2017-2019: Έργα που επικεντρώνονται στη γλώσσα και τη συνείδηση, στη λυρική μαρτυρία, στην επανάγνωση μύθων, αφηγηματική πλεκτάνη και μεταμόρφωση του είδους.

Man Ray.  Ο τοίχος 1938.

Milkman (Άννα Μπέρνς - 2018) Το έργο διακρίνεται για το ιδιαίτερο αφηγηματικό, εσωτερικό ύφος του, που αναφέρεται στις συγκρούσεις της Βόρειας Ιρλανδίας μεταξύ καθολικών και προτεσταντών.

Σε μια αόριστη πόλη, όπου το να είσαι ενδιαφέρων είναι επικίνδυνο, μια δεκαοκτάχρονη γυναίκα προσελκύει την ανεπιθύμητη και αναπόφευκτη προσοχή ενός ισχυρού και τρομακτικού μεγαλύτερου άντρα, του «Milkman». Μια ανώνυμη αφηγήτρια καταγράφει το αίσθημα μόνιμης επιτήρησης, φόβου και συλλογικής παράνοιας μέσα σε μια καταπιεσμένη κοινωνική μικροκλίμακα.

Η αφήγηση είναι μια συνεχής ροή συνειδήσεως, χωρίς παραγράφους, με πλούσια, επαναλαμβανόμενη ρητορική και χωρίς ονόματα χαρακτήρων ή τόπων (ο αφηγητής είναι η «μέση αδελφή», ο ανταγωνιστής ο «Milkman», η πόλη είναι απλώς «εδώ»). Αποδομεί τη γλώσσα της επιτήρησης, της φήμης και της τραυματικής μνήμης.

Επέδειξε πώς μια μυθιστορηματική φόρμα μπορεί να αποτυπώσει τη ψυχολογία ενός κοινωνικού τραύματος (της Β. Ιρλανδίας) πέρα από το παραδοσιακό ιστορικό μυθιστόρημα. Εξετάζει την επιβίωση κάτω από την καθημερινή βία, τον σεξισμό, την παρενόχληση, την παρακμή της κοινωνίας μέσα από την πίεση της συλλογικότητας και τον τραυματισμό.

Έχει επηρεάσει τη συζήτηση για το πώς λέγονται δύσκολες ιστορίες και για τη δύναμη της «αφηρημένης» αφήγησης. Πρόκειται για ένα έργο που ήδη έχει εδραιωθεί ως ένα από τα σημαντικότερα λογοτεχνικά επιτεύγματα της δεκαετίας του 2010.

Η σιωπή των κοριτσιών (Πατ Μπάρκερ – 2018) Ένα αντιπολεμικό και αντιηρωικό μυθιστόρημα. Ενώ η φόρμα είναι πιο παραδοσιακή (ιστορικό μυθιστόρημα), η καινοτομία έγκειται στη αφηγηματική προοπτική. Το έργο ξαναγράφει την «Ιλιάδα» από την οπτική γωνία των αιχμαλωτισμένων γυναικών της Τροίας, δίνοντας φωνή στις αποσιωπημένες από το επικό μύθο.

Εξετάζει τη βία του πολέμου, τη λεηλασία του θηλυκού σώματος ως πολεμικό λάφυρο, τη σιωπή ως τραύμα και τη μετατροπή του πένθους σε αφήγηση. Είναι μια βαθιά μελέτη για την επιβίωση και το κόστος της. Η γλώσσα είναι σφοδρή, ρεαλιστική, ωμή όπως οι πολεμικές σκηνές που περιγράφει και αποδομεί τους ηρωισμούς του ομηρικού έπους.

Εντασσόμενο στη μεγάλη παράδοση του «επανακαθορισμού» μύθων (βλ. «Πηνελόπη» της Άτγουντ, «Circe» της Μίλερ), το βιβλίο συνέβαλε ουσιαστικά στη σύγχρονη τάση επαναπροσδιορισμού των κλασικών αφηγημάτων μέσα από φεμινιστική και τραυματική οπτική.

