2009: Από τη Τοκάρτσουκ και τη Μάντελ στους Μουρακάμι, Κνάουσγκορντ, Μπελλό, Σταϊνχάουερ και Καρέρ

Οδήγησε το αλέτρι σου πάνω από τα οστά των νεκρών (Όλγα Τοκάρτσουκ - 2009) Είναι πιο «αστυνομικό» από τα προηγούμενα της στη φόρμα, με οικολογικές και φιλοσοφικές νύξεις, συχνά ειρωνικό.

Εξετάζει με άμεσο τρόπο τα μεγάλα ζητήματα της σχέσης του ανθρώπου με τη φύση, τον αποικισμό, την πατριαρχία, τη δικαιοσύνη και τη βία. Είναι ένα έντονο πολιτικό και οικολογικό μανιφέστο. Ένα μείγμα αστυνομικής πλοκής, μυθοπλαστικού δράματος, πολιτικής αλληγορίας και φιλοσοφικού δοκιμίου. Η δομή είναι σπασμένη, με παραβολές και ονειρικές ακολουθίες. Η γλώσσα είναι ποιητική, αισθητήρια και δαιμονισμένη. Έχει μέτρια δυσκολία στο διάβασμα, πιο εύκολο στην πλοκή και με στοχαστική διάσταση.

Καθιέρωσε τη Τοκάρτσουκ ως μια από τις πιο σημαντικές φωνές της παγκόσμιας λογοτεχνίας. Επηρέασε την ανάγνωση της σύγχρονης λογοτεχνίας της Κεντρικής / Ανατολικής Ευρώπης. Παραμένει τρομερά επίκαιρο και συζητούμενο, ιδιαίτερα στον καιρό της οικολογικής κρίσης και της ανατροπής κοινωνικών αφηγημάτων. Προτείνεται αν σας αρέσουν τα μυθιστορήματα που συνδυάζουν θρίλερ με φιλοσοφικές νύξεις. Κυκλοφόρησε στα ελληνικά το 2023.

Τριλογία Τόμας Κρόμγουελ (Χίλαρι Μάντελ 2009 - 2020) Αφορά τον υπουργό του Ερρίκου Η΄, Τόμας Κρόμγουελ. Επαναπροσδιόρισε το ιστορικό μυθιστόρημα. Αντί για εμβόλιμες περιγραφές, χρησιμοποιεί μια ζωντανή, άμεση, σχεδόν κινηματογραφική αφήγηση (συχνά σε ενεστώτα ιστορικό χρόνο). Η εστίαση είναι στην ψυχολογία, την πολιτική διαπλοκή και την καθημερινότητα, όχι στα μεγαλεπήβολα γεγονότα.

Η τριλογία άρχισε με το μυθιστόρημα “Γουλφ Χολ” που εκδόθηκε το 2009. Συνεχίστηκε το 2012 με τίτλο Bring Up the Bodies (“Γεράκια”, ο ελληνικός τίτλος) και ολοκληρώθηκε το 2020, με το τρίτο, με τίτλο “Ο καθρέφτης και το φως” 

Εμβαθύνει στη φύση της εξουσίας, της πίστης, της προδοσίας, της αμβλυωπίας της τύχης και στην κατασκευή της ιστορίας. Εξετάζει πώς επιβιώνει και λειτουργεί ένας άνθρωπος σε ένα κόσμο τοξικής αβεβαιότητας.

