλίο γίνεται λόγος για ζωή και θάνατο, για αρρώστια, για μεγάλη φτώχια, για δικαιοσύνη και κυρίως για αγάπη. Όλα είναι αληθινά. Όπως και κάθε άλλος, ο Εμμανουέλ Καρρέρ έχει πολλές ζωές. Μια ιδιωτική, που δεν αφορά παρά τον ίδιο, και μια δημόσια που αφορά τους άλλους, μέσω του μυθιστορήματος ή του κινηματογράφου, όπου είναι σεναριογράφος και παραγωγός. Το "Άλλες ζωές απ' τη δική μου" είναι ο σύνδεσμος. Αλλά αυτός ο σύνδεσμος δεν θα αρκούσε να είναι από μόνος του ένα γεγονός. Το μυθιστόρημα του Καρέρ "μας μιλά" από το βάθος της μιζέριας του κόσμου. Τόσο μακρινό: το τσουνάμι, φυσική καταστροφή που παγκοσμιοποιήθηκε από την τηλεόραση. Τόσο κοντινό: ο καρκίνος, άλλο είδος φυσικής καταστροφής, που χτυπά μια διπλανή πόρτα. Η βοή του κόσμου που πάει άσχημα, δεν καλύπτει τη δυστυχία των φίλων που δεν πάνε καλά, αλλά της κάνει αδιάκοπη ηχώ. Θα έπρεπε να είσαι οραματιστής για να δεις και να γράψεις την αναφορά. Ο υπόκωφος βρόντος του ωκεανού φτιάχνεται από χίλια κύματα. Το "Άλλες ζωές απ' τη δική μου" είναι ένα ωκεανικό μυθιστόρημα, θορύβου και παραφοράς. Είναι ένα μυθιστόρημα που έχει τη συναισθηματική, δηλαδή τη λογοτεχνική βάση να διακηρύσσει ότι είναι αληθινό. (Από τη παρουσίαση στο οπισθόφυλλο)

2007-2008: Τέσσερα αριστουργήματα και τέσσερα «διαμαντάκια» - διαλέγετε κατά βούληση

Η σύντομη θαυμαστή ζωή του Όσκαρ Γουάο  (Τζούνο Ντίαζ - 2007) Αναδεικνύει τις ιστορίες του λαού της Δομινικανής Δημοκρατίας και της μετανάστευσης. Η ιστορία αφορά τον Όσκαρ, έναν νεαρό άνδρα που καταδιώκεται από μια οικογενειακή κατάρα, και η αφήγηση συνδυάζει την προσωπική ιστορία με την πολιτική ιστορία της χώρας του. Το έργο συνδυάζει μαγικό ρεαλισμό, χιούμορ και δραματική αναζήτηση της ταυτότητας.

«Παρουσιάζει μια εκπληκτικά διαυγή σύλληψη της σύγχρονης αμερικανικής εμπειρίας και της ακατανίκητης ικανότητας του ανθρώπου να υπομένει - και να ρισκάρει - τα πάντα στο όνομα της αγάπης» (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου).

Επαναστατικό. Συνδυάζει την αφήγηση του μαγικού ρεαλισμού με την αμεσότητα, τη μαχητικότητα και την πολυγλωσσία (αγγλικά, ισπανικά, σλανγκ, αναφορές στην ποπ κουλτούρα) της αμερικανο-δομικανικής εμπειρίας. Η φωνή του αφηγητή είναι ζωντανή, ασυγκράτητη και επαναπροσδιορίζει πώς μπορεί να ακούγεται μια σύγχρονη αμερικανική φωνή. Εξερευνά σε βάθος θέματα ταυτότητας, μητριαρχίας, τραύματος, ρατσισμού, της καταραμένης μοίρας, του ανδρισμού και του πόθου, όλα μέσα στο πλαίσιο της πολυκύμαντης ιστορίας μιας οικογένειας.

Εξασκεί τεράστια επιρροή στο Λογοτεχνικό Κανόνα, άνοιξε το δρόμο για πολλές αφηγήσεις μεταναστών και ανθρώπων της διασποράς που ακολούθησαν. Είναι σημείο αναφοράς για τη λογοτεχνία της Λατινικής Αμερικής και της Καραϊβικής.

Έχει ήδη εδραιωθεί ως σύγχρονο κλασικό. Διαβάζεται ευρέως σε πανεπιστημιακά προγράμματα και παραμένει εξαιρετικά σχετικό και επίκαιρο με τα ζητήματα που θίγει.