Είναι πλέον αναπόσπαστο μέρος της σύγχρονης επανάγνωσης των κλασικών. Η ελληνική έκδοση του βιβλίου έγινε από τις Εκδόσεις Αιώρα 

Τα χρώματα της πυρκαγιάς (Πιέρ Λεμέτρ – 2018) Η καινοτομία εδώ έγκειται στη πολυμορφία του έργου. Αρχίζει ως εξαιρετικά γραμμένο αστυνομικό μυθιστόρημα, αλλά στη μέση του μεταμορφώνεται ριζικά, αποκαλύπτοντας ότι ανήκει σε άλλο είδος εντελώς – μια ισχυρή μεταμφίεση που αλλάζει ολοσχερώς την ανάγνωση των γεγονότων. Είναι ένα tour de force στη διαχείριση της αφηγηματικής εξέλιξης και της ανατροπής αναγνωστικών προσδοκιών.

Η πλοκή εκτυλίσσεται με φόντο τα μεγάλα ιστορικά γεγονότα και την κοινωνική, οικονομική και πολιτική κατάσταση της Γαλλίας στα χρόνια πριν τον Β΄ ΠΠ. O τραπεζίτης Μαρσέλ Περικούρ πεθαίνει επτά χρόνια μετά την τραγική αυτοκτονία του γιου του, Εντουάρ. Η κόρη του, Μαντλέν, αναλαμβάνει τα ηνία της οικονομικής αυτοκρατορίας που δημιούργησε ο πατέρας της, σε μια εποχή που οι γυναίκες δεν έχουν καν το δικαίωμα να υπογράφουν επιταγές. Η μοίρα, όμως, έχει άλλα σχέδια. Μια αναπάντεχη και τραγική χειρονομία θα αλλάξει για πάντα τη ζωή της Μαντλέν και του επτάχρονου γιου της, Πολ. Με τον πρώην σύζυγό της στη φυλακή εξαιτίας ενός τεράστιου ηθικού και οικονομικού σκανδάλου, η Μαντλέν θα βρεθεί αντιμέτωπη με τη μοχθηρία και την απληστία των ανθρώπων, τη σκληρότητα της εποχής της και τη διαφθορά του στενού της περιβάλλοντος. Πόση δύναμη θα χρειαστεί για να ανταπεξέλθει στον αμείλικτο κόσμο που την περιβάλλει; Μπροστά σε όλες τις ανυπέρβλητες δυσκολίες η Μαντλέν θα πρέπει να ξεδιπλώσει αποθέματα εξυπνάδας και ενεργητικότητας για να επιβιώσει και να ξαναφτιάξει τη ζωή της. Προσπάθεια διπλά δύσκολη σε μια Γαλλία που παρατηρεί ανίσχυρη τα χρώματα της πυρκαγιάς που θα ανάψει σε λίγα χρόνια η άνοδος του φασισμού και θα ρημάξει όλη την Ευρώπη.

Πέρα από τον εντυπωσιακό μηχανισμό πλοκής, εξετάζει θέματα ταυτότητας, ψευδής μνήμης, πένθους και της ίδιας της φύσης της αφήγησης - πώς οι ιστορίες που λέμε στον εαυτό μας διαμορφώνουν την πραγματικότητά μας. Επιδεικνύει πώς τα λογοτεχνικά μυθιστορήματα μπορούν να αξιοποιήσουν τις συμβάσεις των ειδών (αστυνομικό, ψυχολογικό θρίλερ) και να τις χρησιμοποιήσουν για να δημιουργήσουν βαθύτερα σχόλια για την ψυχή και τη μνήμη. Διαμορφώνει έναν υψηλό πήχη για την ευρηματικότητα στη σύγχρονη ευρωπαϊκή αφήγηση.

Έχει ήδη αναγνωριστεί ως κλασικό της σύγχρονης γαλλικής λογοτεχνίας και θα συνεχίσει να αναφέρεται ως παράδειγμα αριστείας στον χώρο του λογοτεχνικού θρίλερ και της αφηγηματικής επινόησης. Κυκλοφόρησε το 2019 από τις εκδόσεις Μίνωας.