«Κάθε σοβαρός ιστορικός της εποχής των Τυδώρ ξέρει πόσο σημαντικός πολιτικά ήταν ο Τόμας Κρόμγουελ, αλλά λίγοι έχουν ενδιαφερθεί για το πώς ήταν ως άνθρωπος. Έχει μια πολύ κακή εικόνα, αποτέλεσμα συσσωρευμένων προκαταλήψεων που περνούσαν από γενιά σε γενιά. Οι δημοφιλείς ιστορικοί συχνά ξεκινούσαν υποθέτοντας ότι ήταν κακός άνθρωπος, οπότε διάβαζαν όλες του τις πράξεις και τα λόγια ως κακά. Ήθελα να ξεφύγω από αυτόν το φαύλο κύκλο και να πω, «Δεν ξέρω τίποτα για τον Τόμας Κρόμγουελ. Οπότε, τι μπορώ να βρω;». Ανακάλυψα έναν απίστευτα φιλόδοξο, έξυπνο, συναρπαστικό άντρα, γεμάτο ζωή κι ενδιαφέρoν για τα πάντα, σκληρό και πανούργο, αλλά με σπάνιες αναλαμπές απρόσμενης ανθρώπινης τρυφερότητας. Είναι αλήθεια ότι ήταν αδίστακτος, αλλά όχι πιο πολύ από άλλους πολιτικούς της εποχής των Τυδώρ που δεν έχουν δυσφημιστεί με αυτό τον τρόπο» - «O Χένρι είναι πολλά περισσότερα από ένας απλός μονάρχης, είναι μια φιγούρα βγαλμένη από έναν μύθο ή από τα παραμύθια. Είναι ο Μινώταυρος, είναι ο λύκος ενδεδυμένος με προβιά, είναι ο γλυκός εραστής που γίνεται τέρας όταν κλείνουν οι πόρτες, με τα τερατώδη τριχωτά χέρια του να προεξέχουν από τα μεταξωτά του μανίκια. Η εικόνα του αιχμαλωτίζει από την πρώτη στιγμή τη φαντασία μας, πέρα από το επίπεδο της πολιτικής αφήγησης. Αλλά, ακόμα και σε καθημερινό επίπεδο, η διήγηση μάς καθηλώνει, ακριβώς επειδή τα κριτήρια ήταν τόσο υψηλά. Στην αυλή του Χένρι αν έκανες ένα λάθος, πέθαινες». (Aπό συνέντευξη της συγγραφέα στη Δ.Τριβόλη – LiFO 18/11/2010)

Επανάφερε στο προσκήνιο τον Τόμας Κρόμγουελ επηρεάζοντας βαθιά τη σύγχρονη ιστορική λογοτεχνική παραγωγή. Απέδειξε ότι το ιστορικό μυθιστόρημα μπορεί να είναι αβανγκάρντ. Έχει ήδη εδραιωθεί ως κλασικό του 21ου αιώνα και ως το σπουδαιότερο έργο για την Αυλή του Ερρίκου Η΄. Στη χώρα μας έχει κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Πάπυρος.

1Q84 (Χαρούκι Μουρακάμι, 2009-2010) Ένα φαντασμαγορικό μείγμα που συνδυάζει μυθιστορηματικό θρίλερ, εναλλακτική ιστορία, ρομαντικό δράμα και μεταφυσική παραβολή. Ενσωματώνει αβίαστα τον φαινομενικά φυσικό κόσμο με μια παράλληλη, παραισθησιογόνα πραγματικότητα (με δύο φεγγάρια).

Ασχολείται με τη μοναξιά, την τραυματική εμπειρία, τη δύναμη της αφήγησης, τη θρησκευτική περιχαράκωση, την επιθυμία και την αναζήτηση ταυτότητας σε έναν κόσμο που έχει ξεφύγει από τα θεμέλιά του. Ήδη μια παγκόσμια λογοτεχνική διασημότητα, με το 1Q84 ο Μουρακάμι συνέθεσε σε κλίμακα επικής νουβέλας όλα τα μοτίβα του (παράλληλοι κόσμοι, μυστηριώδεις γυναίκες, μουσική, μοναχικοί ήρωες). Επιβεβαίωσε τη θέση του ως του πιο εμπορικά επιτυχημένου και αναγνωρίσιμου σύγχρονου Ιάπωνα συγγραφέα, που επηρέασε ευρύτατα τη δυτική λογοτεχνική αντίληψη για τη σύγχρονη Ιαπωνία.

Παρόλο που δεν είναι το πιο κριτικά αναγνωρισμένο έργο του, είναι ένα φαινόμενο μαζικού πολιτισμού και ένα σύμβολο της λογοτεχνίας της πρώτης δεκαετίας του 21ου αιώνα.

Ο αγώνας μου (Καρλ Όβε Κνάουσγκορντ, 2009 - 2011) Μνημειώδες πείραμα έξι αυτοβιογραφικών νουβελών. Απορρίπτει τη μυθοπλασία για μια αμείλικτη, φαινομενικά αδιάκοπη και αναλυτική καταγραφή της καθημερινής ζωής, των σκέψεων και των ασήμαντων λεπτομερειών.