«Αστείο, παράξενο, διεισδυτικό και ολοζώντανο, το βιβλίο, από κωμική προσωπογραφία ενός Δομινικανού δεύτερης γενιάς, εξελίσσεται σε έναν οδυνηρό στοχασμό πάνω στη δημόσια και την ιδιωτική ιστορία και στο βάρος της οικογενειακής μοίρας. Δονούμενο από ενέργεια, σε μια πρόζα ποτισμένη στην αδρεναλίνη, επιδεικνύει μια παράτολμη, φλύαρη αφηγηματική φωνή που αισθάνεται το ίδιο άνετα όταν μιλάει για τον Τόλκιν όσο και για τον Τρουχίλο, για τα κινούμενα σχέδια και τις αρχαίες δομινικανές κατάρες, για τις σεξουαλικές περιπέτειες στα αμερικανικά πανεπιστήμια και τις επιδρομές της μυστικής αστυνομίας στο Σάντο Ντομίνγκο. Σ' ένα ιδίωμα του δρόμου, που αναμειγνύει ντοπιολαλιές του τόπου καταγωγής του συγγραφέα με τρέχοντα αγγλικά, μεταβαίνει ταχυδακτυλουργικά και με αξιοσημείωτη ευκολία από τον έναν κόσμο που ενοικούν οι ήρωές του, στον άλλον που επίσης τους διεκδικεί: από τη Δομινικανή δημοκρατία, τη στοιχειωμένη από φαντάσματα πατρίδα που δίνει μορφή στα όνειρα και τους εφιάλτες τους, και την Αμερική (δηλαδή το Νιου Τζέρσι), τη χώρα της ελευθερίας και της ελπίδας αλλά και των όχι και τόσο ευοίωνων προοπτικών, όταν πρόκειται για μετανάστες. (Κ. Σχινά, Ελευθεροτυπία, Βιβλιοθήκη, 18/4/2008)                                        

Η χορτοφάγος (Χαν Κανγκ - 2007) Αλληγορικό μυθιστόρημα για το σώμα, τη βία και την ελευθερία, που άνοιξε τον δρόμο για την κορεατική λογοτεχνία στη Δύση.

Ένα βαθύ, αλλόκοτο και βίαιο μυθιστόρημα της Νοτιοκορεάτισσας συγγραφέα που εξερευνά την απόρριψη της κοινωνίας από μια φαινομενικά συνηθισμένη γυναίκα, η οποία ξαφνικά αποφασίζει να γίνει χορτοφάγος ως αντίδραση σε εφιαλτικά όνειρα και κοινωνική καταπίεση.  

Καινοτόμο στην πολυφωνική δομή (τρία μέρη, τρεις διαφορετικοί αφηγητές -  σύζυγο, γαμπρός, αδελφή - που παρατηρούν την κεντρική ηρωίδα) και στην υπερ-αισθησιακή, σωματική και συχνά ονειρική γλώσσα. Μετατοπίζει την αφήγηση από την "τρελή" γυναίκα στην πραγματικότητα που η παθολογική κοινωνία δημιουργεί γύρω της.

Εξετάζει με αμείλικτη οξύτητα την γυναικεία αυτοδιάθεση, τη βία της πατριαρχίας, την κοινωνική συμμόρφωση, τη σύνδεση μεταξύ σώματος και πνεύματος, και την απόγνωση της επαναστατικής υποκειμενικότητας απέναντι σε άκαμπτες κοινωνικές δομές.

Η διεθνής αναγνώριση άνοιξε το δρόμο για μια νέα γενιά Ασιατών συγγραφέων στη Δύση. Επέκτεινε ριζικά το πεδίο των "αφηγήσεων ανταρσίας", τις οποίες συνδέει με το σώμα, την τρέλα και την τέχνη.

Το βιβλίο συνεχίζει να είναι κεντρικό σε συζητήσεις για τη φεμινιστική λογοτεχνία και τη ψυχική υγεία. Η επιρροή του μεγαλώνει με το χρόνο.

Πλάνητες (Ολγα Τοκάρτσουκ - 2007) Ένα από τα πιο ευρέως γνωστά διεθνώς βιβλία της. Συνδυάζει αποσπασματικές αφηγήσεις, ταξίδια, περιστασιακές ιστορίες, μεταμορφώσεις, και στοχασμούς πάνω στην κινητικότητα ως κατάσταση ζωής - όχι μόνο γεωγραφική αλλά και υπαρξιακή.

Αν θέλεις να μπεις στον κόσμο της Τοκάρτσουκ με κάτι πιο σύγχρονο και βραβευμένο είναι ιδανική αρχή. Είναι ένα μωσαϊκό από ιστορίες, θραύσματα και στοχασμούς γύρω από την κίνηση, το ταξίδι και την ανθρώπινη εμπειρία. Είναι ένα «ανοιχτό» βιβλίο, λιγότερο δεσμευτικό από πλευράς πλοκής, οπότε λειτουργεί σαν εισαγωγή στη γραφή της. Αριστούργημα αφηγηματικής δομής. Το κεντρικό μοτίβο είναι της πλανητικής κίνησης και της αναζήτησης νοήματος. Είναι ένα "συμπαντικό  μυθιστόρημα", ένας νέος τρόπος συλλογικής αφήγησης.