Οι υπάλληλοι (Όλγκα Ράουν 2018) Σε ένα όχι και τόσο μακρινό μέλλον, έτη φωτός μακριά από τη Γη. Το πλήρωμα ενός διαστημόπλοίου αποτελείται από αυτούς που γεννήθηκαν και αυτούς που δημιουργήθηκαν. Αυτούς που θα πεθάνουν και αυτούς που δεν θα πεθάνουν. Όταν σε αυτό καταφθάνει μια σειρά από παράξενα αντικείμενα από τον πλανήτη Νέα Ανακάλυψη, το πλήρωμα δένεται βαθιά μαζί τους και άνθρωποι και ανθρωποειδή αρχίζουν να λαχταρούν τα ίδια πράγματα: ζεστασιά και οικειότητα. "Ένα βιβλίο διαφορετικό από τα άλλα, για ένα μακρινό μέλλον που μοιάζει με εφιαλτικό παρόν: γραμμένο αρχικά για να συνοδεύσει μια εικαστική εγκατάσταση, το πολύπτυχο έργο της Δανής συγγραφέως συμπυκνώνει μια σειρά από μαρτυρίες υπαλλήλων-μελών ενός παράδοξου πληρώματος που ζουν για να φέρουν εις πέρας μια προδιαγεγραμμένη αποστολή, που είναι αυτή της εξουθενωτικής εργασίας. Οι ακραίες επιπτώσεις της αλλοτρίωσης αρχίζουν να εμφανίζονται όταν καταφθάνουν από άλλο πλανήτη μια σειρά από αντικείμενα –έμψυχα και άψυχα– με τα οποία οι υπάλληλοι αναπτύσσουν μια παράδοξη σχέση, καλλιεργοώντας παράξενες αντιδράσεις. Όλο αυτό το φάσμα των αντιδράσεων συμπυκνώνεται σε ένα πολύπτυχο λεκτικό εγχείρημα που καθιστά το βιβλίο της Ράουν όχι μόνο άξιο προσοχής αλλά και σημείο εκκίνησης πολλαπλών συζητήσεων" (Τίνα Μανδηλαρά - LiFO)

Δομημένο ως μια σειρά από μαρτυρίες υπαλλήλων που συγκέντρωσε μια ειδική επιτροπή, το έργο διερευνά τι σημαίνει να είσαι άνθρωπος, συναισθηματικά και οντολογικά. Παράλληλα, αποτελεί και έναν σχεδόν «αργοπορημένο» κριτικό στοχασμό για μια ζωή που καταδυναστεύεται από την αποθέωση της εργασιακής ανέλιξης και της παραγωγικότητας. Στη χώρα μας κυκλοφορεί απο τις εκδόσεις Ίκαρος.

On Earth We’re Briefly Gorgeous (Όσεαν Βουόνγκ – 2019) Εντελώς πρωτότυπο ως μυθιστόρημα από ποιητή. Έχει επεκτείνει τα όρια του μυθιστορήματος - μυθοπλασίας, φέρνοντάς το πιο κοντά στη λυρική ποίηση και στο δοκίμιο. Εισήγαγε μια νέα, ποιητική φωνή στη συζήτηση για τη διασπορά του Βιετνάμ και την Αμερικανική εμπειρία.

Επικεντρώνεται στην τραυματική κληρονομιά του πολέμου, στη δυσκολία της γλωσσικής και πολιτισμικής μετάβασης, στην ομοφυλοφιλική σεξουαλικότητα εντός μιας μεταναστευτικής κοινότητας, στη τοξική αρρενωπότητα και στη θεραπευτική δύναμη της γραφής.

Η γλώσσα είναι λυρική, ευαίσθητη, σχεδόν στιχουργική, αλλά και ωμή. Είναι γραμμένο ως γράμμα από γιο σε μητέρα που δεν μπορεί να το διαβάσει, δημιουργώντας ένα ιδιόμορφο ρητορικό πλαίσιο για ομοφυλοφιλία, μετανάστευση, πόνο και οικογενειακή ιστορία.

Έχει ήδη γίνει ένα κατεξοχήν σύγχρονο κλασικό της λογοτεχνίας της διασποράς και της queer λογοτεχνίας. Η επιρροή του Ocean  Vuong ως ποιητή εγγυάται ότι το κείμενο αυτό θα συνεχίσει να αναγνωρίζεται.

Η αλυσίδα (Άντριαν ΜακΚίντι - 2019) Εξαιρετικά δημοφιλές και καλογραμμένο θρίλερ, που η λογοτεχνική του αξία είναι περισσότερο στη δυνατή πλοκή και στη ρυθμική αφήγηση και λιγότερο στην καινοτομία της φόρμας.