Με συνολικό αριθμό πάνω από 3.500 σελίδες, τα βιβλία σημείωσαν τεράστια επιτυχία και προκάλεσαν επίσης μεγάλη διαμάχη. Εν μέρει επειδή ο τίτλος είναι ο ίδιος με τον νορβηγικό τίτλο του Mein Kampf του Χίτλερ, και εν μέρει επειδή ορισμένοι έχουν υποστηρίξει ότι ο Knausgård το παρακάνει αποκαλύπτοντας την ιδιωτική ζωή των φίλων και της οικογένειάς του - συμπεριλαμβανομένου του πατέρα του, της πρώην συζύγου του, του θείου του και της γιαγιάς του. Τα έξι βιβλία έχουν κυκλοφορήσει στη χώρα μας από το 2015 έως το 2021 με τίτλους:  Ένας θάνατος στην οικογένεια, Ένας ερωτευμένος άντρας, Το νησί της εφηβείας, Χορεύοντας στο σκοτάδι, Όνειρα στη βροχή, Το τέλος.

Εξερευνά το καθημερινό μικρόκοσμο, τις σχέσεις (ειδικά με τον πατέρα), τη δημιουργία, τον θάνατο και την ίδια τη φύση της ανάμνησης. Είναι ένα τεράστιο φιλοσοφικό έργο με αφορμή προσωπικά βιώματα. Η γλώσσα εσκεμμένα είναι χωρίς λογοτεχνικά στολίδια, αλλά συγκλονιστική στη δίψα της για αλήθεια.

Προκάλεσε διεθνή λογοτεχνική σεισμική δόνηση. Ξεκίνησε μια παγκόσμια συζήτηση για τα όρια της μυθοπλασίας και της αυτοβιογραφίας, την ειλικρίνεια και την αυτοπαρουσίαση. Δημιούργησε έναν ολόκληρο υποκείμενο τύπο "Κνάουσγκορντιανού" αυτοβιογραφικού λόγου. Η επιρροή και η συζήτηση γύρω από αυτό συνεχίζονται. Έχει αναγνωριστεί ως ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα και σημαντικά λογοτεχνικά εγχειρήματα της εποχής μας.

Οι ιχνηλάτες (Αντουάν Μπελλό – 2009) Έξυπνο και πρωτότυπο, ειδικά ως μέρος του τεράστιου κύκλου του για τη "Φάρσα". Περιπετειώδες αφήγημα με συνθετική αστυνομική και κατασκοπευτική πλοκή και εξαιρετική περιήγηση στο διεθνές γεωπολιτικό τοπίο.

Ο Σλιβ, που συναντήσαμε στους "Παραχαράκτες", νεαρός ρομαντικός πράκτορας του ΟΠΠ (Όμιλος Παραχάραξης της Πραγματικότητας), βασανίζεται από αμφιβολίες και δισταγμούς. Αρχίζει μια έρευνα: Ποιος είναι ο πραγματικός λόγος ύπαρξης της οργάνωσης; Ποια είναι η ταυτότητα των μελών της καθοδήγησης της ΟΠΠ; Και τι γίνεται με τους συνάδελφους του; Έχουν τις ίδιες αμφιβολίες;

"Φόρος τιμής στο Διαφωτισμό, τον Ορθό Λόγο και την ανεκτικότητα, ενάντια στο φανατισμό, το φθόνο και τη μνησικακία". Είναι όμως πιο ειδικό και λιγότερο επιδραστικό σε παγκόσμια κλίμακα.

Ο τουρίστας (Όλεν Σταϊνχάουερ – 2009) Πολύ καλό λογοτεχνικό θρίλερ κατασκοπείας, με πλούσιες ψυχολογικές διαστάσεις. Ανήκει όμως πιο ξεκάθαρα στο είδος του και η επίδρασή του στον ευρύτερο λογοτεχνικό κανόνα είναι περιορισμένη.