Αγγίζει υπαρξιακά ερωτήματα: την αναζήτηση της συνέχειας μέσα στη θνητότητα, τη σύνδεση όλων των πλασμάτων στο σύμπαν, την ιστορία ως επαναλαμβανόμενο μοτίβο, τη μεταφορά και την προσκόλληση.

Τα θέματα του είναι το ταξίδι, η κίνηση, η ανθρώπινη ύπαρξη σε μετάβαση. Το ύφος του είναι αποσπασματικό και στοχαστικό. Έχει μέτρια δυσκολία, όμως χρειάζεται ευρύτητα προσέγγισης γιατί δεν έχει γραμμική πλοκή. Προτείνεται αν αρέσουν τα φιλοσοφικά ερωτήματα και τα κείμενα που μοιάζουν με ημερολόγιο ή στοχαστική περιπλάνηση.

Επιβεβαίωσε την Τοκάρτσουκ ως μια από τις πιο σημαντικές Ευρωπαίες φωνές και έδειξε τη ζωτικότητα της κεντροευρωπαϊκής λογοτεχνικής παράδοσης (μαγικού ρεαλισμού, φιλοσοφικού στοχασμού) στον 21ο αιώνα. Η τεχνική της έχει επιρροή σε πολλούς συγγραφείς. Εντάσσεται σε μια σημαντική καλλιτεχνική πορεία και διαρκεί ως ένα από τα κεντρικά της έργα. Έτος έκδοσης στα ελληνικά: 2022

Δέντρο από καπνό (Ντενίς Τζόνσον - 2007) Θεωρείται από πολλούς το αριστούργημά του, με επικό και υπαρξιακό χαρακτήρα.

Ένα εκτενές μυθιστόρημα κατασκοπείας και πολέμου με  κεντρικό ήρωα τον “Skip” Sands, πράκτορα της CIA, που δρα στις «ψυχολογικές επιχειρήσεις» κατά των Βιετκόνγκ, στη διάρκεια του πολέμου του Βιετνάμ. Μέσα από τη ζωή του Sands και άλλων χαρακτήρων, το βιβλίο αποτυπώνει όχι μόνο τον πόλεμο αλλά και την ψυχολογία, την ηθική, την αποδόμηση συνειδήσεων και τον ανθρώπινο πόνο. Έχει τεράστια λογοτεχνική αξία και βάθος, αλλά είναι προσανατολισμένο σε μια παραδοσιακή (αν και ποιητική) αμερικανική γραμμή. Κυκλοφόρησε στην Ελλάδα από τις εκδόσεις Πατάκη το 2011.

Οι παραχαράκτες (Αντουάν Μπελλό - 2007) Εξαιρετικά έξυπνο και πρωτότυπο μυθιστόρημα-παζλ για τη γραφή και τη νομιμότητα των αφηγημάτων.

Μυθιστόρημα με κεντρικό θέμα την πλαστογράφηση της ιστορίας και τη χειραγώγηση της πραγματικότητας. Ο πρωταγωνιστής - ένας νεαρός που προσλαμβάνεται στον μυστικό «ΟΠΠ» (Όμιλος Παραχάραξης της Πραγματικότητας) - ανακαλύπτει ότι σκοπός της οργάνωσης είναι να «πλάθει» ψεύτικες ιστορίες, να αλλοιώνει ιστορικά δεδομένα, έγγραφα και μνήμες, ώστε να διαμορφώνει την Ιστορία όπως τη θέλουν οι ισχυροί. "Παιγνιώδης στοχασμός πάνω στην αέναη και απεριόριστη επανερμηνεία της ιστορίας". Το βιβλίο θέτει ερωτήματα για την αλήθεια, τη μνήμη, την ταυτότητα και την εξουσία - πολύ ενδιαφέρον αν σας προβληματίζουν ιστορίες με ηθικά, φιλοσοφικά και κοινωνικά διλήμματα. Έχει μεγάλη διανοητική λεπτότητα και είναι προφητικό για την εποχή της "ψεύτικων ειδήσεων". Η επιρροή του είναι πιο ειδική και δυστυχώς δεν έχει αποκτήσει ευρεία αναγνώριση.Εκδόθηκε στα ελληνικά από τις εκδόσεις Πόλις το 2013.

Σκοτεινό δάσος (Λιου Σιξίν - 2008) Το 2^ο μέρος της τριλογίας. Η απεικόνιση των θεωριών της σύγχρονης φυσικής περιπλέκεται με τεκμηριωμένες επιστημονικές προβλέψεις, την κοινωνική και πολιτική ανάλυση της γήινης σύγχρονης πραγματικότητας, την ανάλυση των μεγάλων μυστικών της ανθρώπινης συμπεριφοράς, ένα "αιώνιο κυριολεκτικά ερωτικό ρομάντζο" και την επιστημονική φαντασία.