Η μέρα ξεκινά όπως όλες οι άλλες. Η Ρέιτσελ αφήνει την κόρη της, Κάιλι, στη στάση του λεωφορείου και φεύγει για τη δουλειά της. To τηλεφώνημα από έναν άγνωστο αριθμό όμως θα ανατρέψει τα πάντα. Η γυναίκα από την άλλη άκρη της γραμμής πληροφορεί τη Ρέιτσελ ότι η Κάιλι βρίσκεται δεμένη και φιμωμένη στο πίσω κάθισμα του αυτοκινήτου της, και ότι ο μόνος τρόπος για να την ξαναδεί είναι να απαγάγει και η ίδια ένα άλλο παιδί. Η γυναίκα στο τηλέφωνο είναι μητέρα και ο γιος της έχει απαχθεί, και αν η Ρέιτσελ δεν κάνει αυτό που της ζητείται, τότε το αγόρι θα πεθάνει – το ίδιο και η Κάιλι. Τώρα η Ρέιτσελ είναι μέρος της «Αλυσίδας», μιας τρομακτικής οργάνωσης που μετατρέπει τους γονείς από θύματα σε θύτες και ταυτόχρονα επιτρέπει σε κάποιον να κερδίσει πολλά χρήματα. Η Ρέιτσελ είναι μια απλή, καθημερινή γυναίκα, ωστόσο τις επόμενες μέρες οι καταστάσεις θα την ωθήσουν πολύ πέρα από τα όριά της. Θα υποχρεωθεί σε απίστευτες ηθικές επιλογές και σε φρικτές, παράλογες πράξεις. Η «Αλυσίδα» είναι αδίστακτη, τρομακτική και ανώνυμη. Οι κανόνες είναι απλοί: βρες τα χρήματα, βρες το επόμενο θύμα, κάνε το ασύλληπτο έγκλημα που δεν είχες φανταστεί πως ήσουν ικανός να διαπράξεις μόλις είκοσι τέσσερις ώρες πριν. Αυτό που οι εγκέφαλοι της γνωρίζουν καλά είναι ότι οι γονείς θα κάνουν τα πάντα για τα παιδιά τους. Αυτό που δεν ξέρουν όμως είναι ότι τελικά θα συναντήσουν έναν ικανό αντίπαλο. Η Ρέιτσελ είναι ευφυής και αποφασισμένη να βρεθεί στην πλευρά των νικητών. Θα είναι τελικά αυτή που θα σπάσει την «Αλυσίδα»; Έχει κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα το 2019

Ενσυνείδητος φόνος (Κάρστεν Ντους  - 2019) Αρχή της εντυπωσιακής πενταλογίας του συγγραφέα. Η κυνική και με μεγάλες δόσεις μαύρου χιούμορ, πορεία αυτοπραγμάτωσης - προσωπικής κι επαγγελματικής - ενός ποινικολόγου, ο οποίος προσπαθώντας με τη βοήθεια του θεραπευτή του να διασώσει το γάμο και την οικογένειά του, μεταμορφώνεται σε έναν «ενσυνείδητο» δολοφόνο. Ο Μπγιορν εξαναγκάζεται από τη γυναίκα του να παρακολουθήσει ένα σεμινάριο ενσυνείδησης προκειμένου ν’ ανακτήσει τη χαμένη του «work-life-balance». Κι αυτό επειδή ο Μπγιορν είναι ένας επιτυχημένος δικηγόρος και, όπως είναι αναμενόμενο, έχει ελάχιστο χρόνο για την οικογένειά του. Το σεμινάριο πράγματι αποφέρει καρπούς: Ο Μπγιορν, τελικά, ενσωματώνει τις αρχές της ενσυνείδησης στη δουλειά του - όχι, πάντως, με τον αναμενόμενο τρόπο. Όταν λοιπόν αρχίζει να του δημιουργεί προβλήματα ένας μεγαλοπελάτης του - πρόκειται για έναν αδίστακτο αρχιμαφιόζο - τον δολοφονεί έτσι απλά, σε κάθε περίπτωση, σύμφωνα με όλες τις αρχές της ενσυνείδησης.

Έχει κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις ΚΨΜ το 2022. Έχουν κυκλοφορήσει επίσης άλλα δυο έργα της πενταλογίας του Karsten Dusse: "Το παιδί μέσα μου φονεύει" και ο "Ενσυνείδητoς φόνος στην άκρη του κόσμου".