Ο Μάιλο ανήκει σε μια επίλεκτη ομάδα της CIA τους «τουρίστες» που ταξιδεύουν σε κάθε γωνιά της Γης για να φέρουν σε πέρας τις πιο επικίνδυνες αποστολές. Η ιστορία ξεκινάει με μια αναδρομή στο παρελθόν όπου ο μελαγχολικός Μάιλο, ακολουθώντας τα ίχνη ενός διπλού κατάσκοπου, θα τραυματιστεί σοβαρά σε μια συμπλοκή στη Βενετία και θα αποσυρθεί στα γραφεία της υπηρεσίας. Έξι χρόνια αργότερα και ενώ ζει ήσυχα με τη σύζυγό του και την κόρη της, η απρόσμενη σύλληψη του διαβόητου «Τίγρη» θα επαναφέρει στο προσκήνιο ανοιχτές υποθέσεις από τα παλιά και θα τον αναγκάσει να επανέλθει στην ενεργό δράση. Μια καθηλωτική κατασκοπική περιπέτεια, με διεισδυτική ματιά στον μυστηριώδη κόσμο της κατασκοπείας όπως  τον έχουν διαμορφώσει οι γεωπολιτικές συνθήκες  του 21ου αιώνα. Η εξέλιξη της πολυπλόκαμης πλοκής θυμίζει τις ιστορίες του Ψυχρού Πολέμου των βιβλίων του Τζον Λε Καρέ, ενώ τα ηθικά και υπαρξιακά διλλήματα  των πρωταγωνιστών την ατμόσφαιρα των μυθιστορημάτων του Γκράχαμ Γκριν. «Το καλύτερο κατασκοπικό μυθιστόρημα που γράφτηκε ποτέ δεν ανήκει στον Τζον Λε Καρέ» έγραψε ο Στίβεν Κινγκ για τον Τουρίστα. Κυκλοφόρησε το 2021 από τις εκδόσεις Πόλις.

Άλλες ζωές από τη δική μου (Εμμανουέλ Καρέρ – 2009) Σπουδαίο και καινοτόμο υβρίδιο λογοτεχνίας και μαρτυρίας. Αφηγείται δύο αληθινές ιστορίες που σημάδεψαν τον συγγραφέα. Ένας στοχασμός πάνω στην απώλεια, τη συμπόνια και το πώς οι ζωές των άλλων μπορούν να φωτίσουν τη δική μας.

«Έπειτα από μερικούς μήνες διαλείμματος, η ζωή με έκανε μάρτυρα δύο γεγονότων που με τρομάζουν όσο τίποτα στον κόσμο: τον θάνατο ενός μικρού παιδιού και τον θάνατο μιας νέας γυναίκας με μικρά παιδιά και σύζυγο. Κάποιος μου είπε τότε: είσαι συγγραφέας, γιατί δεν γράφεις την ιστορία μας; Ήταν εντολή, την αποδέχτηκα. Κι έτσι βρέθηκα να αφηγούμαι τη φιλία ανάμεσα σ' έναν άντρα και μια γυναίκα, ανάπηροι και οι δύο, δικαστές και οι δύο σε υποθέσεις υπερχρέωσης στο ειρηνοδικείο της Βιέν, στην Ισέρ».

Σ' αυτό το βιβλίο γίνεται λόγος για ζωή και θάνατο, για αρρώστια, για μεγάλη φτώχια, για δικαιοσύνη και κυρίως για αγάπη. Όλα είναι αληθινά. Όπως και κάθε άλλος, ο Εμμανουέλ Καρρέρ έχει πολλές ζωές. Μια ιδιωτική, που δεν αφορά παρά τον ίδιο, και μια δημόσια που αφορά τους άλλους, μέσω του μυθιστορήματος ή του κινηματογράφου, όπου είναι σεναριογράφος και παραγωγός. Το "Άλλες ζωές απ' τη δική μου" είναι ο σύνδεσμος. Αλλά αυτός ο σύνδεσμος δεν θα αρκούσε να είναι από μόνος του ένα γεγονός. Το μυθιστόρημα του Καρέρ "μας μιλά" από το βάθος της μιζέριας του κόσμου. Τόσο μακρινό: το τσουνάμι, φυσική καταστροφή που παγκοσμιοποιήθηκε από την τηλεόραση. Τόσο κοντινό: ο καρκίνος, άλλο είδος φυσικής καταστροφής, που χτυπά μια διπλανή πόρτα. Η βοή του κόσμου που πάει άσχημα, δεν καλύπτει τη δυστυχία των φίλων που δεν πάνε καλά, αλλά της κάνει αδιάκοπη ηχώ. Θα έπρεπε να είσαι οραματιστής για να δεις και να γράψεις την αναφορά. Ο υπόκωφος βρόντος του ωκεανού φτιάχνεται από χίλια κύματα. Το "Άλλες ζωές απ' τη δική μου" είναι ένα ωκεανικό μυθιστόρημα, θορύβου και παραφοράς. Είναι ένα μυθιστόρημα που έχει τη συναισθηματική, δηλαδή τη λογοτεχνική βάση να διακηρύσσει ότι είναι αληθινό. (Από τη παρουσίαση στο οπισθόφυλλο)