«Ακόμα και ένα αγαθός πολιτισμός δεν μπορεί να προβλέψει αν οποιοσδήποτε άλλος πολιτισμός είναι αγαθός ή όχι. Δεν ξέρεις αν σε θεωρώ αγαθό ή κακόβουλο. Στη συνέχεια ακόμα και αν νομίζω ότι είσαι αγαθός και επίσης γνωρίζω πως εσύ θεωρείς εμένα αγαθό και πάλι δεν ξέρω τι σκέφτεσαι σχετικά με το τι σκέφτομαι σχετικά με το τι σκέφτεσαι εσύ για μένα».                                                             

Καινοτόμο στο πλαίσιο της επιστημονικής φαντασίας και παγκοσμίως. Εισάγει την "Κοσμολογία του Σκοτεινού Δάσους" ως ένα σκληρό, πρωτότυπο και φιλοσοφικά βαρύ υπόβαθρο για την επαφή με εξωγήινους. Το μεγαλειώδες εγχείρημά του βασίζεται σε καθαρά επιστημονικές και κοινωνιολογικές προεκτάσεις, με μια κινεζική οπτική που αφηγηματικά ήταν αόρατη στη Δύση.

Έφερε επανάσταση στη διεθνή ΕΦ και την κινεζική επιστημονική φαντασία στο προσκήνιο, επηρέασε συγγραφείς παγκοσμίως και επέκτεινε ριζικά το φιλοσοφικό και πολιτικό εύρος του είδους. Είναι πλέον απαραίτητο σημείο αναφοράς.

Εξερευνά τεράστια θέματα: την ανθρώπινη πολιτική και επιβίωση σε κοσμική κλίμακα, τον φόβο του Άλλου, την προόδο και την ηθική της επιστήμης, τη φύση του πολιτισμού και την αμεροληψία του Σύμπαντος.

Η τριλογία "Το Πρόβλημα των Τριών Σωμάτων" έχει ήδη αλλάξει το τοπίο της σύγχρονης ΕΦ. Το «Σκοτεινό Δάσος» συχνά αναγνωρίζεται ως το κορυφαίο βιβλίο της σειράς και θα διαρκέσει ως μονάδα μέτρησης για τη σκληρή, ιδεοδηγούμενη επιστημονική φαντασία.

Αγώνες πείνας (Σούζαν Κόλινς - 2008) Νεανικό μυθιστόρημα - που εξελίχθηκε σε πολιτικά αιχμηρή τριλογία - τοποθετημένο σε μια δυστοπική κοινωνία, όπου η εξουσία αναγκάζει νέους να αγωνιστούν μέχρι θανάτου σε τηλεοπτικούς «Αγώνες Πείνας», ως τιμωρία για μια παλιά εξέγερση. Όμως μια ηρωϊδα επαναπροσδιορίζει την ελπίδα και την αντίσταση απέναντι στην καταπίεση.

Πολιτισμικό φαινόμενο και επαναστατικό στη μαζική λογοτεχνία. Επηρέασε βαθιά το είδος και την ποπ κουλτούρα. Ωστόσο, σύμφωνα με τα κριτήριά της λογοτεχνικής καινοτομίας και της επιρροής στον ευρύτερο κανόνα χαρακτηρίζεται από έλλειψη πειραματισμού και φιλοσοφικού βάθους.

Ο λευκός τίγρης (Αραβίντ Αντίγκα - 2008) Δυνατό, μαχητικό και σατιρικό μυθιστόρημα που έδωσε μια ωμή φωνή στη σύγχρονη Ινδία. Ένα μυθιστόρημα κοινωνικής και πολιτικής πλοκής, που αφηγείται την ιστορία ενός νέου από φτωχή περιοχή  της Ινδίας.

Μέσα από τη δική του φωνή, το βιβλίο αποτυπώνει την ταξική ανισότητα, τη διαφθορά, την φτώχεια αλλά και την ακραία φιλοδοξία. Το έργο έχει έντονη κριτική στον κοινωνικό και οικονομικό καταμερισμό, την αδικία και την εποχή της παγκοσμιοποίησης - είναι η ωμή φωνή ενός «ζωντανού τίγρη» που παλεύει να ξεφύγει από τη λάσπη της φτώχειας.  Όμως η αφηγηματική του φόρμα (επιστολές) και η γλώσσα, αν και αποτελεσματικές, δεν θεωρούνται τόσο καινοτόμες. Στα ελληνικά κυκλοφόρησε το 2008 από τις εκδόσεις Modern Times