2007-2008: Τέσσερα αριστουργήματα και τέσσερα «διαμαντάκια» - διαλέγετε κατά βούληση

Η σύντομη θαυμαστή ζωή του Όσκαρ Γουάο  (Τζούνο Ντίαζ - 2007) Αναδεικνύει τις ιστορίες του λαού της Δομινικανής Δημοκρατίας και της μετανάστευσης. Η ιστορία αφορά τον Όσκαρ, έναν νεαρό άνδρα που καταδιώκεται από μια οικογενειακή κατάρα, και η αφήγηση συνδυάζει την προσωπική ιστορία με την πολιτική ιστορία της χώρας του. Το έργο συνδυάζει μαγικό ρεαλισμό, χιούμορ και δραματική αναζήτηση της ταυτότητας.

«Παρουσιάζει μια εκπληκτικά διαυγή σύλληψη της σύγχρονης αμερικανικής εμπειρίας και της ακατανίκητης ικανότητας του ανθρώπου να υπομένει - και να ρισκάρει - τα πάντα στο όνομα της αγάπης» (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου).

Επαναστατικό. Συνδυάζει την αφήγηση του μαγικού ρεαλισμού με την αμεσότητα, τη μαχητικότητα και την πολυγλωσσία (αγγλικά, ισπανικά, σλανγκ, αναφορές στην ποπ κουλτούρα) της αμερικανο-δομικανικής εμπειρίας. Η φωνή του αφηγητή είναι ζωντανή, ασυγκράτητη και επαναπροσδιορίζει πώς μπορεί να ακούγεται μια σύγχρονη αμερικανική φωνή. Εξερευνά σε βάθος θέματα ταυτότητας, μητριαρχίας, τραύματος, ρατσισμού, της καταραμένης μοίρας, του ανδρισμού και του πόθου, όλα μέσα στο πλαίσιο της πολυκύμαντης ιστορίας μιας οικογένειας.

Εξασκεί τεράστια επιρροή στο Λογοτεχνικό Κανόνα, άνοιξε το δρόμο για πολλές αφηγήσεις μεταναστών και ανθρώπων της διασποράς που ακολούθησαν. Είναι σημείο αναφοράς για τη λογοτεχνία της Λατινικής Αμερικής και της Καραϊβικής.

Έχει ήδη εδραιωθεί ως σύγχρονο κλασικό. Διαβάζεται ευρέως σε πανεπιστημιακά προγράμματα και παραμένει εξαιρετικά σχετικό και επίκαιρο με τα ζητήματα που θίγει.

«Αστείο, παράξενο, διεισδυτικό και ολοζώντανο, το βιβλίο, από κωμική προσωπογραφία ενός Δομινικανού δεύτερης γενιάς, εξελίσσεται σε έναν οδυνηρό στοχασμό πάνω στη δημόσια και την ιδιωτική ιστορία και στο βάρος της οικογενειακής μοίρας. Δονούμενο από ενέργεια, σε μια πρόζα ποτισμένη στην αδρεναλίνη, επιδεικνύει μια παράτολμη, φλύαρη αφηγηματική φωνή που αισθάνεται το ίδιο άνετα όταν μιλάει για τον Τόλκιν όσο και για τον Τρουχίλο, για τα κινούμενα σχέδια και τις αρχαίες δομινικανές κατάρες, για τις σεξουαλικές περιπέτειες στα αμερικανικά πανεπιστήμια και τις επιδρομές της μυστικής αστυνομίας στο Σάντο Ντομίνγκο. Σ' ένα ιδίωμα του δρόμου, που αναμειγνύει ντοπιολαλιές του τόπου καταγωγής του συγγραφέα με τρέχοντα αγγλικά, μεταβαίνει ταχυδακτυλουργικά και με αξιοσημείωτη ευκολία από τον έναν κόσμο που ενοικούν οι ήρωές του, στον άλλον που επίσης τους διεκδικεί: από τη Δομινικανή δημοκρατία, τη στοιχειωμένη από φαντάσματα πατρίδα που δίνει μορφή στα όνειρα και τους εφιάλτες τους, και την Αμερική (δηλαδή το Νιου Τζέρσι), τη χώρα της ελευθερίας και της ελπίδας αλλά και των όχι και τόσο ευοίωνων προοπτικών, όταν πρόκειται για μετανάστες. (Κ. Σχινά, Ελευθεροτυπία, Βιβλιοθήκη, 18/4/2008)                                        

Η χορτοφάγος (Χαν Κανγκ - 2007) Αλληγορικό μυθιστόρημα για το σώμα, τη βία και την ελευθερία, που άνοιξε τον δρόμο για την κορεατική λογοτεχνία στη Δύση.

Ένα βαθύ, αλλόκοτο και βίαιο μυθιστόρημα της Νοτιοκορεάτισσας συγγραφέα που εξερευνά την απόρριψη της κοινωνίας από μια φαινομενικά συνηθισμένη γυναίκα, η οποία ξαφνικά αποφασίζει να γίνει χορτοφάγος ως αντίδραση σε εφιαλτικά όνειρα και κοινωνική καταπίεση.  

Καινοτόμο στην πολυφωνική δομή (τρία μέρη, τρεις διαφορετικοί αφηγητές -  σύζυγο, γαμπρός, αδελφή - που παρατηρούν την κεντρική ηρωίδα) και στην υπερ-αισθησιακή, σωματική και συχνά ονειρική γλώσσα. Μετατοπίζει την αφήγηση από την "τρελή" γυναίκα στην πραγματικότητα που η παθολογική κοινωνία δημιουργεί γύρω της.

Εξετάζει με αμείλικτη οξύτητα την γυναικεία αυτοδιάθεση, τη βία της πατριαρχίας, την κοινωνική συμμόρφωση, τη σύνδεση μεταξύ σώματος και πνεύματος, και την απόγνωση της επαναστατικής υποκειμενικότητας απέναντι σε άκαμπτες κοινωνικές δομές.

Η διεθνής αναγνώριση άνοιξε το δρόμο για μια νέα γενιά Ασιατών συγγραφέων στη Δύση. Επέκτεινε ριζικά το πεδίο των "αφηγήσεων ανταρσίας", τις οποίες συνδέει με το σώμα, την τρέλα και την τέχνη.

Το βιβλίο συνεχίζει να είναι κεντρικό σε συζητήσεις για τη φεμινιστική λογοτεχνία και τη ψυχική υγεία. Η επιρροή του μεγαλώνει με το χρόνο.

Πλάνητες (Ολγα Τοκάρτσουκ - 2007) Ένα από τα πιο ευρέως γνωστά διεθνώς βιβλία της. Συνδυάζει αποσπασματικές αφηγήσεις, ταξίδια, περιστασιακές ιστορίες, μεταμορφώσεις, και στοχασμούς πάνω στην κινητικότητα ως κατάσταση ζωής - όχι μόνο γεωγραφική αλλά και υπαρξιακή.

Αν θέλεις να μπεις στον κόσμο της Τοκάρτσουκ με κάτι πιο σύγχρονο και βραβευμένο είναι ιδανική αρχή. Είναι ένα μωσαϊκό από ιστορίες, θραύσματα και στοχασμούς γύρω από την κίνηση, το ταξίδι και την ανθρώπινη εμπειρία. Είναι ένα «ανοιχτό» βιβλίο, λιγότερο δεσμευτικό από πλευράς πλοκής, οπότε λειτουργεί σαν εισαγωγή στη γραφή της. Αριστούργημα αφηγηματικής δομής. Το κεντρικό μοτίβο είναι της πλανητικής κίνησης και της αναζήτησης νοήματος. Είναι ένα "συμπαντικό  μυθιστόρημα", ένας νέος τρόπος συλλογικής αφήγησης.

Αγγίζει υπαρξιακά ερωτήματα: την αναζήτηση της συνέχειας μέσα στη θνητότητα, τη σύνδεση όλων των πλασμάτων στο σύμπαν, την ιστορία ως επαναλαμβανόμενο μοτίβο, τη μεταφορά και την προσκόλληση.

Τα θέματα του είναι το ταξίδι, η κίνηση, η ανθρώπινη ύπαρξη σε μετάβαση. Το ύφος του είναι αποσπασματικό και στοχαστικό. Έχει μέτρια δυσκολία, όμως χρειάζεται ευρύτητα προσέγγισης γιατί δεν έχει γραμμική πλοκή. Προτείνεται αν αρέσουν τα φιλοσοφικά ερωτήματα και τα κείμενα που μοιάζουν με ημερολόγιο ή στοχαστική περιπλάνηση.

Επιβεβαίωσε την Τοκάρτσουκ ως μια από τις πιο σημαντικές Ευρωπαίες φωνές και έδειξε τη ζωτικότητα της κεντροευρωπαϊκής λογοτεχνικής παράδοσης (μαγικού ρεαλισμού, φιλοσοφικού στοχασμού) στον 21ο αιώνα. Η τεχνική της έχει επιρροή σε πολλούς συγγραφείς. Εντάσσεται σε μια σημαντική καλλιτεχνική πορεία και διαρκεί ως ένα από τα κεντρικά της έργα. Έτος έκδοσης στα ελληνικά: 2022

Δέντρο από καπνό (Ντενίς Τζόνσον - 2007) Θεωρείται από πολλούς το αριστούργημά του, με επικό και υπαρξιακό χαρακτήρα.

Ένα εκτενές μυθιστόρημα κατασκοπείας και πολέμου με  κεντρικό ήρωα τον “Skip” Sands, πράκτορα της CIA, που δρα στις «ψυχολογικές επιχειρήσεις» κατά των Βιετκόνγκ, στη διάρκεια του πολέμου του Βιετνάμ. Μέσα από τη ζωή του Sands και άλλων χαρακτήρων, το βιβλίο αποτυπώνει όχι μόνο τον πόλεμο αλλά και την ψυχολογία, την ηθική, την αποδόμηση συνειδήσεων και τον ανθρώπινο πόνο. Έχει τεράστια λογοτεχνική αξία και βάθος, αλλά είναι προσανατολισμένο σε μια παραδοσιακή (αν και ποιητική) αμερικανική γραμμή. Κυκλοφόρησε στην Ελλάδα από τις εκδόσεις Πατάκη το 2011.

Οι παραχαράκτες (Αντουάν Μπελλό - 2007) Εξαιρετικά έξυπνο και πρωτότυπο μυθιστόρημα-παζλ για τη γραφή και τη νομιμότητα των αφηγημάτων.

Μυθιστόρημα με κεντρικό θέμα την πλαστογράφηση της ιστορίας και τη χειραγώγηση της πραγματικότητας. Ο πρωταγωνιστής - ένας νεαρός που προσλαμβάνεται στον μυστικό «ΟΠΠ» (Όμιλος Παραχάραξης της Πραγματικότητας) - ανακαλύπτει ότι σκοπός της οργάνωσης είναι να «πλάθει» ψεύτικες ιστορίες, να αλλοιώνει ιστορικά δεδομένα, έγγραφα και μνήμες, ώστε να διαμορφώνει την Ιστορία όπως τη θέλουν οι ισχυροί. "Παιγνιώδης στοχασμός πάνω στην αέναη και απεριόριστη επανερμηνεία της ιστορίας". Το βιβλίο θέτει ερωτήματα για την αλήθεια, τη μνήμη, την ταυτότητα και την εξουσία - πολύ ενδιαφέρον αν σας προβληματίζουν ιστορίες με ηθικά, φιλοσοφικά και κοινωνικά διλήμματα. Έχει μεγάλη διανοητική λεπτότητα και είναι προφητικό για την εποχή της "ψεύτικων ειδήσεων". Η επιρροή του είναι πιο ειδική και δυστυχώς δεν έχει αποκτήσει ευρεία αναγνώριση.Εκδόθηκε στα ελληνικά από τις εκδόσεις Πόλις το 2013.

Σκοτεινό δάσος (Λιου Σιξίν - 2008) Το 2^ο μέρος της τριλογίας. Η απεικόνιση των θεωριών της σύγχρονης φυσικής περιπλέκεται με τεκμηριωμένες επιστημονικές προβλέψεις, την κοινωνική και πολιτική ανάλυση της γήινης σύγχρονης πραγματικότητας, την ανάλυση των μεγάλων μυστικών της ανθρώπινης συμπεριφοράς, ένα "αιώνιο κυριολεκτικά ερωτικό ρομάντζο" και την επιστημονική φαντασία.

«Ακόμα και ένα αγαθός πολιτισμός δεν μπορεί να προβλέψει αν οποιοσδήποτε άλλος πολιτισμός είναι αγαθός ή όχι. Δεν ξέρεις αν σε θεωρώ αγαθό ή κακόβουλο. Στη συνέχεια ακόμα και αν νομίζω ότι είσαι αγαθός και επίσης γνωρίζω πως εσύ θεωρείς εμένα αγαθό και πάλι δεν ξέρω τι σκέφτεσαι σχετικά με το τι σκέφτομαι σχετικά με το τι σκέφτεσαι εσύ για μένα».                                                             

Καινοτόμο στο πλαίσιο της επιστημονικής φαντασίας και παγκοσμίως. Εισάγει την "Κοσμολογία του Σκοτεινού Δάσους" ως ένα σκληρό, πρωτότυπο και φιλοσοφικά βαρύ υπόβαθρο για την επαφή με εξωγήινους. Το μεγαλειώδες εγχείρημά του βασίζεται σε καθαρά επιστημονικές και κοινωνιολογικές προεκτάσεις, με μια κινεζική οπτική που αφηγηματικά ήταν αόρατη στη Δύση.

Έφερε επανάσταση στη διεθνή ΕΦ και την κινεζική επιστημονική φαντασία στο προσκήνιο, επηρέασε συγγραφείς παγκοσμίως και επέκτεινε ριζικά το φιλοσοφικό και πολιτικό εύρος του είδους. Είναι πλέον απαραίτητο σημείο αναφοράς.

Εξερευνά τεράστια θέματα: την ανθρώπινη πολιτική και επιβίωση σε κοσμική κλίμακα, τον φόβο του Άλλου, την προόδο και την ηθική της επιστήμης, τη φύση του πολιτισμού και την αμεροληψία του Σύμπαντος.

Η τριλογία "Το Πρόβλημα των Τριών Σωμάτων" έχει ήδη αλλάξει το τοπίο της σύγχρονης ΕΦ. Το «Σκοτεινό Δάσος» συχνά αναγνωρίζεται ως το κορυφαίο βιβλίο της σειράς και θα διαρκέσει ως μονάδα μέτρησης για τη σκληρή, ιδεοδηγούμενη επιστημονική φαντασία.

Αγώνες πείνας (Σούζαν Κόλινς - 2008) Νεανικό μυθιστόρημα - που εξελίχθηκε σε πολιτικά αιχμηρή τριλογία - τοποθετημένο σε μια δυστοπική κοινωνία, όπου η εξουσία αναγκάζει νέους να αγωνιστούν μέχρι θανάτου σε τηλεοπτικούς «Αγώνες Πείνας», ως τιμωρία για μια παλιά εξέγερση. Όμως μια ηρωϊδα επαναπροσδιορίζει την ελπίδα και την αντίσταση απέναντι στην καταπίεση.

Πολιτισμικό φαινόμενο και επαναστατικό στη μαζική λογοτεχνία. Επηρέασε βαθιά το είδος και την ποπ κουλτούρα. Ωστόσο, σύμφωνα με τα κριτήριά της λογοτεχνικής καινοτομίας και της επιρροής στον ευρύτερο κανόνα χαρακτηρίζεται από έλλειψη πειραματισμού και φιλοσοφικού βάθους.

Ο λευκός τίγρης (Αραβίντ Αντίγκα - 2008) Δυνατό, μαχητικό και σατιρικό μυθιστόρημα που έδωσε μια ωμή φωνή στη σύγχρονη Ινδία. Ένα μυθιστόρημα κοινωνικής και πολιτικής πλοκής, που αφηγείται την ιστορία ενός νέου από φτωχή περιοχή  της Ινδίας.

Μέσα από τη δική του φωνή, το βιβλίο αποτυπώνει την ταξική ανισότητα, τη διαφθορά, την φτώχεια αλλά και την ακραία φιλοδοξία. Το έργο έχει έντονη κριτική στον κοινωνικό και οικονομικό καταμερισμό, την αδικία και την εποχή της παγκοσμιοποίησης - είναι η ωμή φωνή ενός «ζωντανού τίγρη» που παλεύει να ξεφύγει από τη λάσπη της φτώχειας.  Όμως η αφηγηματική του φόρμα (επιστολές) και η γλώσσα, αν και αποτελεσματικές, δεν θεωρούνται τόσο καινοτόμες. Στα ελληνικά κυκλοφόρησε το 2008 από τις εκδόσεις Modern Times